Canada là một trong những thị trường tiêu thụ càphê lớn trên thế giới, nhưng thị phần càphê Việt Nam tại quốc gia Bắc Mỹ này vẫn còn khiêm tốn. Bên cạnh xuất khẩu nguyên liệu, việc tiếp cận các chuỗi càphê nhượng quyền đang mở ra hướng đi mới để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm và từng bước xây dựng thương hiệu.
Tuy nhiên, cơ hội này cũng đặt ra những yêu cầu khắt khe về chất lượng, công nghệ chế biến và khả năng đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng sở tại.
Sau khi Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có hiệu lực, kim ngạch xuất khẩu càphê Việt Nam vào Canada đã tăng khoảng 300%, từ 10 triệu USD lên gần 40 triệu USD.
Nhưng thị phần càphê tại Canada vẫn chưa tới 2%, chưa tương xứng với vị thế của Việt Nam trong ngành càphê. Điều này cho thấy dư địa phát triển tại Canada còn rất lớn, nhưng cũng đòi hỏi phải thay đổi cách tiếp cận, không chỉ tập trung vào xuất khẩu nguyên liệu mà còn phải hướng tới các kênh phân phối và tiêu dùng trực tiếp.
Người tiêu dùng Canada đang ngày càng quan tâm tới những sản phẩm càphê chất lượng cao, có nguồn gốc rõ ràng, hương vị đa dạng và đáp ứng các yêu cầu về sức khỏe. Đây là cơ hội cho các nhà xuất khẩu Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh Canada đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung và mở rộng quan hệ thương mại với các đối tác ngoài khu vực truyền thống.
Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Canada, ông Robert Carter, Chủ tịch Hiệp hội càphê Canada, cho biết thị trường nước này đang xuất hiện xu hướng sử dụng các sản phẩm càphê chất lượng cao và cao cấp. Việt Nam có nhiều sản phẩm sáng tạo, nhưng điều quan trọng là phải giúp người tiêu dùng Canada nhận biết và hiểu được chất lượng càphê Việt Nam thông qua các chứng nhận, sự minh bạch trong chuỗi cung ứng và những đổi mới trong sản phẩm.
Theo ông Carter, đây là những yếu tố có thể giúp càphê Việt Nam nâng cao khả năng cạnh tranh và tạo dựng niềm tin với khách hàng sở tại.
Tuy nhiên, việc thâm nhập các hệ thống càphê nhượng quyền lớn không đơn giản. Những chuỗi đã phát triển lâu năm thường có hệ thống cung ứng ổn định, quy trình rang xay và tiêu chuẩn riêng nhằm bảo đảm chất lượng đồng nhất tại hàng trăm, thậm chí hàng nghìn cửa hàng.
Trong nhiều trường hợp, các chuỗi nhập càphê nguyên liệu rồi tự rang xay, phối trộn theo công thức riêng để tạo ra hương vị đặc trưng của thương hiệu.
Chị Đỗ Thúy Nga, chủ một cửa hàng thuộc chuỗi càphê nhượng quyền Second Cup tại Toronto, cho biết các hệ thống lớn thường ưu tiên sử dụng càphê Arabica, trong khi thế mạnh xuất khẩu của Việt Nam lại là Robusta.
Hai loại càphê này có những đặc điểm khác biệt về hương vị, hàm lượng caffeine và khả năng phối trộn để tạo ra các dòng sản phẩm phù hợp với thị hiếu.
Theo chị, nếu muốn tham gia thị trường này, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ cần bảo đảm chất lượng nguyên liệu mà còn phải tính toán khả năng cạnh tranh về giá thành và độ ổn định của nguồn cung.
Một điểm khác biệt đáng chú ý là thói quen tiêu dùng càphê tại Canada. Khách hàng tại nhiều cửa hàng có xu hướng lựa chọn càphê hạt và chỉ xay khi có nhu cầu sử dụng nhằm giữ được hương vị tốt nhất.
Trong khi đó, nhiều sản phẩm càphê Việt Nam vẫn được tiêu thụ dưới dạng rang xay, đóng gói sẵn. Sự khác biệt về thị hiếu này đòi hỏi doanh nghiệp phải nghiên cứu kỹ thị trường trước khi quyết định đưa sản phẩm vào các hệ thống phân phối.
Bên cạnh yêu cầu kỹ thuật, việc xây dựng thương hiệu cũng là một thách thức lớn đối với càphê Việt Nam. Ông Adam Pesce, thành viên Hiệp hội càphê Canada, nhận định rằng để có chỗ đứng trên thị trường, doanh nghiệp Việt Nam cần tìm kiếm một thương hiệu có thể tạo được tiếng vang với người tiêu dùng sở tại.
Canada có nhiều chuỗi càphê với quy mô và phân khúc khác nhau, từ những thương hiệu lớn tới các hệ thống nhỏ hơn như Second Cup, Good Earth Coffee hay Balzac.
Việc hợp tác với những chuỗi phù hợp có thể giúp sản phẩm Việt Nam từng bước tạo dựng tên tuổi trước khi phát triển thương hiệu riêng.
Một lợi thế nữa của càphê Việt Nam là bản sắc văn hóa và sự phát triển của cộng đồng người Việt tại Canada. Cùng với mức độ phổ biến ngày càng tăng của ẩm thực Việt Nam, những sản phẩm như càphê phin, càphê sữa đá, càphê trứng hay càphê muối đang tạo ra những trải nghiệm khác biệt cho người tiêu dùng sở tại.
Sự gia tăng của các nhà hàng, quán phở, tiệm bánh mì và quán càphê do người Việt kinh doanh đã góp phần đưa hương vị càphê Việt Nam đến gần hơn với khách hàng Canada.
Nhiều thực khách bắt đầu biết đến càphê Việt Nam thông qua việc thưởng thức ẩm thực Việt, qua đó tạo ra một kênh quảng bá tự nhiên cho sản phẩm.
Các doanh nghiệp kiều bào cũng có thể đóng vai trò cầu nối giữa nhà xuất khẩu trong nước với hệ thống phân phối sở tại.
Với sự am hiểu về văn hóa kinh doanh, thị hiếu tiêu dùng và các quy định của Canada, mạng lưới này có thể hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam thử nghiệm sản phẩm, điều chỉnh phương thức tiếp thị và tìm kiếm những đối tác phù hợp.
Theo Tham tán Thương mại Đại sứ quán Việt Nam tại Canada Trần Thu Quỳnh, sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp kiều bào trong các hoạt động xúc tiến thương mại cho thấy tiềm năng hợp tác giữa các nhà xuất khẩu trong nước với những doanh nghiệp đã có kinh nghiệm kinh doanh tại Canada.
Đây là cơ sở để thúc đẩy việc quảng bá sản phẩm, mở rộng mạng lưới phân phối và từng bước xây dựng thương hiệu càphê Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Từ thực tế thị trường Canada, có thể thấy việc thâm nhập các chuỗi càphê nhượng quyền không chỉ phụ thuộc vào khả năng cung cấp nguyên liệu mà còn đòi hỏi doanh nghiệp phải đáp ứng những yêu cầu riêng về chất lượng, tiêu chuẩn sản phẩm, công nghệ chế biến và chiến lược tiếp thị.
Bên cạnh lợi thế Robusta truyền thống, việc phát triển thêm các dòng sản phẩm phù hợp với thị hiếu sở tại, kể cả Arabica và những sản phẩm càphê đặc trưng của Việt Nam, có thể giúp doanh nghiệp mở rộng cơ hội hợp tác.
Với lợi thế về nguồn cung, bản sắc văn hóa càphê và mạng lưới doanh nghiệp kiều bào, càphê Việt Nam có cơ hội gia tăng sự hiện diện tại Canada.
Tuy nhiên, để chuyển những lợi thế này thành thị phần thực tế, các doanh nghiệp cần chủ động nghiên cứu thị trường, trực tiếp kết nối với những hệ thống nhượng quyền và đầu tư cho chất lượng sản phẩm.
Đây là hướng đi cần thiết để càphê Việt Nam không chỉ tăng số lượng xuất khẩu mà còn nâng cao giá trị, từng bước khẳng định thương hiệu tại thị trường Bắc Mỹ./.
Xúc tiến thương mại: Lực đẩy đưa càphê Việt tiến sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu
Lượng càphê xuất khẩu tăng nhưng kim ngạch lại giảm - nghịch lý đó đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao giá trị, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
