Sốt ruột chờ sở giáo dục và đào tạo thông báo môn thi vào lớp 10 là tâm trạng chung của rất nhiều học sinh, phụ huynh tại Hà Nội ở thời điểm này, khi một số địa phương đã công bố môn thi thứ 3 với các phương án khác nhau.
“Bí ẩn” môn thi thứ 3
Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 gồm ba bài thi, trong đó Toán và Ngữ văn là hai môn thi bắt buộc. Bài thi thứ 3 do các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quy định theo từng năm, có thể là bài thi đơn môn hoặc tổ hợp nhiều môn, công bố chậm nhất vào tháng Ba hàng năm, nhưng không được lặp lại quá 3 năm liên tiếp, nhằm hạn chế tình trạng học sinh chỉ học môn các môn có thi vào lớp 10, dẫn đến học lệch.
Quy định này bắt đầu áp dụng từ năm học 2025-2026. Trước đó, các địa phương được quyền tự quyết về phương án tuyển sinh vào lớp 10. Do đó, phương thức tuyển sinh, số môn và các môn thi của các tỉnh, thành không giống nhau.
Trong năm đầu tiên áp dụng quy chế mới, hầu hết các địa phương đã chọn Ngoại ngữ, chủ yếu là Tiếng Anh làm môn thi thứ ba. Hà Giang là tỉnh duy nhất chọn môn Lịch sử-Địa lý áp dụng cho toàn tỉnh. Tỉnh Bình Thuận cũng sử dụng môn này nhưng chỉ dành cho trường trung học phổ thông nội trú, các trường còn lại thi môn Ngoại ngữ.
Giống như năm ngoái, năm nay, Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục là địa phương đầu tiên trên cả nước công bố môn thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027 khi từ ngày 6/1, địa phương này đã thông báo các môn thi lớp 10 gồm Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ, giữ nguyên như năm 2025. Thời gian thi và cấu trúc đề thi cũng được giữ ổn định.
Tương tự, tỉnh Nghệ An cũng chọn Ngoại ngữ là môn thi thứ 3 vào lớp 10. Tỉnh này cho phép thí sinh linh hoạt chọn một trong hai ngôn ngữ: Tiếng Anh, Tiếng Trung. Môn Ngữ văn và Toán thi theo hình thức tự luận trong 120 phút. Môn Ngoại ngữ thi trắc nghiệm trong 60 phút.
Ngoại ngữ cũng là môn thi thứ 3 vào lớp 10 năm học 2026-2027 của thành phố Đà Nẵng, Thành phố Huế.
Tuyên Quang là tỉnh đầu tiên công bố chọn Khoa học Tự nhiên là môn thi thứ 3 trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027. Theo Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Tuyên Quang Vũ Đình Hưng, môn này sẽ được tổ chức thi theo hình thức trắc nghiệm.
Trong khi đó, Sơn La đang là địa phương “gây sốt” khi dự kiến sẽ chọn bài thi thứ 3 là bài thi tổ hợp gồm 3 môn: Ngoại ngữ, Khoa học Tự nhiên và môn Lịch sử-Địa lý.
Mong tiếp tục thi Ngoại ngữ
Việc các địa phương bắt đầu công bố môn thi vào lớp 10 dồn dập hơn với nhiều phương án môn thứ 3 khác nhau khiến cho học sinh, phụ huynh ở các địa phương khác càng thêm sốt ruột, lo lắng. Đặc biệt, với phụ huynh, học sinh Thủ đô, áp lực này càng lớn hơn rất nhiều khi Hà Nội là nơi có tỷ lệ tuyển sinh vào lớp 10 công lập ở mức thấp nhất cả nước.
“Tôi mong Hà Nội sẽ chọn môn Ngoại ngữ,” chị Nguyễn Nguyệt Anh (phường Định Công) cho hay. Đây cũng là mong mỏi của nhiều học sinh, phụ huynh.
Chị Nguyệt Anh cho hay trong nhiều năm qua, dù quy chế tuyển sinh lớp 10 của Hà Nội quy định gồm 4 môn, trong đó ngoài Toán, Văn, Ngoại ngữ là ba môn bắt buộc, môn thứ 4 do Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội lựa chọn theo hình thức bốc thăm và công bố vào tháng ba hàng năm, nhưng trên thực tế, các kỳ thi tuyển sinh chỉ gồm 3 môn Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ.
Vì vậy, cùng với Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ là môn được các phụ huynh đặc biệt quan tâm “đầu tư” học, ôn luyện cho con, không chỉ ở trường mà còn ở các lớp học thêm bên ngoài trường, trong suốt các năm học bậc trung học cơ sở để con có nền tảng kiến thức tốt nhất, sẵn sàng cho kỳ thi cạnh tranh khốc liệt vào lớp 10.
Cũng theo chị Nguyệt Anh, việc thi môn tổ hợp có mặt tích cực là đánh giá toàn diện năng lực của học sinh, hạn chế việc học lệch, nhưng không phù hợp với các địa phương có số lượng thí sinh lớn, mức độ cạnh tranh khốc liệt như Hà Nội. “Chỉ thi Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh như các năm trước đã vô cùng áp lực, nếu thi môn tổ hợp thì áp lực này của học sinh còn được đẩy lên gấp nhiều lần, rất khổ cho các con,” chị Nguyệt Anh nói.
Đây cũng là mong mỏi của Nguyễn Minh Anh (phường Hoàng Liệt, Hà Nội). Là học sinh lớp 9, Minh Anh cho hay những ngày này, em và các bạn luôn trong tâm trạng vừa học vừa “hóng” thông tin môn thi vào lớp 10. “Con cầu mong sẽ vào môn Tiếng Anh,” Minh Anh chia sẻ.
Trong khi đó, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết thời điểm này vẫn chưa chốt môn thi vào lớp 10 và môn thi này sẽ được công bố trước ngày 31/3, đúng theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trong những năm qua, Hà Nội luôn là một trong những địa phương cuối cùng của cả nước công bố môn thi vào lớp 10. Năm 2025, môn thi thứ 3 được Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội công bố vào chiều ngày 26/2./.