Điện khí hóa nền kinh tế có thể trở thành giải pháp quan trọng giúp châu Âu vượt qua khủng hoảng năng lượng, bảo vệ năng lực công nghiệp và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch trong bối cảnh giá năng lượng tiếp tục leo thang.
Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) Fatih Birol khẳng định rằng Liên minh châu Âu (EU) cần phải nhanh chóng bước vào “kỷ nguyên điện khí hóa” nếu muốn duy trì sức cạnh tranh của ngành công nghiệp. Theo ông, “Lục địa già” cần đẩy mạnh sử dụng điện trong giao thông và công nghiệp nặng, thay thế dần nhiên liệu hóa thạch bằng điện sản xuất từ năng lượng tái tạo, điện hạt nhân và trong một số trường hợp là khí tự nhiên. Ông nhấn mạnh: “Chúng ta nên điện khí hóa nền kinh tế càng nhiều càng tốt.”
Khuyến nghị này được đưa ra trong bối cảnh châu Âu tiếp tục chịu áp lực lớn về năng lượng sau căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu khí qua eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí đốt toàn cầu.
Giá năng lượng tăng cao đang khiến nhiều ngành công nghiệp châu Âu đối mặt nguy cơ suy giảm sức cạnh tranh. Các doanh nghiệp sản xuất cảnh báo chi phí điện quá đắt đỏ có thể dẫn tới làn sóng cắt giảm sản xuất hoặc đóng cửa nhà máy.
Trong những năm gần đây, EU đã thúc đẩy mạnh các chương trình chuyển đổi năng lượng như phát triển xe điện, bơm nhiệt và thay thế lò luyện thép dùng nhiên liệu hóa thạch bằng lò hồ quang điện. Mục tiêu là giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu, vốn hiện vẫn chiếm gần 60% nhu cầu năng lượng của khối.
Tuy nhiên, tiến trình chuyển đổi cũng đối mặt nhiều thách thức. Nhiều ý kiến cho rằng tốc độ điện khí hóa đang vượt quá khả năng đáp ứng của hạ tầng hiện nay, từ mạng lưới sạc xe điện, hệ thống lưu trữ điện cho tới năng lực truyền tải của lưới điện.
Pháp hiện được xem là một trong những quốc gia đi đầu trong chiến lược điện khí hóa nhờ lợi thế điện hạt nhân. Chính phủ Pháp vừa công bố lộ trình gồm 22 biện pháp nhằm giảm tỷ trọng nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu từ gần 60% xuống còn 30% vào năm 2035.
Tổng thống Emmanuel Macron cũng kêu gọi đẩy nhanh điện khí hóa trên toàn quốc nhằm tăng sức cạnh tranh kinh tế và củng cố chủ quyền năng lượng.
Hãng xe Stellantis dự kiến đầu tư hơn 1 tỷ USD vào nhà máy Mulhouse để sản xuất thế hệ xe điện mới từ năm 2029. Pháp đồng thời lên kế hoạch lắp thêm 240.000 điểm sạc xe điện và hỗ trợ người thu nhập thấp chuyển sang sử dụng bơm nhiệt thay cho hệ thống sưởi bằng dầu và khí đốt.
Theo báo cáo đầu tư năng lượng toàn cầu mới nhất của IEA, khoảng 60% tổng vốn đầu tư năng lượng trên thế giới hiện tập trung vào lĩnh vực điện, bao gồm năng lượng tái tạo, hạ tầng lưới điện và công nghệ điện hóa.
IEA cho rằng xu hướng này đang trở thành một phần quan trọng trong chiến lược công nghiệp của châu Âu, dù Trung Quốc vẫn là quốc gia dẫn đầu thế giới về đầu tư điện khí hóa./.
An ninh năng lượng: Khí đốt hóa giải cơn khát điện của Trí tuệ Nhân tạo