Sáng 11/9, tại Hà Nội, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, Bí thư Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương làm việc với Đảng ủy Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.
Các Ủy viên Trung ương Đảng: Nguyễn Long Hải, Phó Bí thư Thường trực Đảng uỷ các cơ quan Đảng Trung ương; Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Trung ương Đảng; Bùi Văn Nghiêm, Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương; đại diện lãnh đạo các cơ quan hữu quan cùng tham dự.
Thay mặt Ban Thường vụ Đảng ủy, đồng chí Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam báo cáo kết quả công tác 9 tháng của năm 2026, nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới.
Từ ngày 1/4/2026, Viện Hàn lâm trở thành đơn vị sự nghiệp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Đảng ủy và Ban Thường vụ Đảng ủy Viện Hàn lâm đã lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện các mặt công tác, bảo đảm sự bắt nhịp với yêu cầu mới trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tổ chức. Công tác xây dựng Đảng được tăng cường toàn diện trên tất cả các mặt chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; kỷ cương, kỷ luật được tăng cường. Công tác lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị được triển khai quyết liệt, khẩn trương, đồng bộ, đổi mới sáng tạo, đạt nhiều kết quả nổi bật, tạo khí thế mới.
Nổi bật trong bức tranh tổng thể 9 tháng năm 2026, Đảng ủy Viện Hàn lâm đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tập trung triển khai xây dựng các đề án được giao, trong đó có đề án “Tăng cường năng lực, phát triển Viện Hàn lâm đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 ngang tầm với các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới”; lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, quyết liệt việc chuyển đổi mạnh từ nghiên cứu phân tán sang nghiên cứu tập trung vào các vấn đề lớn, mới và cấp bách của đất nước, gắn chặt với yêu cầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Viện đang xây dựng Đề án đổi mới căn bản hoạt động khoa học nhằm đóng góp thiết thực cho công cuộc phát triển đất nước.
Nhằm tăng cường và nâng cao chất lượng của các báo cáo tư vấn chính sách, Viện Hàn lâm đã thành lập 3 nhóm nghiên cứu tư vấn chính sách để trực tiếp tham mưu cho lãnh đạo Viện Hàn lâm trong việc tổ chức xây dựng cũng như thẩm định đối với các báo cáo tư vấn chính sách. Viện Hàn lâm thực hiện 58 báo cáo tư vấn chính sách gửi Trung ương. 10 báo cáo được Chính phủ giao các bộ, ngành tiếp thu, tổ chức thực hiện, 10 báo cáo phục vụ xây dựng các đề án trình Hội nghị Trung ương...
Xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh và nâng tầm nghiên cứu chiến lược
Sau khi nghe các ý kiến phát biểu của lãnh đạo Viện Hàn lâm, các nhà khoa học, đại diện các bộ, ngành hữu quan, thay mặt Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Thường vụ Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương, đồng chí Trần Cẩm Tú ghi nhận, đánh giá cao và biểu dương những nỗ lực, cố gắng, quyết tâm của Đảng ủy, lãnh đạo và toàn thể cán bộ, đảng viên, viên chức, người lao động Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, đã quyết liệt, kịp thời triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương thời gian qua.
Nhấn mạnh yêu cầu cần tiếp tục phát huy hơn nữa vai trò của cơ quan nghiên cứu chiến lược, đóng góp quan trọng trong việc hoạch định đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong giai đoạn mới, Thường trực Ban Bí thư đề nghị Đảng ủy, lãnh đạo Viện Hàn lâm tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm.
Thường trực Ban Bí thư yêu cầu Đảng bộ Viện Hàn lâm tập trung xây dựng Đảng bộ thật sự trong sạch, vững mạnh toàn diện, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở đảng. “Đây là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa quyết định đối với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của Viện Hàn lâm,” đồng chí nêu rõ.
Thường trực Ban Bí thư đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu coi trọng công tác xây dựng Đảng về tư tưởng, chính trị, đạo đức; công tác cán bộ; công tác bảo vệ chính trị nội bộ; tăng cường đoàn kết thống nhất. Nhấn mạnh vai trò quan trọng của các đảng viên, nhà khoa học góp phần vào việc hoàn thành sứ mệnh của Viện Hàn lâm trong giai đoạn phát triển mới, đồng chí Trần Cẩm Tú đề cập tiêu chí xây dựng đội ngũ cán bộ, nhà khoa học có bản lĩnh chính trị vững vàng, đề cao danh dự, giữ vững phẩm chất đạo đức, khát khao cống hiến cho khoa học xã hội nhân văn.
Đề nghị Viện Hàn lâm đảm bảo kịp thời về tiến độ, chất lượng các đề án trình Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng chí nhấn mạnh Viện Hàn lâm cần quan tâm, nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Cho biết đây là một trong những nhiệm vụ rất lớn, đồng chí đề nghị phát huy tính sáng tạo, độc lập, tự chủ trong cụ thể hóa, thể chế hóa kịp thời, đầy đủ và thực hiện hiệu quả các chủ trương, nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bứt phá, đột phá văn hóa xã hội và xây dựng đội ngũ trí thức.
Đồng chí Trần Cẩm Tú nêu bật yêu cầu giữ vững các nguyên tắc hoạt động của Đảng, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát kỷ luật Đảng; chủ động phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm minh các cái dấu hiệu về suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến," "tự chuyển hóa." Những vụ việc tồn đọng cần được tập trung xem xét, giải quyết khách quan, thận trọng, đúng nguyên tắc, đúng thẩm quyền và đúng quy định. Cùng với đó, Viện Hàn lâm tiếp tục quan tâm thực hiện tốt công tác dân vận, lãnh đạo các đoàn thể để phát huy tốt vai trò trong tuyên truyền, vận động đoàn viên, góp phần tăng cường đoàn kết nội bộ, xây dựng cơ quan, đơn vị thật sự vững mạnh.
Nâng tầm chất lượng nghiên cứu và năng lực tư vấn chính sách
Đồng chí Trần Cẩm Tú đề nghị Viện Hàn lâm tập trung đổi mới mạnh mẽ phương thức thực hiện các nhiệm vụ khoa học, nâng tầm chất lượng nghiên cứu và năng lực tư vấn chính sách, nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò và trách nhiệm trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
“Khoa học xã hội và nhân văn phải đi trước một bước trong nghiên cứu, phát hiện, lý giải những vấn đề mới nảy sinh từ thực tiễn; vừa làm tốt nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu lý luận, vừa phải hướng mạnh vào nghiên cứu ứng dụng, dự báo chiến lược và tư vấn chính sách,” đồng chí Trần Cẩm Tú nêu rõ.
Thường trực Ban Bí thư đồng thời đề nghị khắc phục triệt để tình trạng nghiên cứu phân tán, khép kín, sản phẩm nghiên cứu chưa gắn chặt với nhu cầu thực tiễn và yêu cầu hoạch định chính sách. Mỗi nhiệm vụ khoa học, nhất là các chương trình, đề tài lớn phải bám thật sát, cụ thể hóa sâu vào công việc của mình như đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo bao gồm 3 nội dung: Nghiên cứu, giải quyết vấn đề gì thực tiễn đang đặt ra. Kết quả nghiên cứu đóng góp gì cho sự phát triển lý luận, cho sự khẳng định chủ quyền học thuật của Việt Nam. Sản phẩm cuối cùng đem lại giá trị, hiệu quả gì cho phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Theo Thường trực Ban Bí thư, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cần chủ động xây dựng và triển khai các chương trình khoa học lớn, dài hạn, tập trung giải đáp những vấn đề lớn của đất nước đang đặt ra trong giai đoạn phát triển mới; tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn mới về mô hình tăng trưởng, về quản trị hiện đại, về phát triển con người toàn diện, xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam; cung cấp luận cứ cho việc thực hiện hiệu quả các nghị quyết của Đảng.Cùng với đó phải kịp thời xây dựng cơ chế gắn kết chặt chẽ hơn giữa nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn, dự báo và tư vấn chính sách; tăng cường nghiên cứu liên ngành, đa ngành; phát huy lợi thế đặc thù của Viện Hàn lâm với hệ thống các viện nghiên cứu chuyên ngành và đội ngũ chuyên gia trên nhiều lĩnh vực.
Đổi mới sáng tạo phải thực sự trở thành động lực phát triển. Nhấn mạnh điều này, đồng chí cho rằng, chỉ có đổi mới sáng tạo thì mới làm chủ được và đổi mới sáng tạo không chỉ dừng lại trong ứng dụng công nghệ mới mà trước hết phải bắt đầu từ đổi mới tư duy, phương thức tổ chức nghiên cứu, phương thức quản trị khoa học và cách thức đánh giá sản phẩm khoa học. Theo đó, Viện Hàn lâm cần xây dựng môi trường khuyến khích cán bộ khoa học tìm tòi cái mới, đề xuất vấn đề mới, cách tiếp cận mới; tạo điều kiện cho những nhà khoa học có năng lực, có sản phẩm, có ý tưởng sáng tạo được phát huy.
“Phải từng bước hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, nhóm nghiên cứu liên ngành; có cơ chế thu hút các chuyên gia giỏi trong và ngoài Viện Hàn lâm, kể cả các chuyên gia, tri thức người Việt Nam ở nước ngoài cùng tham gia thực hiện những nhiệm vụ lớn,” Thường trực Ban Bí thư đặc biệt lưu ý phải tạo môi trường để cán bộ, nhà khoa học, nghiên cứu cống hiến, có chiến lược, kế hoạch cụ thể trong bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học xã hội có trình độ cao và tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này.
Thường trực Ban Bí thư đề nghị Viện Hàn lâm tiếp tục rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; khắc phục tình trạng chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ; đồng thời phải giữ gìn và phát triển được những lĩnh vực nghiên cứu nền tảng, lâu dài.
Khẩn trương hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm gắn với chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị. Nhấn mạnh yêu cầu này, Thường trực Ban Bí thư đề nghị trong thực hiện không làm máy móc, cần phải xác định rõ yêu cầu về năng lực, sản phẩm và kết quả đầu ra của từng vị trí. Trên cơ sở đó thực hiện bố trí, sử dụng và tinh giản đội ngũ một cách khoa học, khách quan, công bằng.
Cùng với đó, Viện Hàn lâm tiếp tục hoàn thiện việc đánh giá cán bộ thực chất hơn nữa, người làm tốt, có sản phẩm, có đóng góp phải được ghi nhận; người không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phải được xem xét, sàng lọc theo quy định.
“Đối với đội ngũ cán bộ khoa học, cần có chiến lược đào tạo, bồi dưỡng dài hạn, nhất là đội ngũ chuyên gia đầu ngành, cán bộ khoa học trẻ và cán bộ có khả năng làm việc trong môi trường quốc tế,” đồng chí nhấn mạnh.
Tại buổi làm việc, Thường trực Ban Bí thư đánh giá cao việc Viện Hàn lâm chủ động xây dựng quy định, kế hoạch đưa cán bộ đi nghiên cứu thực tế tại địa phương, đồng thời nêu rõ cán bộ nghiên cứu khoa học xã hội không thể chỉ nghiên cứu hàn lâm, qua sách vở, tài liệu mà phải hiểu đời sống xã hội, hiểu cơ sở, hiểu những vấn đề mà người dân, doanh nghiệp và chính quyền địa phương đang có nhu cầu phải giải quyết.
Đề cập đến thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, đồng chí đề nghị Viện Hàn lâm đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với đổi mới quản trị nội bộ và phương thức nghiên cứu khoa học. Đây là công cụ quan trọng để đổi mới toàn diện hoạt động quản trị và thực hiện nhiệm vụ. Tập trung nghiên cứu ứng dụng các công nghệ mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong nghiên cứu, phân tích, dự báo và tư vấn chính sách; nhưng đồng thời phải đặc biệt quan tâm đến an ninh, an toàn dữ liệu, bảo vệ bí mật nhà nước và quyền sở hữu trí tuệ.
Về cơ sở vật chất, theo Thường trực Ban Bí thư, Viện Hàn lâm cần rà soát tổng thể, xác định thứ tự ưu tiên đầu tư để xây dựng đề án, kế hoạch triển khai thực hiện; tránh dàn trải, lãng phí; tập trung cho những hạ tầng thiết yếu phục vụ nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số, thư viện, bảo tàng, đào tạo và xây dựng cơ sở dữ liệu.
Về những đề xuất, kiến nghị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đề nghị các cơ quan hữu quan chủ động phối hợp giải quyết với tinh thần trách nhiệm, quyết liệt, tập trung xử lý dứt điểm không để vướng mắc, điểm nghẽn về các cơ chế, chính sách ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của Viện Hàn lâm.
Tại trụ sở Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã tham quan Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh và Thư viện, trong đó có Kho Tư liệu quý bao gồm hàng trăm nghìn đầu sách, bản đồ cổ, sắc phong, hương ước cùng các bộ sưu tập tư liệu đặc biệt trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn./.