Để đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số, Việt Nam không thể chỉ dựa vào “bầu sữa” tín dụng ngắn hạn từ ngân hàng. Thực tế lịch sử của các "con rồng" châu Á (như Hàn Quốc hay Singapore) cho thấy một thị trường vốn mạnh mẽ và các trung tâm tài chính hiện đại là những "máy bơm vốn" khổng lồ, giúp huy động nguồn lực trung và dài hạn từ khắp nơi trên thế giới. Đây chính là con đường bứt phá mà Việt Nam đang định hình với những bước đi quyết liệt về nâng hạng thị trường và xây dựng các Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.
Nâng tầm thị trường chứng khoán
Thị trường chứng khoán Việt Nam sau hơn 25 năm hoạt động đã trở thành một trụ cột quan trọng của hệ thống tài chính với vốn hóa đạt khoảng 78% GDP vào cuối năm 2025. Tuy nhiên, việc tổ chức xếp hạng FTSE Russell nâng hạng Việt Nam lên "thị trường mới nổi thứ cấp" (có hiệu lực từ tháng 9/2026) mới thực sự là bước ngoặt mang tính cấu trúc. Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới, sự kiện này có thể thu hút tới 25 tỷ USD vốn đầu tư quốc tế vào Việt Nam đến năm 2030.
Bà Phạm Thị Thùy Linh, Trưởng Ban Phát triển thị trường chứng khoán (Ủy ban chứng khoán Nhà nước) khẳng định nâng hạng thị trường không phải là mục tiêu cuối cùng, mà là phương tiện để chúng ta nâng cao chất lượng quản trị, minh bạch thông tin và thu hút dòng vốn tổ chức dài hạn. Hiện nay, ngành chứng khoán đang triển khai hệ thống KRX và cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) để tiệm cận hoàn toàn các chuẩn mực quốc tế.
Thị trường chứng khoán Việt Nam sau hơn 25 năm hoạt động đã trở thành một trụ cột quan trọng của hệ thống tài chính với vốn hóa đạt khoảng 78% GDP vào cuối năm 2025.
Bên cạnh đó, việc đa dạng hóa sản phẩm như chứng quyền, trái phiếu xanh và các quỹ đầu tư chỉ số (ETF) đang tạo ra một hệ sinh thái phong phú hơn cho nhà đầu tư.
Nhìn từ góc độ của các quỹ đầu tư quốc tế, ông Trần Hiếu, Trưởng phòng phát triển kinh doanh Quỹ đầu tư Mirae Asset (Việt Nam), phân tích thị trường vốn Việt Nam đang hội tụ các yếu tố "thiên thời, địa lợi" hiếm có. Với hơn 60% dân số trong độ tuổi lao động và tầng lớp trung lưu đang mở rộng nhanh chóng, Việt Nam có nền tảng dân số học lý tưởng để phát triển một thị trường tài chính năng động. Hiện nay, tỷ lệ dân số tham gia đầu tư chứng khoán tại Việt Nam mới chỉ đạt ngưỡng 8-10%, con số này còn rất khiêm tốn khi đặt cạnh các thị trường trong khu vực (như Thái Lan hay Malaysia) – nơi vốn hóa thị trường thường xuyên vượt ngưỡng 100% GDP và có tỷ lệ người dân tham gia sâu rộng hơn nhiều (thường ở mức trên 30%).
Ông Hiếu nhấn mạnh sự chênh lệch này chính là "dư địa khổng lồ" để thị trường vốn Việt Nam bứt phá trong giai đoạn tới. Khi nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, nhu cầu tích lũy tài sản tài chính của người dân sẽ chuyển dịch mạnh mẽ từ các kênh truyền thống (như vàng hay tiết kiệm) sang cổ phiếu, trái phiếu và các chứng chỉ quỹ. Đặc biệt, việc nâng hạng thị trường từ cận biên lên mới nổi của FTSE Russell không chỉ là sự thay đổi về danh xưng, mà là một "cú hích" cấu trúc giúp Việt Nam lọt vào tầm ngắm của các quỹ đầu tư thụ động theo chỉ số toàn cầu. Sự kết hợp giữa nội lực dân số vàng và dòng vốn ngoại sẽ biến thị trường chứng khoán thực sự trở thành một "máy bơm vốn" dài hạn, cung cấp nguồn lực ổn định cho các doanh nghiệp bứt phá và các dự án hạ tầng chiến lược của quốc gia.
![xv71985.jpg](https://media.vietnamplus.vn/images/c2baf7be5d77fe42cd96ade655f1f3dac034520ab216b2fa1e912e3ad71269d13baf0aa24dfd57111e811a4b44265e78/xv71985.jpg.avif "Sự kết hợp giữa nội lực dân số vàng và dòng vốn ngoại sẽ biến thị trường chứng khoán thực sự trở thành một "máy bơm vốn" dài hạn. (Ảnh: Vietnam+)")
"Hệ điều hành" kết nối dòng vốn toàn cầu
Việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) là một tham vọng mang tầm nhìn thế kỷ. Đây là một "đặc khu" về thể chế, nơi áp dụng những cơ chế vượt trội để thu hút các định chế tài chính hàng đầu thế giới. Nơi doanh nghiệp Việt có thể huy động vốn trực tiếp từ thị trường quốc tế với chi phí cạnh tranh nhất.
Phó giáo sư, tiến sỹ Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch cơ quan điều hành VIFC-HCMC chia sẻ: “Chúng ta cần một kênh dẫn vốn quốc tế quy mô lớn để giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng nội địa. VIFC-HCMC sẽ đi thẳng vào hiện đại với nền tảng công nghệ tài chính (Fintech), tài chính xanh và các mô hình thử nghiệm sandbox cho các sản phẩm tài chính sáng tạo. Đây chính là cửa ngõ để Việt Nam kết nối trực tiếp vào chuỗi cung ứng vốn toàn cầu."
Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) là một "đặc khu" về thể chế, nơi áp dụng những cơ chế vượt trội để thu hút các định chế tài chính hàng đầu thế giới.
Đồng quan điểm, ông Dương Thanh Tùng, Phó Tổng Giám đốc, phụ trách Dịch vụ Tư vấn Chiến lược, Rủi ro và Giao dịch, Deloitte Đông Nam Á (tại Việt Nam), nhấn mạnh Trung tâm Tài chính Quốc tế sẽ đóng vai trò là nơi "đóng gói niềm tin" thành các luật chơi minh bạch. Khi các phán quyết tranh chấp được thực hiện theo chuẩn quốc tế và dòng vốn được luân chuyển tự do hơn, các quỹ đầu tư dài hạn và quỹ hưu trí toàn cầu sẽ coi Việt Nam là điểm đến ưu tiên thay vì chỉ là thị trường lướt sóng.
Một kênh dẫn vốn quan trọng khác cần được khơi thông mạnh mẽ hơn là mô hình hợp tác công-tư (PPP). Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho hạ tầng chiến lược lên tới hàng triệu tỷ đồng mỗi năm, ngân sách Nhà nước chỉ có thể đóng vai trò "vốn mồi." Việc khơi dậy nguồn lực từ khu vực tư nhân thông qua các dự án PPP về giao thông, năng lượng và hạ tầng số là yêu cầu bắt buộc.
Về điều này, ông Đoàn Việt Nam, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) chia sẻ ngân hàng đang tích cực thu xếp vốn cho các dự án PPP trọng điểm quốc gia. Tuy nhiên, ông Việt cũng kiến nghị Chính phủ cần hoàn thiện khung pháp lý về cơ chế chia sẻ rủi ro doanh thu và bảo lãnh Chính phủ đối với các siêu dự án. Khi nhà đầu tư thấy được sự công bằng và minh bạch trong việc phân chia lợi ích cũng như rủi ro, họ sẽ mạnh dạn đổ vốn cùng Nhà nước kiến thiết đất nước.
Trong chiến lược khơi thông nguồn lực, việc phát triển thị trường trái phiếu dự án và trái phiếu xanh được xác định là hướng đi tất yếu để tiếp cận dòng vốn "kiên nhẫn" từ các định chế quốc tế. Khi xu hướng ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) đang trở thành thước đo chuẩn mực toàn cầu, các công cụ nợ gắn với mục tiêu bền vững không chỉ giúp giảm chi phí vay vốn mà còn nâng cao vị thế quốc tế cho doanh nghiệp Việt.
![cong-trinh-xanh.jpg](https://media.vietnamplus.vn/images/b8cc8d7053f92bf515a6d064eca94ecb1a83ff0cefeb056119e94f411cdcf5034800e15375050aeabe54fe1fe956f439/cong-trinh-xanh.jpg.avif "Việc phát triển thị trường trái phiếu dự án và trái phiếu xanh được xác định là hướng đi tất yếu để tiếp cận dòng vốn "kiên nhẫn" từ các định chế quốc tế. (Ảnh: Vietnam+)")
Về phía doanh nghiệp, bà Thái Hương, Chủ tịch Tập đoàn TH cho rằng nông nghiệp công nghệ cao là lĩnh vực có khả năng lan tỏa mạnh mẽ niềm tin và lợi ích xã hội. Bà phân tích nếu có các cơ chế chính sách phù hợp và minh bạch, doanh nghiệp hoàn toàn có thể huy động vốn trực tiếp từ cộng đồng để phát triển các chuỗi giá trị sạch. Điều này tạo ra một mô hình tài chính mang tính "toàn dân." Người dân không chỉ là người tiêu dùng mà còn trở thành nhà đầu tư, cùng đồng hành với doanh nghiệp trong việc kiến tạo nền nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn.
Bà Thái Hương nhấn mạnh thêm khi lợi ích được chia sẻ hài hòa giữa nhà đầu tư, doanh nghiệp và cộng đồng, nguồn vốn xã hội sẽ được đánh thức một cách mạnh mẽ nhất. Việc chuyển dịch từ tích trữ tài sản sang đầu tư vào các "chuỗi giá trị xanh" không chỉ giúp giải bài toán vốn dài hạn mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu bảo đảm dinh dưỡng học đường và an sinh xã hội.
Khơi thông các kênh dẫn vốn dài hạn mang tính bền vững này chính là chìa khóa để Việt Nam tự chủ về nguồn lực, khẳng định nội lực tài chính vững chắc trên hành trình tiến tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045./.
Mời độc giả theo dõi chùm bài:
“Mạch máu” đầu tư: Giải bài toán vốn cho mục tiêu tăng trưởng bứt phá
Việt Nam bước vào kỷ nguyên vươn mình với mục tiêu tăng trưởng hai con số, đặt ra yêu cầu cấp bách về khơi thông nguồn lực vốn cho phát triển.
Nhận diện "điểm nghẽn" dòng vốn: Từ thể chế đến năng lực hấp thụ
Nếu không bóc tách và xử lý dứt điểm các điểm nghẽn này, khát vọng tăng trưởng hai con số sẽ khó trở thành hiện thực dù nguồn lực trong xã hội không hề thiếu.
Đồng bộ chính sách tài khóa và tiền tệ: Giữ nhịp cho cỗ xe tăng trưởng
Sự đồng bộ giữa hai "bánh xe" tài khóa và tiền tệ đóng vai trò quyết định trong việc bảo đảm thanh khoản và thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới.
Thị trường vốn và Trung tâm tài chính: Mắt xích kết nối dòng vốn toàn cầu
Đa dạng hóa kênh dẫn vốn thông qua thị trường chứng khoán, trái phiếu và các trung tâm tài chính quốc tế giúp giảm tải áp lực cho hệ thống ngân hàng.
