Trong đời sống hội họa, mèo từng xuất hiện trong nhiều triển lãm nhưng với “CHATS,” công chúng yêu nghệ thuật được đắm chìm trong một thế giới nơi mèo không chỉ là đối tượng được vẽ, mà trở thành một ngôn ngữ hội họa để nghệ sỹ nói về trạng thái, cảm xúc và con người.
Tối 6/10, triển lãm “CHATS” khai mạc tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, giới thiệu hơn 50 tác phẩm của họa sỹ Phan Hiền Nhân, thuộc bộ sưu tập của bác sỹ Đỗ Vũ Anh.
Ở Việt Nam, mèo hiện diện trong 12 con giáp, trong ca dao, tục ngữ, tranh dân gian, điêu khắc và đời sống thường nhật. Từ hình tượng mèo trong tranh Đông Hồ đến những hình chạm khắc ở đình làng, mỗi thời đại lại gửi vào nó một cách nhìn về con người và thế giới.
Họa sỹ Phan Hiền Nhân tiếp tục câu chuyện ấy bằng ngôn ngữ của hội họa đương đại, nhưng anh không minh họa cho một biểu tượng có sẵn, mà anh đối thoại với mèo.
Hình ảnh mèo hiện lên trong tranh Phan Hiền Nhân từ những quan sát rất đời thường của họa sỹ: Một dáng nằm, cái ngẩng đầu, ánh mắt, tư thế chờ đợi, khoảnh khắc cảnh giác hay phút thảnh thơi... Nhưng khi xuất hiện trên tranh, những chi tiết ấy được chuyển hóa, để mèo vượt khỏi hình hài của một con vật cụ thể và trở thành một ngôn ngữ tạo hình.
Ở đó, mèo vừa gần gũi vừa có khoảng cách, mềm mại nhưng độc lập, thân thuộc nhưng vẫn giữ nét bí ẩn. Chính những đặc điểm tưởng như đối lập này tạo nên khả năng biểu đạt phong phú của hình tượng mèo. Một con mèo cuộn mình có thể gợi cảm giác bình yên; một ánh nhìn có thể là sự tò mò; một cái quay đầu có thể gợi sự cảnh giác hoặc một chút bỡn cợt. Một thân hình nằm dài có thể là sự buông bỏ, trong khi một chuyển động bất chợt lại gợi bản năng.
Qua đó, mèo trong tranh Phan Hiền Nhân dần trở thành một “tấm gương” phản chiếu những trạng thái nội tâm của con người. Những cảm xúc ấy vốn rất quen thuộc trong đời sống: Có lúc con người muốn thu mình, có khi tò mò trước thế giới, đôi lúc muốn quay lưng hoặc đơn giản chỉ muốn dừng lại và nhìn thời gian trôi qua.
Tranh của Phan Hiền Nhân sử dụng những màu nguyên, những mảng màu mạnh, trong và có sức vang. Ở đó, những con mèo không nhất thiết mang màu của đời thực, chúng có thể xanh, đỏ, vàng, lam, tím… những màu sắc trực diện, đôi khi hồn nhiên đến mức gợi nhớ thế giới trẻ thơ, được đặt cạnh những hình thể đã được chắt lọc và biến đổi. Cùng một con mèo, người này có thể nhìn thấy sự cô độc, người khác thấy tự do; có người bắt gặp một chút hài hước, có người lại nhận ra chính mình…
Nếu nghệ thuật có thể đem lại sự cân bằng cho một đời sống nhiều áp lực, thì với bác sỹ Đỗ Vũ Anh, đó mới chỉ là điểm khởi đầu. Điều quan trọng hơn là từ nghệ thuật, anh tìm thấy những người có thể cùng mình chia sẻ cảm hứng, cùng nâng niu một giá trị và cùng mở rộng cuộc đối thoại ấy đến với công chúng.
Bác sỹ Đỗ Vũ Anh là người đưa các sáng tác của Phan Hiền Nhân từ xưởng vẽ nhỏ ra phòng trưng bày lớn để từ một thế giới của những chú mèo, mở ra một câu chuyện về nghệ thuật, về sự đồng điệu và về cách con người cùng nhau gìn giữ cái đẹp và nguồn cảm hứng về sự sống.
Triển lãm mở cửa đến ngày 15/10 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, 66 Nguyễn Thái Học, Hà Nội./.
50 tác phẩm mỹ thuật chọn lọc ở triển lãm 'Ký ức những năm tháng không quên'
50 tác phẩm thuộc bộ sưu tập mỹ thuật hiện đại của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, được kỳ vọng đưa công chúng trở về với công cuộc kiến thiết quê hương, đất nước những thập niên 1950-1980.
Hoạ sỹ Phan Hiền Nhân sinh năm 1981 tại Ninh Bình, tốt nghiệp Khoa Kiến trúc và Quy hoạch, Đại học Xây dựng Hà Nội. Từ năm 2014, Phan Hiền Nhân chọn hội họa làm con đường chính và dành toàn bộ thời gian cho việc vẽ. Trong thế giới hội họa của Phan Hiền Nhân, mèo không phải đề tài duy nhất. Anh quan tâm đến nhiều nguồn tri thức và nhiều lớp văn hóa, từ triết lý phương Đông đến tư tưởng, nghệ thuật phương Tây. Những gì anh đọc, nghe, nghĩ và trải nghiệm đều có thể trở thành chất liệu cho sáng tác…
