Sáng 12/10, tại huyện Nongbok, tỉnh Khammouane, Lào, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) phối hợp với Công ty cổ phần Đầu tư năng lượng và mỏ Việt Nam tổ chức tái khởi động Dự án khai thác và chế biến muối mỏ Kali, hướng tới đưa nhà máy công suất 500.000 tấn Kali Clorua/năm đi vào sản xuất năm 2028.
Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch Hội đồng thành viên Vinachem Phùng Quang Hiệp nhấn mạnh lễ tái khởi động là dấu mốc quan trọng nhưng mới là bước khởi đầu.
“Điều quan trọng hơn là phải chuyển sự quan tâm, chỉ đạo và ủng hộ của Lãnh đạo hai nước, các Bộ, ngành và tỉnh Khammouane thành tiến độ và kết quả cụ thể của Dự án.”
Vinachem sẽ tập trung nguồn lực, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương hai nước để triển khai dự án. Với Tập đoàn, yêu cầu đặt ra là bảo đảm tiến độ đi đôi với hiệu quả đầu tư, an toàn và bảo vệ môi trường, Chủ tịch Vinachem Phùng Quang Hiệp khẳng định.
Đánh giá ý nghĩa của sự kiện, Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm cho rằng việc tái khởi động thể hiện quyết tâm chuyển tiềm năng và cơ hội hợp tác thành những kết quả phát triển thiết thực.
Theo Đại sứ, hiệu quả dự án cần được nhìn nhận không chỉ qua quy mô vốn hay sản lượng, mà còn qua việc làm ổn định, đào tạo lao động kỹ thuật, bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống người dân. Đại sứ khẳng định Đại sứ quán Việt Nam tại Lào sẽ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, hỗ trợ dự án triển khai đúng quy định và hiệu quả.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Lào Phuttavan Nanthavong đánh giá Dự án có ý nghĩa quan trọng về kinh tế-xã hội, thể hiện sự hợp tác gắn bó giữa hai nước. Phía Lào đã có các biện pháp hỗ trợ, trong đó có gia hạn giấy phép xây dựng mỏ, phê duyệt kế hoạch nhập khẩu máy móc, thiết bị và tạo thuận lợi cho việc điều chỉnh báo cáo nghiên cứu khả thi (FS).
Đối với giai đoạn tiếp theo, Thứ trưởng Phuttavan Nanthavong đề nghị chủ đầu tư hướng tới chế biến, tạo sản phẩm có giá trị gia tăng và liên kết với các ngành công nghiệp, nông nghiệp trong nước; chú trọng đào tạo nhân lực Lào và chuyển giao công nghệ. Việc hoàn thiện hồ sơ dự án cần gắn với các yêu cầu về khai thác an toàn, giám sát môi trường, quản lý nguồn nước, quặng đuôi và phục hồi đất đai.
Chủ tịch Ủy ban Chính quyền tỉnh Khammouane Somsaad Ounsida cũng khẳng định vai trò của dự án đối với phát triển công nghiệp của tỉnh; đề nghị các cơ quan liên quan tiếp tục tạo điều kiện, đồng thời yêu cầu chủ đầu tư bám sát tiến độ, bảo vệ môi trường và sớm có sản phẩm.
Theo FS điều chỉnh, Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 500 triệu USD, khi đi vào hoạt động sẽ không chỉ giúp Vinachem chủ động một phần nguồn Kali phục vụ sản xuất phân bón mà còn tạo việc làm cho hơn 600 lao động cũng như thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và đóng góp vào ngân sách Lào.
Việc tái khởi động dự án diễn ra trong bối cảnh Việt Nam phải nhập khẩu gần 1 triệu tấn Kali/năm, trong đó gần 350.000 tấn từ Lào. Riêng các đơn vị thuộc Vinachem nhập khẩu khoảng 190.000 tấn/năm.
Cơ sở để Vinachem thực hiện tái khởi động Dự án là việc ngày 31/7/2026, cấp có thẩm quyền của Việt Nam đồng ý chủ trương để Vinachem hợp tác với Công ty Cổ phần Đầu tư Năng lượng và Mỏ Việt Nam để tiếp tục triển khai thực hiện dự án.
Vinachem và đối tác dự kiến phát triển dự án theo mô hình tổ hợp công nghiệp, gắn khai thác với chế biến sâu để hình thành chuỗi giá trị từ muối mỏ kali. Định hướng này mở ra khả năng nâng cao giá trị tài nguyên, đồng thời tăng cường liên kết giữa hoạt động khai khoáng và sản xuất công nghiệp.
Đặt trong định hướng phát triển kinh tế nhà nước theo Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị, việc tái khởi động dự án có ý nghĩa phát huy vai trò của Vinachem trong bảo đảm nguồn nguyên liệu cho ngành phân bón. Huy động nguồn lực để triển khai dự án gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả đầu tư, góp phần củng cố năng lực tự chủ của sản xuất trong nước.
Đồng thời, hợp tác đầu tư tại Lào phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, gắn hợp tác kinh tế với lợi ích thiết thực của hai nước.
Theo kế hoạch, Vinachem và đối tác tập trung thúc đẩy việc phê duyệt FS và báo cáo đánh giá tác động môi trường trong tháng 10 năm 2026; triển khai bồi thường, giải phóng mặt bằng, thi công các công trình phụ trợ trong năm 2026; hoàn thành xây dựng và đưa nhà máy vào sản xuất năm 2028.
Để thực hiện được kế hoạch này, Vinachem đề nghị phía Lào tiếp tục hỗ trợ hoàn thiện thủ tục đầu tư, tạo điều kiện về mặt bằng và cơ chế chính sách cho dự án.
Vinachem xác định việc đưa dự án trọng điểm này vào sản xuất đúng tiến độ, bảo đảm hiệu quả, an toàn và bảo vệ môi trường là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng trong thời gian tới.
Qua đó, Tập đoàn từng bước chủ động nguồn nguyên liệu cho ngành phân bón trong nước, đồng thời góp phần vun đắp mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện Việt Nam-Lào bằng những kết quả hợp tác thiết thực./.
Thương mại song phương Việt Nam-Lào
Năm 2025, thương mại giữa hai nước Việt Nam-Lào bứt phá mạnh mẽ, khẳng định quyết tâm chung trong việc thúc đẩy thương mại song phương phát triển thực chất và bền vững.
