Theo Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), năm 2025, ngành thủy sản đã chịu sức ép lớn từ những biến động chưa từng có, đặc biệt là sự khốc liệt của thiên tai và áp lực gỡ “thẻ vàng” IUU. Tuy vậy, với chiến lược phát triển linh hoạt, ngành cũng đã đánh dấu sự chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế bền vững.
Đáng chú ý, tổng sản lượng thủy sản trong năm qua đạt 9,95 triệu tấn; kim ngạch xuất khẩu thiết lập kỷ lục mới 11,3 tỷ USD, vượt xa kế hoạch đề ra. Đây cũng là tiền đề để ngành đặt mục tiêu cho năm 2026 với tổng sản lượng đạt trên 10 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu phấn đấu đạt 11,5 tỷ USD.
Xuất khẩu thủy sản tăng 7,8% so với kế hoạch
Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư - ông Phạm Quang Toản cho biết tổng sản lượng thủy sản năm 2025 của nước ta đạt 9,95 triệu tấn, tăng 3% so với năm 2024 (9,65 triệu tấn). Trong đó sản lượng khai thác thủy sản 3,83 triệu tấn; sản lượng nuôi trồng thủy sản 6,1 triệu tấn.
So với chỉ tiêu kế hoạch cả năm 2025, tổng sản lượng thủy sản tăng 2%. Trong đó, sản lượng khai thác tăng 0,8%; sản lượng nuôi trồng tăng 2,8%. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản năm 2025 đạt 11,3 tỷ USD (tăng 7,8% so với kế hoạch - 10,5 tỷ USD đồng thời tăng 12,7% so với năm 2024 - 10,04 tỷ USD).
Theo đại diện Cục Thủy sản và Kiểm ngư, kết quả xuất khẩu thủy sản ấn tượng trên đến từ những chiến lược, đề án mà Việt Nam đã tổ chức triển khai đúng hướng như tập trung vào chế biến sâu và giá trị gia tăng. Nhờ đó, tôm, cá tra năm 2025 có giá trị xuất khẩu đều tăng và đạt đỉnh mới. Cùng với đó, các đối tượng đa dạng hóa như nuôi biển, rong tảo cũng đã bắt đầu có thị trường ổn định.
Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư Trần Đình Luân cũng nhấn mạnh một trong những điểm nhấn nổi bật của ngành trong năm 2025 là công tác bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản. Việc thả giống tái tạo nguồn lợi tại các địa phương hiện nay đã trở thành hoạt động thường xuyên, liên tục chứ không chỉ mang tính phong trào.
Về phòng chống khai thác IUU, Cục Thủy sản và Kiểm ngư đã tham mưu cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị về ngăn chặn, xử lý triệt để tàu cá, ngư dân vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài; trình ban hành Kế hoạch hành động cao điểm, cấp bách thực hiện khuyến nghị “thẻ vàng,” chuẩn bị làm việc với Đoàn Thanh tra lần thứ 5 của Ủy ban châu Âu. Các nội dung tập trung vào giải pháp trọng tâm, cấp bách, thể hiện quyết tâm chính trị cao của Chính phủ trong gỡ cảnh báo “thẻ vàng.”
Cùng với đó, công tác tuần tra, kiểm soát của lực lượng kiểm ngư đã có bước tiến mới về sự phối hợp. Công nghệ cũng đang len lỏi vào từng tàu cá. Các mô hình dự báo ngư trường ngắn hạn, dài hạn đã được đưa lên hệ thống để ngư dân tiếp cận.
Đặc biệt, nhiều doanh nghiệp lớn với đội tàu 20 - 30 chiếc đã áp dụng kỹ thuật bảo quản mới, giúp giảm tổn thất sau thu hoạch và nâng cao giá trị sản phẩm.
Tuy vậy, lãnh đạo ngành thủy sản cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn đang hiện hữu. Trong đó, điều đáng lo ngại là tình trạng ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu ngày càng cực đoan. Theo Cục Thủy sản và Kiểm ngư, đây là những thách thức đòi hỏi công tác chỉ đạo điều hành phải cực kỳ linh hoạt.
Năm 2026 tiếp tục bứt phá, khẳng định vị thế
Bước sang năm 2026, ông Trần Đình Luân cho biết ngành thủy sản đặt ra mục tiêu với tổng diện tích nuôi trồng 1,326 triệu ha; sản lượng trên 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,5 tỷ USD.
Để đạt được con số trên, lãnh đạo Cục Thủy sản và Kiểm ngư cho biết ngành sẽ tiếp tục điều chỉnh giảm dần sản lượng khai thác, tăng sản lượng nuôi trồng đồng thời triển khai mạnh các giải pháp chế biến sâu và giá trị gia tăng.
Đánh giá tổng quan, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhận định con số tăng trưởng dương về cả sản lượng và giá trị xuất khẩu thủy sản trong năm 2025 là một “kỳ tích” khi đặt trong bối cảnh ngành phải đối mặt với “cơn bão” kép: Thiên tai khắc nghiệt và những rào cản thương mại ngày càng dày đặc.
“Chúng ta đã làm được những điều mà tưởng chừng như không thể. Trong khó khăn, thủy sản vẫn là trụ cột, là điểm sáng của ngành nông nghiệp. Tuy nhiên, chúng ta không được phép tự mãn hay ngủ quên trên chiến thắng,” ông Tiến nhấn mạnh.
Vì thế, trong năm 2026, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến đặt ra ba mũi nhọn chiến lược mà toàn ngành phải tập trung thực hiện. Đầu tiên là về thể chế và hạ tầng.
Theo đó, ông Tiến yêu cầu Cục Thủy sản và Kiểm ngư phải rà soát, hoàn thiện ngay các văn bản quy phạm pháp luật còn vướng mắc, tạo hành lang pháp lý thông thoáng nhất cho người dân và doanh nghiệp; đẩy mạnh đầu tư nâng cấp hệ thống cảng cá, khu neo đậu để vừa phục vụ hậu cần, vừa hỗ trợ công tác truy xuất nguồn gốc.
Vấn đề tiếp theo được Thứ trưởng Phùng Đức Tiến đề cập là đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số vào khai thác, nuôi trồng, trong đó, trọng tâm là tổ chức lại sản xuất theo chuỗi, phát triển nuôi biển công nghiệp, nâng cao chất lượng con giống, giảm chi phí, tăng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.
Theo ông Tiến, dư địa tăng trưởng dựa trên tài nguyên đã cạn, giờ là lúc phải tăng trưởng dựa trên hàm lượng chất xám. Vì vậy, các viện, trường và doanh nghiệp phải bắt tay nhau chặt chẽ hơn để đưa các công nghệ mới vào sản xuất giống, nuôi biển công nghiệp và chế biến sâu, gia tăng giá trị cho từng con tôm, con cá.
Cuối cùng là quyết liệt gỡ “thẻ vàng” IUU. Theo ông Tiến, đây là nhiệm vụ chính trị cấp bách, không có đường lùi. Vì vậy, lực lượng kiểm ngư phải là “thanh bảo kiếm” trên biển; phải tăng cường tuần tra, xử lý nghiêm minh, không có vùng cấm.
“Chúng ta phải hành động thực chất để Ủy ban châu Âu thấy sự quyết tâm của Việt Nam, chứ không chỉ là lời hứa,” Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh.
Đại diện lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng cho rằng năm 2026 sẽ là năm bản lề quan trọng. Vì vậy, với đà tăng trưởng và tâm thế mới, ngành thủy sản sẽ tiếp tục bứt phá, hoàn thành xuất sắc mục tiêu 11,5 tỷ USD, khẳng định vị thế của thủy sản Việt Nam trên trường quốc tế./.
Bộ NN-MT: Năm 2026, phấn đấu xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 74 tỷ USD
Năm 2026, ngành nông nghiệp và môi trường đặt mục tiêu phấn đấu tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 73-74 tỷ USD; trong đó nhóm hàng nông sản chiếm khoảng 40 tỷ USD.
