Là một trong những nước có lợi thế về nuôi trồng thủy sản như có vùng nuôitrồng rất lớn, khí hậu phù hợp, nguồn thức ăn chủ động, lực lượng lao động dồidào… cộng với đó là vốn kinh nghiệm sẵn có nên giá thành của các mặt hàng thuỷsản của Việt Nam thường có giá thành thấp hơn nhiều so với các nước khác trênthế giới.
Tuy nhiên, vừa qua Bộ Thương mại Mỹ đã ra phán quyết cuối cùng trong vụ kiệnchống trợ cấp đối với tôm nhập khẩu từ bảy nước, trong đó có Việt Nam. Trướcthông tin này, phóng viên TTXVN đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Huy Điền -Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuỷ sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn).
- PV: Xin ông có thể cho biết rõ hơn về phán quyết của Bộ Thương mại Mỹ về vụ kiệnchống trợ cấp đối với tôm nhập khẩu từ 7 nước trong đó có Việt Nam?
Ông Nguyễn Huy Điền: Trong bảy quốc gia bị điều tra sau quá trình thẩm tra, mứcthuế suất của Việt Nam đã giảm đáng kể trong khi mức thuế của các nước khác bịtăng lên rất nhiều như Ecuador từ mức 0% lên 13,51%, Trung Quốc từ 5,76% lên18,16%. Cụ thể, mức thuế suất của Việt Nam đã thấp hơn của Trung Quốc (18,16%),Ấn Độ (10,54% và 11,14%), Ecuador (10,13% và 13,51%) và Malaysia (10,80% và54,50%). Tuy nhiên, mức thuế suất của Việt Nam lại cao hơn Indonesia và Thái Lan(hai nước này mức thuế suất là 0% do được hưởng mức thuế suất không đáng kể).
Với mức thuế suất cuối cùng đối với bị đơn Nha Trang Seafood (1,15%) và mức thuếsuất đối với các doanh nghiệp khác đã giảm đáng kể ( từ 6,07% xuống 4,52%). Tuynhiên, mức thuế suất cuối cùng áp dụng đối với công ty Minh Phú lại tăng (7,88%)chủ yếu do cách tính thuế của DOC đối với trợ cấp tôm tươi. Hiện tại, DOC chưacung cấp bản ghi nhớ về phương pháp tính toán đối với chương trình trợ cấp này.Bên cạnh đó, DOC đã không xem xét áp dụng thuế đối kháng đối với chương trìnhmiễn thuế tài nguyên nước đối với các bị đơn.
Không những thế, hiện Hoa Kỳ vẫn chưa cập nhật Việt Nam vào danh sách các nướcđang phát triển để được hưởng quy định về mức thuế suất không đáng kể (deminimis) là 2%, do đó, mặc dù mức thuế cuối cùng là 1,15%, Nha Trang Seafood vẫnbị áp thuế.
Ngoài ra, những chương trình DOC xác định không mang lại lợi ích trong giai đoạnđiều tra. Trong quyết định sơ bộ, DOC áp thuế đối kháng đối với chương trìnhcung cấp đất thấp hơn giá thông thường theo Đề án nuôi trồng và phát triển thủysản. Tuy nhiên, sau quá trình thẩm tra, DOC đã loại bỏ chương trình này.
- PV: Xin ông đánh giá về lợi thế của tôm Việt Nam và phán quyết này đã ảnh hưởngnhư thế nào đến người nuôi tôm cũng như là ngành chế biến và xuất khẩu tôm ViệtNam?
Ông Nguyễn Huy Điền: Việt Nam có 650ha nuôi tôm. Với điều kiện tự nhiên thuậnlợi, diện tích ven biển và diện tích ngập mặn lớn thì người nuôi tôm chỉ cầnquảng canh cải tiến đã có thể cho thu hoạch 250kg/ha. Nếu đầu tư thêm cơ sở hạtầng và kỹ thuật mỗi năm có thể tăng lên hàng trăm nghìn tấn. Riêng tôm thẻ chântrắng cho thu hoạch tới gần 50 tấn/ha. Ngoài ra, nguồn thức ăn của Việt nam đãhoàn toàn chủ động bởi nếu tính riêng phụ phẩm từ gạo xuất khẩu là rất lớn, hiệnchỉ phải nhập bột cá.
Trong những năm gần đây, do chuyển dịch cơ cấu từ trồng trọt sang nuôi trồngthuỷ sản nên lực lượng lao động trong lĩnh vực thuỷ sản dồi dào, cộng với vốnkinh nghiệm sẵn có nên giá thành của các mặt hàng thuỷ sản của Việt Nam thườngcó giá thành thấp hơn nhiều so với các nước khác trên thế giới.
Theo tôi, với mức áp thuế chống trợ cấp ban đầu mà DOC đưa ra là hơn 10%. Tuynhiên, trước lập luận từ phía Việt Nam, mức áp đã hạ xuống 7,88%, song đây vẫnlà điều vô lý bởi thực chất ngành nuôi trồng chế biến tôm của Việt Nam khôngnhận được sự hỗ trợ nào như cáo buộc.
Với phán quyết này, trước hết sẽ ảnh hưởng đến tâm lý của người nuôi trồng thủysản và các nhà chế biến xuất khẩu tôm; nó làm cho giá thành con tôm sẽ thấp đi,do bị đánh thuế cao, các nhà chế biến sẽ mua tôm với giá thấp hơn, và khi giámua của các doanh nghiệp thấp đi tức là ảnh hưởng đến giá bán của người nuôitrồng thủy sản.
- PV: Tổng cục Thuỷ sản đang có động thái gì trước phán quyết này và liệu có thểthay đổi việc áp thuế chống trợ cấp đối với tôm nhập khẩu từ Việt Nam hay khôngthưa ông?
Ông Nguyễn Huy Điền: Trước phán quyết này, Tổng cục Thủy sản đã phối hợp với cáccơ quan hữu quan của Việt Nam, đầu mối là Cục Quản lý canh tranh (Bộ CôngThương) tiếp tục phối hợp với luật sư tư vấn của Chính phủ để làm rõ hơn phươngpháp tính đối với chương trình này, tiếp tục đề nghị DOC xem xét sửa đổi phánquyết về chương trình này.
Theo quy định pháp luật chống trợ cấp của Hoa Kỳ, trong trường hợp Ủy ban thươngmại quốc tế Hoa Kỳ (ITC) ra phán quyết phủ định về thiệt hại/đe dọa thiệt hại dohàng nhập khẩu được trợ cấp gây ra cho ngành sản xuất nội địa, vụ việc sẽ đượchủy bỏ. Do đó, trong thời gian tới, Việt Nam sẽ tiếp tục đấu tranh tại ITC vềvấn đề này. Dự kiến, ITC sẽ ra phán quyết cuối cùng vào ngày 19/9/2013.
- PV : Xin ông cho biết khả năng của Việt Nam như thế nào trong vụ kiện này?
Ông Nguyễn Huy Điền: Như các bạn đã biết, những nhà sản xuất tôm của Hoa Kỳ lànhững người khởi kiện, Bộ Thương mại Hoa Kỳ là cơ quan phán xét thì chúng tôicho rằng khi tất cả những cáo buộc được đặt ra, chúng tôi sẽ cố gắng giải quyếtcung cấp cho họ đầy đủ thông tin về điều kiện sản xuất của Việt Nam để họ thấyrằng chúng ta sản xuất trên điều kiện thuận lợi như vậy, do đó, giá thành sảnxuất rẻ, đó là sự hợp lý.
Theo tôi, nếu được sự đồng tình ủng hộ của những người tiêu dùng Hoa Kỳ thì tômViệt Nam xuất khẩu sang Hoa Kỳ không chỉ mang lại lợi nhuận cho ngành nuôi trồngchế biến thuỷ sản trong nước mà còn mang lại quyền lợi cho chính người tiêu dùngMỹ.
- PV: Xin cảm ơn ông!
Tuy nhiên, vừa qua Bộ Thương mại Mỹ đã ra phán quyết cuối cùng trong vụ kiệnchống trợ cấp đối với tôm nhập khẩu từ bảy nước, trong đó có Việt Nam. Trướcthông tin này, phóng viên TTXVN đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Huy Điền -Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuỷ sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn).
- PV: Xin ông có thể cho biết rõ hơn về phán quyết của Bộ Thương mại Mỹ về vụ kiệnchống trợ cấp đối với tôm nhập khẩu từ 7 nước trong đó có Việt Nam?
Ông Nguyễn Huy Điền: Trong bảy quốc gia bị điều tra sau quá trình thẩm tra, mứcthuế suất của Việt Nam đã giảm đáng kể trong khi mức thuế của các nước khác bịtăng lên rất nhiều như Ecuador từ mức 0% lên 13,51%, Trung Quốc từ 5,76% lên18,16%. Cụ thể, mức thuế suất của Việt Nam đã thấp hơn của Trung Quốc (18,16%),Ấn Độ (10,54% và 11,14%), Ecuador (10,13% và 13,51%) và Malaysia (10,80% và54,50%). Tuy nhiên, mức thuế suất của Việt Nam lại cao hơn Indonesia và Thái Lan(hai nước này mức thuế suất là 0% do được hưởng mức thuế suất không đáng kể).
Với mức thuế suất cuối cùng đối với bị đơn Nha Trang Seafood (1,15%) và mức thuếsuất đối với các doanh nghiệp khác đã giảm đáng kể ( từ 6,07% xuống 4,52%). Tuynhiên, mức thuế suất cuối cùng áp dụng đối với công ty Minh Phú lại tăng (7,88%)chủ yếu do cách tính thuế của DOC đối với trợ cấp tôm tươi. Hiện tại, DOC chưacung cấp bản ghi nhớ về phương pháp tính toán đối với chương trình trợ cấp này.Bên cạnh đó, DOC đã không xem xét áp dụng thuế đối kháng đối với chương trìnhmiễn thuế tài nguyên nước đối với các bị đơn.
Không những thế, hiện Hoa Kỳ vẫn chưa cập nhật Việt Nam vào danh sách các nướcđang phát triển để được hưởng quy định về mức thuế suất không đáng kể (deminimis) là 2%, do đó, mặc dù mức thuế cuối cùng là 1,15%, Nha Trang Seafood vẫnbị áp thuế.
Ngoài ra, những chương trình DOC xác định không mang lại lợi ích trong giai đoạnđiều tra. Trong quyết định sơ bộ, DOC áp thuế đối kháng đối với chương trìnhcung cấp đất thấp hơn giá thông thường theo Đề án nuôi trồng và phát triển thủysản. Tuy nhiên, sau quá trình thẩm tra, DOC đã loại bỏ chương trình này.
- PV: Xin ông đánh giá về lợi thế của tôm Việt Nam và phán quyết này đã ảnh hưởngnhư thế nào đến người nuôi tôm cũng như là ngành chế biến và xuất khẩu tôm ViệtNam?
Ông Nguyễn Huy Điền: Việt Nam có 650ha nuôi tôm. Với điều kiện tự nhiên thuậnlợi, diện tích ven biển và diện tích ngập mặn lớn thì người nuôi tôm chỉ cầnquảng canh cải tiến đã có thể cho thu hoạch 250kg/ha. Nếu đầu tư thêm cơ sở hạtầng và kỹ thuật mỗi năm có thể tăng lên hàng trăm nghìn tấn. Riêng tôm thẻ chântrắng cho thu hoạch tới gần 50 tấn/ha. Ngoài ra, nguồn thức ăn của Việt nam đãhoàn toàn chủ động bởi nếu tính riêng phụ phẩm từ gạo xuất khẩu là rất lớn, hiệnchỉ phải nhập bột cá.
Trong những năm gần đây, do chuyển dịch cơ cấu từ trồng trọt sang nuôi trồngthuỷ sản nên lực lượng lao động trong lĩnh vực thuỷ sản dồi dào, cộng với vốnkinh nghiệm sẵn có nên giá thành của các mặt hàng thuỷ sản của Việt Nam thườngcó giá thành thấp hơn nhiều so với các nước khác trên thế giới.
Theo tôi, với mức áp thuế chống trợ cấp ban đầu mà DOC đưa ra là hơn 10%. Tuynhiên, trước lập luận từ phía Việt Nam, mức áp đã hạ xuống 7,88%, song đây vẫnlà điều vô lý bởi thực chất ngành nuôi trồng chế biến tôm của Việt Nam khôngnhận được sự hỗ trợ nào như cáo buộc.
Với phán quyết này, trước hết sẽ ảnh hưởng đến tâm lý của người nuôi trồng thủysản và các nhà chế biến xuất khẩu tôm; nó làm cho giá thành con tôm sẽ thấp đi,do bị đánh thuế cao, các nhà chế biến sẽ mua tôm với giá thấp hơn, và khi giámua của các doanh nghiệp thấp đi tức là ảnh hưởng đến giá bán của người nuôitrồng thủy sản.
- PV: Tổng cục Thuỷ sản đang có động thái gì trước phán quyết này và liệu có thểthay đổi việc áp thuế chống trợ cấp đối với tôm nhập khẩu từ Việt Nam hay khôngthưa ông?
Ông Nguyễn Huy Điền: Trước phán quyết này, Tổng cục Thủy sản đã phối hợp với cáccơ quan hữu quan của Việt Nam, đầu mối là Cục Quản lý canh tranh (Bộ CôngThương) tiếp tục phối hợp với luật sư tư vấn của Chính phủ để làm rõ hơn phươngpháp tính đối với chương trình này, tiếp tục đề nghị DOC xem xét sửa đổi phánquyết về chương trình này.
Theo quy định pháp luật chống trợ cấp của Hoa Kỳ, trong trường hợp Ủy ban thươngmại quốc tế Hoa Kỳ (ITC) ra phán quyết phủ định về thiệt hại/đe dọa thiệt hại dohàng nhập khẩu được trợ cấp gây ra cho ngành sản xuất nội địa, vụ việc sẽ đượchủy bỏ. Do đó, trong thời gian tới, Việt Nam sẽ tiếp tục đấu tranh tại ITC vềvấn đề này. Dự kiến, ITC sẽ ra phán quyết cuối cùng vào ngày 19/9/2013.
- PV : Xin ông cho biết khả năng của Việt Nam như thế nào trong vụ kiện này?
Ông Nguyễn Huy Điền: Như các bạn đã biết, những nhà sản xuất tôm của Hoa Kỳ lànhững người khởi kiện, Bộ Thương mại Hoa Kỳ là cơ quan phán xét thì chúng tôicho rằng khi tất cả những cáo buộc được đặt ra, chúng tôi sẽ cố gắng giải quyếtcung cấp cho họ đầy đủ thông tin về điều kiện sản xuất của Việt Nam để họ thấyrằng chúng ta sản xuất trên điều kiện thuận lợi như vậy, do đó, giá thành sảnxuất rẻ, đó là sự hợp lý.
Theo tôi, nếu được sự đồng tình ủng hộ của những người tiêu dùng Hoa Kỳ thì tômViệt Nam xuất khẩu sang Hoa Kỳ không chỉ mang lại lợi nhuận cho ngành nuôi trồngchế biến thuỷ sản trong nước mà còn mang lại quyền lợi cho chính người tiêu dùngMỹ.
- PV: Xin cảm ơn ông!
Thúy Hiền (TTXVN)
