Với định hướng phát triển hệ sinh thái phương tiện bay không người lái (UAV) gắn với nhu cầu thực tiễn, Tây Ninh từng bước thúc đẩy ứng dụng công nghệ này vào sản xuất, kinh doanh, mở ra hướng phát triển mới cho kinh tế tầm thấp, đồng thời tạo nền tảng phát triển ngành công nghiệp công nghệ cao tại địa phương.
Từ bài toán thực tiễn đến hệ sinh thái phương tiện không người lái
Trong 9 tháng năm 2026, GRDP của tỉnh Tây Ninh tăng 10,3%, xếp thứ 10/34 tỉnh, thành phố và đứng đầu khu vực phía Nam. Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026 của tỉnh xếp thứ 9 cả nước, tăng 2 bậc so với năm 2025, đứng thứ 2 trong vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long sau Thành phố Hồ Chí Minh.
Những kết quả này tạo nền tảng để Tây Ninh tiếp tục thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó chú trọng ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) vào các lĩnh vực có nhu cầu thực tế.
Bà Huỳnh Thị Hồng Nhung, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh cho biết tỉnh đã ban hành Chiến lược phát triển hệ sinh thái phương tiện không người lái giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035, cùng kế hoạch thực hiện gồm 11 nhóm nhiệm vụ.
Trong số đó, tỉnh chủ động triển khai thiết kế hành lang thử nghiệm và ứng dụng phương tiện không người lái trong các lĩnh vực, đặc biệt là bản sao số.
Tây Ninh xác định việc phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó có ứng dụng UAV, phải xuất phát từ những bài toán thực tế, gắn với nhu cầu của địa phương và doanh nghiệp, hướng đến hiệu quả và giá trị thiết thực.
Tại phường Gia Lộc, việc ứng dụng UAV, bản đồ số và trí tuệ nhân tạo (AI) được đặt ra từ yêu cầu quản lý địa bàn vừa có đô thị, vừa có nông thôn; phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ song song với nông nghiệp; đồng thời có những vấn đề phức tạp về an ninh, trật tự do số lượng dân cư tạm trú đông.
Bà Lê Thị Hồng Thắm, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân phường Gia Lộc cho rằng bài toán đặt ra không phải là thay thế cán bộ bằng công nghệ, mà là sử dụng công nghệ để hỗ trợ cán bộ quan sát rộng hơn, phát hiện sớm hơn, kiểm tra đúng trọng tâm và ra quyết định nhanh hơn.
Trong điều kiện địa bàn rộng, khối lượng công việc lớn và nhân lực có giới hạn, việc xác định khu vực cần kiểm tra, công việc cần ưu tiên và dữ liệu cần cập nhật kịp thời có ý nghĩa quan trọng. Công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi giúp tiết kiệm nhân lực, kinh phí, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và góp phần phát triển kinh tế-xã hội.
Từ thực tiễn đó, phường Gia Lộc xác định 7 nhóm bài toán có thể ứng dụng UAV trong quản lý, điều hành. Trong số đó, quản lý đất đai, địa chính và đất công là nhu cầu rõ nét, với khả năng hỗ trợ cập nhật hiện trạng sử dụng đất, quan sát ranh giới, theo dõi các vị trí đất công, so sánh biến động qua các thời điểm và khoanh vùng khu vực cần kiểm tra thực địa. UAV còn có thể được nghiên cứu ứng dụng trong quy hoạch, xây dựng, trật tự đô thị; giao thông, hạ tầng kỹ thuật, cao độ, thoát nước và san lấp; môi trường và vệ sinh đô thị.
Một bước đi cụ thể khác là việc Ủy ban Nhân dân tỉnh Tây Ninh và Công ty Cổ phần Realtime Robotics hợp tác triển khai Đề án Khu liên hợp công nghệ thiết bị bay không người lái Tây Ninh vào tháng 4/2026.
Đề án hướng tới hình thành trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và ứng dụng UAV tại khu vực Đông Nam Bộ, góp phần phát triển công nghiệp công nghệ cao và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Tiến sỹ Lương Việt Quốc, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Realtime Robotics Việt Nam nhận định thị trường ứng dụng UAV tại Tây Ninh không chỉ giới hạn trong phạm vi tỉnh. Những giải pháp được nghiên cứu, thử nghiệm và triển khai thành công có thể tiếp tục ứng dụng tại nhiều tỉnh, thành phố khác, hướng tới xuất khẩu.
Theo ông Lương Việt Quốc, Tây Ninh định hướng ứng dụng UAV không chỉ để giải quyết những bài toán của địa phương mà còn phải đạt hiệu quả và có khả năng đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế.
Trong nông nghiệp, ông dẫn chứng việc kiểm tra cây cao su mới trồng. Nếu không sử dụng UAV, người trồng phải thuê công nhân đến từng hố để xác định cây sống, cây chết, với chi phí kiểm tra 170.000 đồng/ha. Khi ứng dụng UAV, việc xác định tình trạng cây trồng có thể đạt năng suất cao hơn với chi phí thấp hơn. Giải pháp này có tiềm năng ứng dụng tại những quốc gia có điều kiện canh tác tương tự, mở rộng thị trường cho doanh nghiệp.
“Tây Ninh là tỉnh triển khai ứng dụng UAV rất thực chất. Tỉnh luôn chọn những bài toán thật, những nhu cầu thật và luôn luôn tìm kiếm những giải pháp có sức sống trên thị trường. Do đó, khi tiến hành đầu tư dự án vào Tây Ninh, đơn vị đã có sẵn môi trường để triển khai các giải pháp tới cùng. Chúng tôi không chỉ sản xuất UAV mà còn ứng dụng UAV để giải quyết những bài toán cụ thể như bản sao số, khám sức khỏe cây trồng trong nông nghiệp,” ông Lương Việt Quốc chia sẻ.
Khoa học, công nghệ mở không gian phát triển mới
Tại Ngày hội Khoa học, Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tỉnh Tây Ninh năm 2026, diễn ra từ ngày 7-9/10, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính đánh giá cao cách tiếp cận của tỉnh khi ưu tiên những nhiệm vụ xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, có địa chỉ ứng dụng, sản phẩm cuối cùng và khả năng nhân rộng. Đây cũng là tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Theo Thứ trưởng Trần Trung Tính, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần trở thành phương thức phát triển mới của Tây Ninh. Mỗi ngành cần xác định bài toán khoa học và công nghệ; mỗi địa phương cần nhận diện những vấn đề có thể giải quyết hiệu quả hơn bằng dữ liệu và công nghệ; mỗi doanh nghiệp cần coi đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và khai thác tài sản trí tuệ là một phần trong chiến lược cạnh tranh.
Trong 6 bài toán lớn của tỉnh, có 4 bài toán liên quan trực tiếp đến khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, gồm: phát triển, nâng cao tỷ trọng kinh tế số trong GRDP; hình thành và phát triển hệ sinh thái Halal phục vụ sản xuất, thương mại, du lịch và xuất khẩu; hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo; ứng dụng AI và dữ liệu lớn trong phân tích, dự báo phục vụ điều hành phát triển kinh tế-xã hội.
Thứ trưởng Trần Trung Tính đánh giá cao sự chủ động, sáng tạo và quyết tâm của lãnh đạo tỉnh, các nhà khoa học, chuyên gia, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và nhân dân Tây Ninh trong chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Thứ trưởng Trần Trung Tính nhấn mạnh Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục phối hợp với tỉnh hoàn thiện cơ chế, chính sách thu hút đầu tư vào công nghiệp công nghệ số, nông nghiệp công nghệ cao và hệ sinh thái phương tiện không người lái; tăng cường liên kết giữa viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp và chính quyền địa phương; đẩy mạnh đào tạo nhân lực chất lượng cao; hỗ trợ thương mại hóa tài sản trí tuệ, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Việc kiên trì lựa chọn những bài toán thực tế, gắn nghiên cứu với nhu cầu thị trường và mở rộng khả năng nhân rộng giải pháp sẽ tạo nền tảng để hệ sinh thái UAV tại Tây Ninh phát triển, khai thác tiềm năng công nghệ bay không người lái, mở rộng không gian kinh tế tầm thấp và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương./.
Không gian tầm thấp: Dư địa phát triển mới cho nền kinh tế Việt Nam
Đến năm 2045, kinh tế không gian tầm thấp trở thành ngành kinh tế-kỹ thuật quan trọng, một trong những động lực tăng trưởng mới, có năng lực cạnh tranh cao ở khu vực, đóng góp 1,5% GDP quốc gia.
