Chiều 3/11, phiên tòa xét xử sơ thẩm Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Minh Đức (Công ty Thiên Minh Đức) Chu Thị Thành cùng 22 bị cáo trong vụ án “tham ô tài sản; in phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ nộp ngân sách nhà nước và trốn thuế” tiếp tục với phần đối đáp của các luật sư, các bị cáo với đại diện Viện Kiểm sát giữ quyền công tố tại phiên tòa.
Đồng tình với tội danh mà Viện Kiểm sát đã truy tố
Sau khi đại diện Viện Kiểm sát trình bày quan điểm luận tội, hầu hết các bị cáo và luật sư bào chữa đều đồng tình với tội danh mà Viện Kiểm sát đã truy tố. Các luật sư bào chữa đã đưa ra tổng số 10 vấn đề nhằm giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho thân chủ. Tuy nhiên, đại diện Viện Kiểm sát chỉ đồng ý với 5 vấn đề trong số này.
Đại diện Viện Kiểm sát đồng ý với quan điểm gỡ tội của các luật sư cho rằng các bị cáo trong vụ án đã đồng phạm với tính chất giản đơn, không phạm tội có tổ chức. Nhiều bị cáo trong vụ án này có vai trò thứ yếu, thực hiện theo mệnh lệnh của cấp trên, chỉ là những người làm công ăn lương nên cần được xem xét giảm nhẹ hình phạt…
Trên cơ sở đó, công tố viên cũng đồng tình đề nghị Hội đồng xét xử ghi nhận thêm nhiều tình tiết giảm nhẹ cho các bị cáo và đề nghị luật sư cùng các bị cáo cung cấp đầy đủ các tình tiết này cho Hội đồng xét xử.
Ngoài ra, luật sư và các bị cáo cũng đề nghị Hội đồng xét xử và đại diện Viện Kiểm sát xem xét hành vi phạm tội của họ diễn ra trong bối cảnh bùng phát của dịch COVID-19, khi đó doanh nghiệp rơi vào hoàn cảnh kinh doanh chật vật, khó khăn. Đồng tình với luận điểm này, Viện Kiểm sát chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp trong hoạt động kinh doanh lúc bấy giờ.
Không dựa trên lý do dịch bệnh để bao biện cho hành vi phạm tội
Cũng với cùng lý do thời điểm phạm tội diễn ra trong bối cảnh bùng phát của dịch COVID-19, nhiều luật sư cho rằng hoàn cảnh khó khăn đó đã khiến doanh nghiệp phải thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, chiếm đoạt tiền từ quỹ BOG (Quỹ Bình ổn giá).
Không nhất trí với luận điểm này, đại diện Viện Kiểm sát cho rằng phân tích này đã thừa nhận rằng các bị cáo thực hiện hành vi phạm tội là lợi dụng trong hoàn cảnh dịch bệnh thiên tai và xã hội gặp nhiều khó khăn, đó là tình tiết tăng nặng được quy định tại Điều 52, khoản 1, điểm l-Bộ luật Hình sự.
Theo công tố viên, không thể chấp nhận tư duy trong lúc dịch bệnh đang bùng phát, cả thế giới và người dân Việt Nam đang dùng mọi nguồn lực có thể để chống lại dịch, khuyến khích mọi người dân phải thực hiện nghiêm chỉnh các quy định phòng dịch và đóng góp cho công tác phòng dịch, thì bị cáo Chu Thị Thành và đồng phạm lại lợi dụng hoàn cảnh đó để thực hiện hành vi phạm tội. Như vậy, vô hình trung, quan điểm bào chữa này đã làm xấu đi tình trạng của bị cáo.
Bên cạnh các ý kiến đồng tình về tội danh mà Viện Kiểm sát đã truy tố, riêng luật sư bào chữa của bị cáo Thành cho rằng cần xem xét lại cho bị cáo Thành về tội tham ô tài sản, vì theo luật sư, bị cáo Thành không có ý thức chiếm đoạt cho cá nhân.
Về luận điểm này, đại diện Viện Kiểm sát đặt câu hỏi: “Phải chăng luật sư đang cho rằng phải xem xét trách nhiệm của Tập đoàn Thiên Minh Đức chứ không phải là trách nhiệm của riêng cá nhân bị cáo Thành?.”
Tại tập đoàn này, số vốn góp của bị cáo Thành là hơn 70%, số vốn góp của ông Chu Đăng Khoa (con bị cáo Chu Thị Thành) là trên 20%. Tuy nhiên, quá trình điều tra đã xác định, mặc dù là cổ đông góp vốn nhưng ông Chu Đăng Khoa không được tham gia trao đổi, bàn bạc và không được hưởng lợi từ hành vi phạm tội của bị cáo Thành và các đồng phạm. Do vậy, Viện Kiểm sát không có căn cứ để xử lý với ông Chu Đăng Khoa.
Trong phần đối đáp, nhiều luật sư và bị cáo cho rằng mức hình phạt đề nghị của đại diện Viện Kiểm sát là quá nặng và quá nghiêm khắc. Tuy nhiên, công tố viên cho rằng mức án đề nghị này đã được cân nhắc đầy đủ các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ và được đánh giá toàn diện, khách quan về tính chất, hành vi hậu quả của vụ án một cách nhân văn và có phân hóa vai trò phạm tội đối với từng bị cáo.
Đại diện Viện Kiểm sát nêu dẫn chứng đối với bị cáo Thành, ở tội “tham ô tài sản” bị cáo bị truy tố ở khung hình phạt thấp nhất là 20 năm tù với vai trò chủ mưu, cầm đầu. Song, Viện Kiểm sát chỉ đề nghị mức án đối với bị cáo về tội danh này là từ 14-15 năm tù là đã cân nhắc đầy đủ các tình tiết giảm nhẹ, nhân văn cho bị cáo Thành.
Các bị cáo còn lại, Viện Kiểm sát đã đánh giá với vai trò là đồng phạm giúp sức, và đề nghị ở mức hình phạt đã được giảm nhẹ.
Riêng đối với bị cáo Hà Ngọc Vinh (nhân viên Công ty Cổ phần xăng dầu dầu khí Vũng Áng) bị đề nghị tù chung thân - mức án cao nhất trong số các bị cáo bị truy tố về tội “tham ô tài sản," Viện Kiểm sát lý giải là do bị cáo Vinh đã chiếm đoạt số tiền đặc biệt lớn của Tổng công ty Dầu Việt Nam - PVOIL (trên 90 tỷ đồng), nhưng bị cáo mới chỉ khắc phục được 1 phần nhỏ (hơn 6 tỷ đồng), nên Viện Kiểm sát không có căn cứ để chuyển mức hình phạt đề nghị cho bị cáo Vinh từ chung thân xuống còn tù có thời hạn.
Một số luật sư cho rằng trong vụ án này cũng có một phần lỗi của một số cá nhân tại PVOIL, đại diện Viện Kiểm sát khẳng định quá trình điều tra đã đánh giá kỹ lưỡng, toàn diện nội dung này và đã xác định một số cá nhân của PVOIL không có sai phạm trong vụ án. Tuy nhiên, quá trình điều tra đã phát hiện thấy có một số sơ hở trong công tác quản lý về quy chế, quy định trong hoạt động… và PVOIL đã khắc phục thực hiện sau khi có kiến nghị của cơ quan chức năng.
Thông qua phiên tòa, đại diện Viện Kiểm sát đã đề nghị các doanh nghiệp nói chung, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xăng dầu nói chung cần nghiêm chỉnh chấp hành các quy định của pháp luật, đặc biệt là trong việc mua bán hàng hóa xuất hóa đơn, để tránh hậu quả xảy ra như vụ án này.
Các bị cáo xin giảm nhẹ hình phạt
Nói lời sau cùng tại phiên tòa, bị cáo Chu Thị Thành cho biết bị cáo đã nhận thức được hành vi sai phạm của mình và mong Hội đồng xét xử xem xét cho các bị cáo nguyên là những cấp dưới của mình được hưởng mức án giảm nhẹ. Họ chỉ là những người làm công ăn lương, chỉ vì thực hiện theo sự chỉ đạo của bị cáo Thành mà vướng vòng lao lý.
Ở tuổi 67, bị cáo Thành mong được tòa khoan hồng cho bị cáo được hưởng mức án phù hợp để sớm được trở về với gia đình, tiếp tục thực hiện công việc của Tập đoàn, tạo công ăn việc làm cho hàng nghìn người.
Hầu hết các bị cáo còn lại đều trình bày điều kiện hoàn cảnh và lý do phạm tội, đưa ra các tình tiết giảm nhẹ để mong Hội đồng xét xử xem xét cho các bị cáo được hưởng khoan hồng của pháp luật với mức án thấp nhất, cho các bị cáo có cơ hội trở về với gia đình, với xã hội và làm lại cuộc đời.
Bị cáo Nguyễn Thị Bích Liên (Kế toán trưởng Công ty Thiên Minh Đức) mong Tòa giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo Chu Thị Thành do bị cáo Thành đã cao tuổi, đã có ý thức bồi thường, khắc phục hậu quả vụ án…
Hội đồng xét xử quyết định nghị án kéo dài và sẽ tuyên án vào chiều 5/11 tới./.
“Nữ đại gia xăng dầu” Chu Thị Thành bị đề nghị từ 16-18 năm tù
Đại diện Viện Kiểm sát đã đề nghị mức án 16-18 năm tù đối với bị cáo Chu Thị Thành với 2 tội danh “Tham ô tài sản” và “Mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước."
