Tại tọa đàm “Xe máy điện - Từ chính sách, công nghệ đến an toàn, hiệu quả sử dụng” diễn ra ngày 25/9 tại Đại học Bách khoa Hà Nội do Báo Xây dựng tổ chức, vấn đề an toàn đối với xe điện độ chế và nguy cơ cháy nổ trong quá trình sử dụng được các chuyên gia, doanh nghiệp tập trung trao đổi.
Sinh viên Bùi Nhật Duy, K71 Khoa Kỹ thuật ôtô, chương trình tiên tiến, Đại học Bách khoa Hà Nội đặt câu hỏi về thực trạng xe điện độ chế dễ gây cháy nổ, khiến một số chủ nhà trọ lo ngại, thậm chí không cho sinh viên sử dụng xe điện. Từ thực tế này, sinh viên đặt vấn đề có cần xây dựng cơ chế kiểm định đối với xe độ chế để bảo đảm an toàn.
Trả lời câu hỏi này, Phó giao sư, Tiến sỹ Đàm Hoàng Phúc, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết các mẫu xe điện mới đưa ra thị trường đã được kiểm định, về cơ bản đáp ứng các yêu cầu an toàn và đủ điều kiện lưu hành. Tuy nhiên, khi người sử dụng tự ý thay đổi kết cấu, thiết kế của phương tiện, các đặc tính an toàn ban đầu có thể bị ảnh hưởng.
Theo Phó giao sư, Tiến sỹ Đàm Hoàng Phúc, cơ quan quản lý đang xây dựng và hoàn thiện cơ chế kiểm soát đối với hoạt động độ chế phương tiện. Việc tự ý thay đổi kết cấu xe không phù hợp với thiết kế của nhà sản xuất có thể bị xử phạt theo quy định.
Bên cạnh các biện pháp quản lý, chuyên gia cho rằng, cần tăng cường tuyên truyền để chủ nhà trọ hiểu rõ sự khác biệt giữa xe điện đạt yêu cầu an toàn và phương tiện đã bị tự ý cải tạo, độ chế. Theo đó, có thể tạo điều kiện cho người sử dụng xe điện đáp ứng yêu cầu an toàn thuê trọ, thay vì cấm chung việc sử dụng xe điện.
Bổ sung thông tin trên, ông Trương Bằng Thành, Giám đốc Kinh doanh Yadea Việt Nam cho biết, các mẫu xe do doanh nghiệp sản xuất đều được kiểm định an toàn. Do đó, người sử dụng cần lựa chọn sản phẩm phù hợp nhu cầu và không tự ý cải tạo, thay đổi kết cấu phương tiện.
Theo ông Trương Bằng Thành, hiện Nhà nước đã có các cơ chế kiểm soát việc độ chế xe, trong đó tăng cường kiểm tra, xử lý và xử phạt trường hợp chủ xe tự ý thay đổi kết cấu, thiết kế làm ảnh hưởng đến an toàn. Từ góc độ nhà sản xuất, ông khuyến cáo người dùng không nên tự ý cải tạo phương tiện hoặc thay đổi hệ thống pin, mà nên lựa chọn sản phẩm phù hợp ngay từ đầu.
Đối với hoạt động sạc, ông Trương Bằng Thành cho hay, nhiều bộ sạc hiện được trang bị công nghệ tự ngắt khi pin đầy. Tuy nhiên, an toàn khi sạc còn phụ thuộc vào điều kiện bên ngoài như ổ cắm đã sử dụng lâu, tiếp xúc không chắc chắn hoặc hệ thống điện không bảo đảm.
Do đó, Yadea khuyến cáo người dùng nên sạc xe trong thời gian có thể theo dõi. Việc để xe sạc trong thời gian dài mà không kiểm soát có thể làm gia tăng rủi ro khi phát sinh sự cố từ nguồn điện hoặc thiết bị sạc.
Từ góc độ bảo hiểm, ông Vũ Xuân Thưởng, Giám đốc Ban Xe cơ giới Tập đoàn Bảo hiểm DBV, cho biết, xe máy điện có thể được bảo hiểm và được bồi thường khi xảy ra cháy nổ nếu hợp đồng có điều khoản bảo hiểm phù hợp. Tuy nhiên, người mua cần kiểm tra kỹ các điều khoản loại trừ trong hợp đồng.
Theo ông Vũ Xuân Thưởng, một số trường hợp có thể thuộc diện loại trừ, trong đó có những tình huống liên quan đến việc tự ý độ chế pin. Thực tế sử dụng cho thấy, một số nguy cơ cháy nổ đáng lưu ý xuất phát từ việc nâng dung lượng pin, sử dụng thiết bị sạc không đúng quy chuẩn hoặc sạc tại nơi có nguồn điện không bảo đảm.
Ông Vũ Xuân Thưởng cho biết, việc tự ý độ pin, nâng dung lượng làm thay đổi các thông số thiết kế có thể phá vỡ quy chuẩn an toàn. Bên cạnh đó, sử dụng bộ sạc công suất lớn không phù hợp với thiết kế của nhà sản xuất cũng tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ. Doanh nghiệp bảo hiểm đã ghi nhận và bồi thường một số vụ liên quan đến các nguyên nhân này.
Ngoài ra, việc sạc tại nơi ẩm ướt, sử dụng dây dẫn nhỏ không đủ công suất hoặc đặt xe gần vật liệu dễ cháy cũng có thể làm gia tăng rủi ro. Trong quá trình sạc, tia lửa điện phát sinh có thể bắt cháy các vật liệu xung quanh.
Đối với xe từng đi qua khu vực ngập nước hoặc bị ngập khi đỗ, đại diện Bảo hiểm DBV khuyến cáo chủ xe nên đưa phương tiện đến trạm dịch vụ của nhà sản xuất hoặc cơ sở uy tín để kiểm tra pin, các đầu nối và hệ thống điện. Nước xâm nhập có thể gây chập điện, làm phát sinh nguy cơ cháy, đặc biệt trong điều kiện thời tiết mưa nhiều.
Các ý kiến tại tọa đàm cho thấy, bảo đảm an toàn cho xe máy điện không chỉ phụ thuộc vào chất lượng phương tiện khi xuất xưởng mà còn liên quan trực tiếp đến quá trình sử dụng, sạc và bảo dưỡng. Kiểm soát xe độ chế, sử dụng đúng thiết bị và tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất là những yếu tố quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ cháy nổ.
Để quá trình chuyển đổi sang xe máy điện diễn ra an toàn và hiệu quả, các chuyên gia cho rằng, cần sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, đơn vị bảo hiểm, chủ nhà trọ và người sử dụng, qua đó từng bước hình thành môi trường sử dụng xe điện phù hợp với yêu cầu thực tiễn./.
Vụ cháy xe ở cây xăng khiến 2 người tử vong: Xe chở nhiều pin, bình ắc quy