Nga và Kazakhstan ngày 28/5 đã ký kết hàng loạt văn kiện hợp tác song phương trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Nga Vladimir Putin đến nước Cộng hòa Trung Á này từ ngày 27-29/5.
Phóng viên TTXVN tại Moskva dẫn thông báo của Chính phủ Nga cho biết Tổng thống Putin và người đồng cấp Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev đã ký tuyên bố chung "Về 7 nền tảng của tình hữu nghị và quan hệ láng giềng tốt đẹp giữa nhân dân Nga và Kazakhstan."
Trợ lý Tổng thống Nga, ông Yuri Ushakov, cho biết tuyên bố chung giữa hai nước xác định nhiệm vụ ưu tiên là tiếp tục tăng cường toàn diện hợp tác song phương.
Theo ông, nền tảng đầu tiên của quan hệ Nga-Kazakhstan là lịch sử chung và cách tiếp cận có trách nhiệm trong nhìn nhận lịch sử trên tinh thần hữu nghị, láng giềng tốt đẹp.
Bên cạnh đó, hai nước cũng thúc đẩy các nỗ lực chung nhằm phát triển tiến trình hội nhập Á-Âu, hướng tới xây dựng không gian hợp tác, an ninh và đối thoại trong khu vực.
Các nền tảng khác bao gồm biên giới chung như một không gian láng giềng tốt đẹp và hợp tác; quan hệ đối tác kinh tế; sự đa dạng về ngôn ngữ và văn hóa như một di sản chung về các giá trị truyền thống; thanh niên, trao đổi giáo dục và hợp tác thể thao.
Trụ cột thứ bảy là tầm nhìn chung về tương lai.
Các văn kiện quan trọng khác được ký trong khuôn khổ chuyến thăm gồm có thoả thuận về xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên cho Kazakhstan trị giá 16,4 tỷ USD, thỏa thuận liên chính phủ về mở rộng hợp tác trong lĩnh vực dầu khí.
Trong cuộc gặp tại thủ đô Astana với Tổng thống Nga Putin, Tổng thống nước chủ nhà Kassym-Jomart Tokayev tuyên bố chuyến thăm có ý nghĩa to lớn trong việc phát triển quan hệ Đối tác chiến lược và quan hệ giữa hai nước, cả trong đảm bảo an ninh và ổn định trên lục địa Á-Âu.
Ông Tokayev cho rằng không có vấn đề quốc tế lớn nào có thể được giải quyết nếu không có sự tham gia trực tiếp của Nga.
Nhà lãnh đạo Kazakhstan cũng ghi nhận những thành công trong hợp tác kinh tế giữa hai nước, tái khẳng định mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 30 tỷ USD.
Về phần mình, Tổng thống Putin khẳng định quan hệ Nga-Kazakhstan đang phát triển năng động dựa trên các nguyên tắc bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau. Quan hệ song phương đã đạt đến cấp độ Đối tác chiến lược toàn diện.
Ông cũng cho biết các cuộc đàm phán giữa hai nước đã diễn ra hiệu quả và mang lại kết quả tốt. Nga và Kazakhstan thực hiện hầu hết các giao dịch bằng đồng nội tệ, giúp bảo vệ thương mại song phương khỏi ảnh hưởng từ bên ngoài.
Nhà lãnh đạo Nga cũng ghi nhận hiệu quả hợp tác trong các lĩnh vực như phát triển các hành lang vận tải quốc tế, số hóa và triển khai trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực kinh tế.
Cùng ngày, Kazakhstan và Nga đã ký kết các thỏa thuận về các nguyên tắc cơ bản và điều khoản hợp tác trong dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Kazakhstan, cũng như về khoản tín dụng tài trợ cho dự án.
Dự án được định giá 16,4 tỷ USD, trong đó 2 tỷ USD dành cho cơ sở hạ tầng. Nguồn kinh phí cho dự án chủ yếu lấy từ nguồn vốn tín dụng của Chính phủ Nga, phần còn lại do kazakhstan đảm nhiệm.
Tổng Giám đốc Tập đoàn Năng lượng Nguyên tử Nga Rosatom Alexey Likhachev cho biết, dự án sẽ khởi công vào năm 2027. Ông Likhachev tin tưởng nhà máy điện hạt nhân sẽ đi vào hoạt động vào giữa những năm 2030. Tên của nhà máy điện hạt nhân đầu tiên là Balkhash.
Vào tháng 4/2026, người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Cộng hòa Kazakhstan ông Almasadam Satkaliyev cho hay Nga sẽ cung cấp cho Kazakhstan 85% kinh phí xây dựng nhà máy điện hạt nhân dưới dạng khoản vay, chính phủ Kazakhstan sẽ chi trả 15% còn lại.
Người đứng đầu Rosatom cũng cho biết, Kazakhstan xem xét xây dựng nhiều nhà máy điện hạt nhân.
Kazakhstan đang xem xét CNPC của Trung Quốc là đối tác ưu tiên cho nhà máy điện hạt nhân thứ hai trên hồ Balkhash, dự kiến có tên là Moyynkum./.
Nga có ý định đình chỉ vận chuyển dầu từ Kazakhstan sang Đức
Việc Nga dừng hoạt động quá cảnh dầu có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chiến lược đa dạng hóa nguồn cung năng lượng của Đức.
