Sau nhiều tháng duy trì ổn định, tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước công bố đã liên tiếp lập kỷ lục mới trong những ngày cuối tháng Bảy, lên mức cao nhất kể từ khi cơ chế tỷ giá trung tâm được áp dụng.
Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh đồng USD phục hồi trên thị trường quốc tế, nhu cầu ngoại tệ trong nước gia tăng và cơ quan điều hành chủ động tạo dư địa ứng phó với những áp lực tỷ giá có thể xuất hiện trong nửa cuối năm.
Tỷ giá trung tâm cao kỷ lục
Sau giai đoạn tăng nhẹ từ đầu tháng, tỷ giá trung tâm bước vào nhịp tăng mạnh từ tuần thứ ba của tháng 7 và liên tục lập các mức cao mới trong những ngày cuối tháng.
Sáng 28/7, Ngân hàng Nhà nước nâng tỷ giá trung tâm lên 25.306 đồng/USD, tăng 13 đồng so với phiên trước, vượt mức đỉnh lịch sử 25.298 đồng/USD được thiết lập vào tháng 8/2025. Đây là mức cao nhất kể từ khi cơ chế tỷ giá trung tâm được áp dụng. Sang ngày 29/7, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục giữ nguyên mức niêm yết này.
Theo giới phân tích, diễn biến trên phản ánh đồng USD mạnh lên trên thị trường quốc tế, nhu cầu ngoại tệ trong nước gia tăng khi tín dụng tăng nhanh, đồng thời cho thấy Ngân hàng Nhà nước đang chủ động tạo dư địa điều hành nhằm ổn định thị trường ngoại hối trong bối cảnh áp lực tỷ giá có xu hướng tăng lên.
Tỷ giá trung tâm là mức tỷ giá tham chiếu được Ngân hàng Nhà nước công bố hằng ngày, phản ánh định hướng điều hành tỷ giá của cơ quan quản lý cũng như diễn biến trên thị trường ngoại hối trong và ngoài nước. Đây là căn cứ để các ngân hàng thương mại xác định biên độ giao dịch USD/VND theo quy định.
Vì vậy, khi tỷ giá trung tâm tăng, điều đó cho thấy đồng Việt Nam được định giá thấp hơn so với USD trong tỷ giá tham chiếu. Tuy nhiên, đây không phải là tỷ giá mua bán thực tế trên thị trường mà chỉ đóng vai trò là "mỏ neo" điều hành, góp phần ổn định thị trường ngoại hối và định hướng kỳ vọng của các chủ thể tham gia thị trường.
Đáng chú ý, dù tỷ giá trung tâm liên tục lập đỉnh, tỷ giá USD niêm yết tại các ngân hàng thương mại chỉ tăng nhẹ, thậm chí có thời điểm một số ngân hàng còn điều chỉnh giảm. Mức giá bán USD tại nhiều ngân hàng hiện vẫn thấp hơn khoảng 30 đồng so với đỉnh từng ghi nhận trước đây. Điều này cho thấy nguồn cung ngoại tệ trên thị trường vẫn khá ổn định và áp lực tỷ giá chưa thực sự lan rộng sang thị trường giao dịch.
Trước đó, tỷ giá USD/VND trên thị trường liên ngân hàng duy trì tương đối ổn định và giảm nhẹ trong quý 2/2026. Tính chung nửa đầu năm, tỷ giá USD/VND vẫn giữ được sự ổn định dù chỉ số USD Index (DXY) tăng khoảng 3% so với cuối năm 2025, lên mức cao nhất trong 12 tháng, trong khi cán cân thương mại chịu áp lực khi nhập siêu lên tới 16,65 tỷ USD.
Dự báo tỷ giá những tháng cuối năm
Theo chuyên gia của Công ty Chứng khoán KB Securities Việt Nam (KBSV), trong kịch bản cơ sở, tỷ giá USD/VND nhiều khả năng tiếp tục duy trì xu hướng tương đối ổn định trong nửa cuối năm 2026 và dao động quanh 26.692-26.799 đồng/USD.
Đơn vị này cho rằng dư địa tăng của chỉ số DXY không còn quá lớn khi dự báo dao động trong vùng 98-103 điểm. Trong khi đó, nguồn cung ngoại tệ được kỳ vọng cải thiện nhờ dòng vốn FDI giải ngân tích cực, ước đạt khoảng 30,9 tỷ USD trong cả năm.
Ngoài ra, xuất khẩu được dự báo tăng tốc trong nửa cuối năm khi lượng nguyên vật liệu nhập khẩu lớn trong 6 tháng đầu năm dần được chuyển hóa thành hàng hóa xuất khẩu, giúp cán cân thương mại quay trở lại trạng thái thặng dư khoảng 11,55 tỷ USD.
Đồng quan điểm, các chuyên gia của Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) nhận định nếu mặt bằng lãi suất VND tiếp tục duy trì ở mức cao như hiện nay, tỷ giá USD/VND nhiều khả năng chỉ dao động trong biên độ hẹp nhờ chênh lệch lãi suất VND-USD vẫn đủ hấp dẫn để hỗ trợ dòng vốn bằng đồng Việt Nam.
Tuy nhiên, VDSC cho rằng yếu tố cần theo dõi trong nửa cuối năm là tiến độ giải ngân đầu tư công. Sau 6 tháng, Kho bạc Nhà nước mới giải ngân khoảng 36,4% kế hoạch năm. Nếu tốc độ giải ngân được đẩy nhanh, lượng tiền đồng quay trở lại hệ thống sẽ tăng lên, góp phần cải thiện thanh khoản, giảm áp lực huy động vốn và tạo điều kiện để mặt bằng lãi suất dần hạ nhiệt.
Trong báo cáo kinh tế vĩ mô tháng 7, MBS Research cũng cho rằng tỷ giá USD/VND đã tăng trở lại từ tháng 6 sau hai tháng ổn định, chủ yếu do đồng USD phục hồi trên thị trường quốc tế.
Theo MBS Research, áp lực tỷ giá trong những tháng cuối năm vẫn hiện hữu khi đồng USD nhiều khả năng tiếp tục được hỗ trợ bởi chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Bên cạnh đó, cán cân thương mại cũng là yếu tố cần theo dõi khi tốc độ tăng nhập khẩu đang cao hơn xuất khẩu.
Trong 6 tháng đầu năm, xuất khẩu tăng 21%, trong khi nhập khẩu tăng 33,4%, khiến cán cân thương mại hàng hóa chuyển sang nhập siêu 16,65 tỷ USD. Cùng với đó, chi phí vận tải quốc tế neo ở mức cao cũng có thể làm gia tăng nguy cơ nhập khẩu lạm phát.
Ở chiều ngược lại, MBS Research cho rằng mặt bằng lãi suất trong nước duy trì ở mức cao cùng dòng vốn FDI giải ngân tích cực sẽ tiếp tục hỗ trợ đồng Việt Nam, qua đó góp phần giảm áp lực lên tỷ giá.
Trên cơ sở đó, đơn vị này dự báo tỷ giá USD/VND vào cuối năm 2026 sẽ dao động trong khoảng 26.800-27.000 đồng/USD, tương ứng tăng khoảng 2%-2,8% so với đầu năm.
Trong ngắn hạn, diễn biến tỷ giá còn chịu tác động từ kỳ vọng về chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn. Thị trường hiện đặc biệt theo dõi cuộc họp chính sách của Fed diễn ra trong hai ngày 28-29/7. Nếu Fed phát tín hiệu tiếp tục duy trì lãi suất ở mức cao hoặc thắt chặt hơn kỳ vọng, đồng USD có thể tiếp tục được hỗ trợ, tạo thêm áp lực lên tỷ giá của nhiều nền kinh tế, trong đó có Việt Nam. Hiện chỉ số DXY đã tăng gần 3% trong ba tháng qua, lên khoảng 101,54 điểm./.