Ban Chỉ đạo 515 tỉnh An Giang cho biết trong quá trình lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN hài cốt liệt sỹ tại Nghĩa trang liệt sỹ phường Hà Tiên, tỉnh An Giang, Đội lấy mẫu ADN số 1 và số 3, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh An Giang đã phát hiện nhiều di vật được chôn cất cùng hài cốt liệt sỹ.
Đáng chú ý có ảnh chân dung, lược, dây thắt lưng và một số vật dụng cá nhân còn lưu lại sau nhiều năm có thể là một manh mối giúp một gia đình nhận ra người thân của mình.
Theo kết quả thực hiện đến ngày 17/8/2026, tại Nghĩa trang liệt sỹ Hà Tiên, lực lượng làm nhiệm vụ đã mở 707 phần mộ, trong đó 577 phần mộ lấy được mẫu sinh phẩm ADN. Đặc biệt, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ lần này là một số phần mộ vẫn còn những dấu tích rất riêng của người đã hy sinh.
Trong số các di vật được phát hiện có một bức ảnh chân dung đã ngả màu, bám đất và hư hỏng nhiều theo thời gian. Tuy nhiên, khuôn mặt người trong ảnh vẫn còn những đường nét có thể quan sát được. Đây là chi tiết đặc biệt có giá trị bởi đối với thân nhân liệt sỹ, đôi khi một khuôn mặt, kiểu tóc, trang phục hay đặc điểm quen thuộc trong bức ảnh cũ cũng có thể gợi lại ký ức về người thân đã xa cách hàng chục năm.
Cùng với bức ảnh, lực lượng làm nhiệm vụ còn tìm thấy những chiếc lược cá nhân. Qua thời gian dài nằm trong lòng đất, lược đã bạc màu, bám đất nhưng hình dáng cơ bản vẫn còn khá rõ. Ở một phần mộ khác là dây thắt lưng, phần kim loại đã bị oxy hóa nặng, trong khi một số đoạn dây vẫn còn được bảo tồn.
Ngay khi phát hiện, cán bộ các đội lấy mẫu tiến hành ghi nhận vị trí phần mộ, thu thập, bảo quản riêng từng di vật và đối chiếu với hồ sơ liên quan, hạn chế tối đa việc nhầm lẫn giữa các phần mộ. Các di vật được xem là nguồn thông tin bổ trợ quan trọng bên cạnh mẫu sinh phẩm ADN và hồ sơ liệt sỹ.
Trên phạm vi toàn tỉnh An Giang, tính đến ngày 17/8/2026, lực lượng làm nhiệm vụ đã mở 3.055 phần mộ, lấy được 2.159 mẫu sinh phẩm ADN. Hiện nay, 535 mẫu đã được bàn giao cho cơ quan giám định.
Ban Chỉ đạo 515 tỉnh An Giang mong muốn thân nhân các liệt sỹ từng chiến đấu, hy sinh, được quy tập hoặc an táng tại khu vực Hà Tiên, nhất là những gia đình đến nay vẫn chưa xác định chính xác phần mộ của người thân, quan tâm đối chiếu những hình ảnh di vật được công bố.
Nếu nhận thấy bức ảnh chân dung, chiếc lược, dây thắt lưng hoặc những đặc điểm của các di vật có nét tương đồng với đồ dùng, hình ảnh của liệt sỹ trong gia đình, thân nhân có thể cung cấp thêm các thông tin như: họ tên liệt sỹ, năm sinh, quê quán, đơn vị, thời gian và địa bàn hy sinh, đặc điểm cá nhân, hình ảnh còn lưu giữ, giấy báo tử, bằng Tổ quốc ghi công, thông tin đồng đội hoặc những tài liệu có liên quan.
Dù chỉ là một chi tiết nhỏ hoặc một ký ức chưa đầy đủ, thông tin từ gia đình vẫn có thể trở thành đầu mối để cơ quan chức năng tiếp tục kiểm tra hồ sơ, đối chiếu với vị trí phần mộ, di vật và kết quả giám định ADN.
Thân nhân liệt sỹ hoặc người dân có thông tin liên quan có thể liên hệ Ban Chỉ đạo 515 tỉnh An Giang qua Thiếu tá Châu Hoàng Nam, Trưởng ban Chính sách, Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh An Giang để cung cấp thông tin, phối hợp xác minh.
Mỗi bức ảnh được nhận ra, mỗi kỷ vật được một gia đình nhớ lại có thể giúp con hành trình tìm kiếm, xác định thông tin về liệt sỹ ngắn lại. Bởi phía sau những chiếc lược đã bạc màu, dây thắt lưng đã hoen gỉ hay tấm ảnh gần như hòa vào đất không đơn thuần là những hiện vật cũ. Đó có thể là dấu vết cuối cùng để một gia đình nhận ra người thân và để một liệt sỹ được trở về với chính tên mình./.