Nhận lời mời của Chủ tịch Quốc hội Mông Cổ Sandag Byambatsogt và Phu nhân, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân Nguyễn Thị Thanh Nga cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm chính thức Mông Cổ.
Chuyến thăm có ý nghĩa quan trọng, góp phần triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 06-NQ/TW của Bộ Chính trị, đồng thời tiếp tục cụ thể hóa các định hướng, thỏa thuận của lãnh đạo cấp cao hai nước.
Chuyến thăm khẳng định Việt Nam coi trọng, mong muốn tiếp tục đưa quan hệ Đối tác Toàn diện Việt Nam-Mông Cổ phát triển ngày càng thực chất, hiệu quả và bền vững lâu dài.
Việc Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lần đầu tiên thăm chính thức Mông Cổ trên cương vị Chủ tịch Quốc hội thể hiện sự coi trọng quan hệ song phương và thể hiện vai trò quan trọng của kênh nghị viện trong tổng thể quan hệ đối ngoại của Việt Nam với Mông Cổ.
Hơn 7 thập kỷ quan hệ chính trị-ngoại giao tốt đẹp
Thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 17/11/1954, Việt Nam và Mông Cổ là hai nước có quan hệ hữu nghị truyền thống lâu đời. Mông Cổ là một trong những nước sớm thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam và Việt Nam là nước đầu tiên trong khu vực Đông Nam Á mà Mông Cổ thiết lập quan hệ ngoại giao.
Việt Nam là nước đầu tiên trong khu vực Đông Nam Á mà Mông Cổ thiết lập quan hệ ngoại giao
Hơn 70 năm qua, kể từ ngày 17/11/1954, mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa Việt Nam và Mông Cổ không ngừng được củng cố và ngày càng phát triển. Mối quan hệ hữu nghị truyền thống lâu đời, hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau chân thành giữa Việt Nam và Mông Cổ được lãnh đạo hai nước đặt nền móng vững chắc từ những viên gạch đầu tiên.
Chỉ 1 năm sau khi hai bên thiết lập quan hệ ngoại giao tháng 11/1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có chuyến thăm đầu tiên tới Mông Cổ vào tháng 7/1955, trong chuyến công tác nước ngoài đầu tiên của Người sau khi hòa bình được lập lại ở miền Bắc Việt Nam.
Chuyến thăm năm ấy của Chủ tịch Hồ Chí Minh và chuyến thăm sau đó của Bí thư thứ nhất Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Mông Cổ, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Yumjaagiin Tsedenbal tới Việt Nam tháng 9/1959 có ý nghĩa hết sức đặc biệt với nhân dân hai nước, tạo tiền đề cho mối quan hệ hữu nghị truyền thống hết sức tốt đẹp giữa hai đất nước.
Trên con đường xây dựng và phát triển đất nước, Việt Nam và Mông Cổ đã phối hợp chặt chẽ trên nhiều lĩnh vực, dành cho nhau sự giúp đỡ vô tư, trong sáng.
Trong thời kỳ Việt Nam kháng chiến chống đế quốc Mỹ, nhân dân Mông Cổ đã tích cực ủng hộ và viện trợ nhiều nhu yếu phẩm cho nhân dân Việt Nam. Đáp lại, Việt Nam cũng có nhiều hành động thiết thực giúp đỡ Mông Cổ như: cử chuyên gia giúp khảo sát và phát triển giao thông, trồng trọt, phục chế các di tích lịch sử…
Sau hơn 70 năm kể từ khi thiết lập, quan hệ hữu nghị truyền thống giữa Việt Nam-Mông Cổ không ngừng được củng cố, tăng cường, phát triển. Lãnh đạo cấp cao hai nước duy trì các chuyến thăm và làm việc thường xuyên.
Các chuyến thăm tới Mông Cổ của Chủ tịch nước Việt Nam năm 2000 và 2008, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm cấp Nhà nước tới Mông Cổ từ ngày 30/9-1/10/2024, cùng các chuyến thăm tới Việt Nam của Tổng thống Mông Cổ vào các năm 1994, 2005, 2013 và 2023 (Tổng thống Mông Cổ Ukhnaagiin Khurelsukh thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam 1 đến 5/11/2023), đã góp phần củng cố lòng tin chính trị và vun đắp cho sự phát triển của quan hệ song phương.
Ngoài ra, còn có các chuyến thăm Mông Cổ của Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Quốc phòng (tháng 10/2023); chuyến thăm Việt Nam của Viện trưởng Viện Kiểm sát Tối cao Mông Cổ B.Jargalsaikhan (tháng 3/2024); Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn gặp Bộ trưởng Ngoại giao Mông Cổ Batmunkhiin Battsetseg bên lề Hội nghị Thượng đỉnh tương lai và Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 79 tại New York, Hoa Kỳ (tháng 9/2024); Chánh Văn phòng Tổng thống Mông Cổ Gombojav Zandanshatar thăm Việt Nam từ ngày 9-14/1/2025; Tổng Thư ký Đảng Nhân dân Mông Cổ Yangug Sodbaatar thăm Việt Nam tháng 4/2025; Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương thăm Mông Cổ (tháng 9/2025), Chánh án Tòa án Tối cao Mông Cổ Ganzorig Damdin thăm Việt Nam từ ngày 3-7/3/2026...
Hiện hai nước duy trì cơ chế Tham khảo chính trị cấp Thứ trưởng Ngoại giao (thiết lập từ năm 2002); cơ chế Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam-Mông Cổ về hợp tác kinh tế-thương mại, khoa học kỹ thuật (thiết lập năm 1979, được khôi phục hoạt động từ năm 1996, và nâng lên cấp Bộ trưởng từ năm 2012)...
Tại các diễn đàn khu vực và đa phương, hai nước tiếp tục hợp tác chặt chẽ, thường xuyên giúp đỡ và ủng hộ lẫn nhau, nổi bật là các hoạt động tại Liên hợp quốc, Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), Diễn đàn hợp tác Á-Âu (ASEM), Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC), Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF)… và các tổ chức khu vực khác. Mối quan hệ này được thúc đẩy trên cơ sở chia sẻ lợi ích chung về hòa bình, phát triển và ổn định.
Năm 2024 đánh một dấu mốc quan trọng trong quan hệ hai nước bằng chuyến thăm cấp Nhà nước tới Mông Cổ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào ngày 30/9 và 1/10/2024. Chuyến thăm diễn ra đúng vào dịp kỷ niệm 70 năm thiết lập quan hệ ngoại giao đưa mối quan hệ hữu nghị truyền thống mở ra trang mới.
Trong chuyến thăm này, lãnh đạo cấp cao hai nước nhất trí cho rằng việc phát triển và làm sâu sắc quan hệ giữa Việt Nam và Mông Cổ phù hợp với lợi ích chung của nhân dân hai nước, góp phần quan trọng vào việc bảo đảm hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực và thế giới; nhất trí nâng cấp quan hệ hai nước lên Đối tác Toàn diện và tiếp tục thúc đẩy mở rộng hợp tác.
Hai bên nhất trí tăng cường hoạt động trao đổi đoàn, giao lưu, tiếp xúc cấp cao và các cấp thông qua các kênh Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội; nhất trí ủng hộ về mặt chính sách mở rộng quan hệ mật thiết giữa nhân dân hai nước; nghiên cứu khả năng thiết lập cơ chế hợp tác mới giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước...; mở rộng hợp tác quốc phòng, an ninh và thực thi pháp luật; mở rộng hợp tác kinh tế-thương mại và đầu tư; thúc đẩy hợp tác thực chất về các lĩnh vực nông nghiệp, khoa học, giao thông vận tải, văn hóa, thể thao, du lịch, giáo dục, lao động, môi trường và bảo trợ xã hội; tăng cường hợp tác khu vực và quốc tế.
Lãnh đạo cấp cao hai nước đã chứng kiến lễ ký kết 7 văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành và địa phương hai nước.
Cũng trong khuôn khổ chuyến thăm, Ngày Văn hóa Việt Nam tại Mông Cổ đã được tổ chức vào ngày 30/9 và 1/10/2024 tại thủ đô Ulaanbaatar (Mông Cổ). Các hoạt động tiếp tục là minh chứng cho hợp tác giữa hai nước ngày càng phát triển.
Với không gian văn hóa đặc sắc, bằng ngôn ngữ của nghệ thuật, Ngày Văn hóa Việt Nam đã mang đến cho khán giả những trải nghiệm giàu cung bậc cảm xúc đối với vẻ đẹp của miền di sản Việt Nam; sự hòa quyện của tiết mục hòa tấu các nhạc cụ dân tộc Việt Nam ngợi ca quê hương đất nước Việt Nam, Mông Cổ.
Các chương trình biểu diễn nghệ thuật, hoạt động triển lãm tại Nhà hát Opera, tại Quảng trường Sukhbaatar, Thủ đô Ulan Bato để giới thiệu tới các bạn Mông Cổ hình ảnh về một “Việt Nam an toàn, thân thiện, hiền hòa, mến khách, hội nhập và phát triển”; là minh chứng sống động, dấu ấn quan trọng, góp phần tăng cường tình hữu nghị và phát triển hợp tác đối tác toàn diện giữa Việt Nam và Mông Cổ.
Hợp tác hiệu quả trên nhiều lĩnh vực
Việt Nam và Mông Cổ có nhiều tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực kinh tế-thương mại và có nhiều khởi sắc trong những năm gần đây. Việt Nam và Mông Cổ duy trì cơ chế Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam-Mông Cổ về hợp tác kinh tế, thương mại, khoa học và kỹ thuật, phiên họp gần đây nhất (phiên thứ 19) được tổ chức vào tháng 11/2024 tại Việt Nam.
Trong giai đoạn 2022-2024, hai bên tổ chức nhiều diễn đàn, tọa đàm doanh nghiệp, đoàn tham dự hội chợ/triển lãm tổ chức tại hai nước.
Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam-Mông Cổ đạt hơn 155 triệu USD, trong đó kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đạt trên 100 triệu USD (gồm điện thoại, linh kiện điện tử, thiết bị điện gia dụng, chế phẩm giặt, mỹ phẩm, thực phẩm chế biến, gạo trắng, ngũ cốc, bánh kẹo, bia, càphê, dược phẩm, hoa quả đóng hộp, trứng và thịt gà; nhập khẩu một số nông sản, nguyên phụ liệu dệt may và da giày...).
Về văn hóa, hai bên đã xây dựng Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh và khai trương Phòng Truyền thống Hồ Chí Minh tại Trường mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (Trường liên cấp số 14), thủ đô Ulaanbaatar, Mông Cổ năm 2009. Việt Nam và Mông Cổ hợp tác sản xuất bộ phim “Cuộc sống như một bộ phim” năm 2013 và được công chiếu rộng rãi tại Mông Cổ và Việt Nam.
Giai đoạn 2014-2019, phía Mông Cổ cử các đoàn nghệ thuật tham gia Festival Huế và nhiều sự kiện văn hóa nghệ thuật quốc tế khác tổ chức tại Việt Nam. Hai bên hợp tác tổ chức nhiều sự kiện, triển lãm văn hóa, du lịch, đặc biệt mới đây Việt Nam đã tổ chức sự kiện “Ngày Văn hóa Việt Nam” tại Mông Cổ (9/2024) nhân dịp kỷ niệm 70 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Mông Cổ.
Đài Truyền hình Quốc gia Mông Cổ (MNB) hợp tác với Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) sản xuất một số phim tài liệu về quan hệ hữu nghị truyền thống, công chiếu một số bộ phim truyện Việt Nam như “Bao giờ cho đến tháng Mười," quảng bá về đất nước, con người Việt Nam.
Hai bên phối hợp biên phiên dịch nhiều tác phẩm văn học, thơ, sách lịch sử Việt Nam sang tiếng Mông Cổ như tác phẩm “Nhật ký trong tù” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, sách về “Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh," “Truyện Kiều” của nhà thơ Nguyễn Du, “Máu và Hoa” của nhà thơ Tố Hữu, tiểu thuyết “Hòn Đất” của nhà văn Anh Đức và nhiều tác phẩm khác.
Về giáo dục, đào tạo, hai bên trao đổi sinh viên được thực hiện từ những năm 60 của thế kỷ 20. Theo Hiệp định về hợp tác giáo dục và đào tạo, hằng năm Việt Nam nhận đào tạo 15 sinh viên Mông Cổ và Mông Cổ đào tạo 5 sinh viên Việt Nam.
Về hợp tác du lịch, một trong những lĩnh vực hợp tác tiềm năng của hai nước. Hai bên đã ký Bản ghi nhớ về hợp tác du lịch (9/2024) và Hiệp định miễn thị thực cho người mang hộ chiếu ngoại giao, hộ chiếu công vụ, hộ chiếu phổ thông tháng 11/2023. Việt Nam trở thành một trong 4 điểm đến hàng đầu của người dân Mông Cổ.
Thúc đẩy quan hệ Đối tác Toàn diện Việt Nam-Mông Cổ ngày càng phát triển mạnh mẽ
Theo Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ, chuyến thăm chính thức Mông Cổ của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân là chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Việt Nam sau 23 năm kể từ năm 2003 và có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy quan hệ Đối tác Toàn diện phát triển thực chất, hiệu quả hơn trong nhiều lĩnh vực còn nhiều dư địa như kinh tế, thương mại, năng lượng tái tạo, khoa học-công nghệ, văn hóa, du lịch, giáo dục và giao lưu nhân dân.
Lãnh đạo hai nước sẽ có các trao đổi nhằm tiếp tục thúc đẩy hợp tác thực chất giữa cơ quan lập pháp hai bên, các ủy ban chuyên môn, các nhóm nghị sỹ hữu nghị, nghị sỹ trẻ, nữ nghị sỹ và các cơ quan trực thuộc Quốc hội hai nước; phối hợp thúc đẩy Chính phủ hai nước triển khai tốt các thỏa thuận đã ký; thúc đẩy hợp tác chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn nghị viện đa phương.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ kỳ vọng chuyến thăm lần này sẽ tạo xung lực mới, thực chất hơn trong mối quan hệ hợp tác toàn diện giữa Việt Nam và Mông Cổ, cả trong hợp tác nghị viện song phương và đa phương, cũng như tạo những động lực mới cho sự phát triển và tương lai của hai nước.
Trước hết, chuyến thăm sẽ góp phần thúc đẩy hợp tác thực chất trong các lĩnh vực tương xứng với hợp tác chính trị tốt đẹp giữa hai nước. Hai bên còn có rất nhiều dư địa hợp tác trong các lĩnh vực về khai khoáng, giáo dục-đào tạo, thương mại, du lịch, giao lưu nhân dân, và đặc biệt một lĩnh vực hợp tác mới đang nổi lên là hợp tác về phát triển năng lượng tái tạo tại Mông Cổ.
Thứ hai, chuyến thăm cũng sẽ tăng cường việc trao đổi, chia sẻ về kinh nghiệm lập pháp, kinh nghiệm quản trị đất nước cũng như tham gia vào việc đôn đốc triển khai các thỏa thuận cấp cao giữa hai nước Việt Nam và Mông Cổ, nhanh chóng chuyển hóa các thỏa thuận cấp cao đã ký kết giữa hai nước thành những dự án, những chương trình, những kết quả và những lợi ích cụ thể cho doanh nghiệp và người dân giữa hai nước.
Chuyến thăm chính thức Mông Cổ của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân sẽ mở rộng hợp tác giữa hai nước trong các diễn đàn nghị viện đa phương ở khu vực và quốc tế
Thứ ba, chuyến thăm sẽ mở rộng hợp tác giữa hai nước trong các diễn đàn nghị viện đa phương ở khu vực và quốc tế, góp phần vào các vấn đề chung của khu vực và cộng đồng quốc tế như phát triển bền vững, chống sa mạc hóa, ứng phó với biến đổi khí hậu, các vấn đề về hòa bình và an ninh, bảo vệ cho phụ nữ và trẻ em trong bối cảnh tác động những mặt trái của công nghệ, cũng như các vấn đề an ninh phi truyền thống khác.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ tin tưởng chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân sẽ góp phần quan trọng vào việc củng cố và mở rộng quan hệ Đối tác Toàn diện Việt Nam-Mông Cổ, đáp ứng lợi ích thiết thực của nhân dân hai nước và đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực./.
Tiếp tục đưa quan hệ Việt Nam với Hàn Quốc, Mông Cổ phát triển ngày càng thực chất, hiệu quả
Chuyến thăm chính thức của Chủ tịch Quốc hội Việt Nam tới Hàn Quốc và Mông Cổ thúc đẩy hợp tác toàn diện, hiệu quả và lâu dài giữa các nước.
