Không chỉ là danh hiệu, Giải thưởng Du lịch ASEAN 2027 có thể trở thành “bài kiểm tra” để các doanh nghiệp, cộng đồng và điểm đến Việt Nam “tự soi” lại chất lượng sản phẩm, dịch vụ trước khi bước ra thị trường khu vực. Đáng chú ý, những tiêu chuẩn được áp dụng không chỉ xoay quanh cơ sở vật chất mà còn đặt yêu cầu về cộng đồng, văn hóa, môi trường, an toàn, nhân lực và khả năng phát triển bền vững.
Các đơn vị du lịch Việt Nam đang được khuyến khích đăng ký tham gia giải thưởng, diễn ra trong khuôn khổ Diễn đàn Du lịch ASEAN (ATF) tại Singapore vào tháng 1/2027.
Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, giải thưởng gồm 4 hạng mục: Giải thưởng Du lịch Cộng đồng ASEAN; Giải thưởng Nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê (Homestay) ASEAN; Giải thưởng Nhà vệ sinh công cộng ASEAN và Giải thưởng Dịch vụ Spa ASEAN.
Đặc biệt, mỗi hạng mục đều gắn với một bộ tiêu chuẩn cụ thể. Với du lịch cộng đồng, các tiêu chí không chỉ đánh giá chất lượng tour, lưu trú, ăn uống hay an toàn mà còn xem xét vai trò sở hữu và quản lý của cộng đồng, đóng góp đối với đời sống địa phương, bảo tồn môi trường, văn hóa, đổi mới và ứng dụng công nghệ.
Đây cũng là hướng tiếp cận có sự tương đồng với tinh thần Nghị quyết 19-NQ/TW về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, trong đó phát triển nông thôn gắn với nâng cao đời sống người dân, phát huy lợi thế vùng miền và gìn giữ bản sắc văn hóa. Khi du lịch cộng đồng được tổ chức bài bản, người dân không chỉ cung cấp dịch vụ mà còn có thể trở thành chủ thể tạo ra sản phẩm, bảo tồn văn hóa và hưởng lợi từ chuỗi giá trị của hệ sinh thái du lịch.
Tương tự, tiêu chuẩn Homestay ASEAN hướng tới sự kết hợp giữa chất lượng lưu trú, an toàn, vệ sinh với trải nghiệm gần gũi đời sống địa phương. Đây là yếu tố ngày càng quan trọng khi du khách có xu hướng tìm kiếm những trải nghiệm mang tính bản địa thay vì chỉ đơn thuần sử dụng dịch vụ lưu trú.
Ở các hạng mục khác, những yêu cầu về nhà vệ sinh công cộng hay dịch vụ spa cũng cho thấy chất lượng điểm đến được tạo nên từ nhiều chi tiết tưởng như nhỏ. Vệ sinh, tiện nghi, an toàn, môi trường, cơ sở vật chất và chất lượng nhân lực đều có thể tác động trực tiếp đến trải nghiệm và mức độ hài lòng của du khách.
Có thể nói, việc nâng chuẩn những dịch vụ này cũng gắn với yêu cầu phát huy giá trị văn hóa và tạo nguồn lực cho phát triển được đặt ra tại Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam. Với các sản phẩm du lịch cộng đồng, homestay và dịch vụ gắn với địa phương, chất lượng cần được nâng lên song hành với bảo tồn giá trị văn hóa, môi trường và bảo đảm lợi ích của cộng đồng.
Như vậy, giá trị của Giải thưởng Du lịch ASEAN không chỉ nằm ở việc được vinh danh. Quan trọng hơn, quá trình chuẩn bị hồ sơ buộc các đơn vị phải đối chiếu hoạt động thực tế với một hệ tiêu chuẩn chung của khu vực, từ đó nhận diện điểm mạnh, khoảng trống và những vấn đề cần cải thiện.
Trong bối cảnh du lịch Việt Nam chuyển mạnh từ tăng trưởng về số lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị trải nghiệm, việc tham gia các giải thưởng khu vực vì thế không nên chỉ được xem là hoạt động quảng bá.
Đó còn là cơ hội để các doanh nghiệp, cộng đồng và điểm đến tự nâng chuẩn theo những yêu cầu của thị trường ASEAN, hoàn thiện sản phẩm từ bên trong và từng bước nâng năng cao lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam trên thị trường quốc tế./.
Theo hướng dẫn của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, hồ sơ tham dự gồm thông tin chung về đơn vị, giới thiệu bằng tiếng Việt và tiếng Anh, bảng tự đánh giá theo từng hạng mục cùng hình ảnh có độ phân giải cao. Các địa phương tổng hợp danh sách và gửi hồ sơ về Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam trước ngày 30/9/2026.