Tính đến ngày 30/6/2026, Kiểm toán Nhà nước đã xét duyệt 111 kế hoạch kiểm toán, triển khai 106 Đoàn kiểm toán, kết thúc 56 Đoàn và phát hành chính thức 36 báo cáo kiểm toán.
Tổng hợp sơ bộ kết quả đối với 55 báo cáo kiểm toán đã phát hành (gồm 19 báo cáo kiểm toán thuộc kế hoạch bổ sung năm 2025 phát hành trong năm 2026 và 36 báo cáo kiểm toán thuộc kế hoạch năm 2026), Kiểm toán Nhà nước đã kiến nghị tăng thu, giảm chi ngân sách Nhà nước 10.042 tỷ đồng, kiến nghị khác 28.663 tỷ đồng và 4.577.148 USD.
Đồng thời, ngành cũng kiến nghị hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung một số nội dung không phù hợp với quy định của Nhà nước và thực tiễn đối với 59 văn bản, bao gồm 1 Luật, 2 Nghị định, 3 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 6 Thông tư và 47 văn bản khác. Cùng với đó, Kiểm toán Nhà nước đã kiến nghị các cơ quan chức năng chỉ đạo tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm tập thể, cá nhân đối với sai phạm tại 22 báo cáo kiểm toán.
Thông tin trên được Kiểm toán Nhà nước công bố tại Hội nghị Sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026, ngày 7/7.
Nâng cao kỷ luật tài chính công
Tại hội nghị, ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Tổng Kiểm toán Nhà nước nhấn mạnh, trong 6 tháng đầu năm, toàn ngành Kiểm toán Nhà nước đã triển khai đồng bộ các giải pháp theo kế hoạch và đạt được những kết quả rõ nét trên nhiều mặt. Trong hoạt động nghiệp vụ, công tác kiểm toán tiếp tục được đổi mới nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả, góp phần siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công và thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.
Theo phương án tổ chức năm 2026, Kiểm toán Nhà nước thực hiện 173 Đoàn kiểm toán, gồm 169 Đoàn theo phương án đầu năm và 4 Đoàn bổ sung. Phương án này được xây dựng theo hướng lồng ghép hợp lý các nhiệm vụ, hạn chế tần suất kiểm toán tại các bộ, ngành, địa phương nhằm giảm thiểu ảnh hưởng đến hoạt động thường xuyên của đơn vị được kiểm toán, đồng thời cân đối nhân sự theo nguyên tắc mỗi kiểm toán viên tham gia không quá 2 đoàn trong năm.
Đáng chú ý, qua kết quả kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách địa phương năm 2025 tại một số tỉnh, thành phố, Kiểm toán Nhà nước đã phát hiện sự chưa thống nhất giữa quy định của Luật ngân sách Nhà nước năm 2025 và Nghị định hướng dẫn của Chính phủ về việc xác định kết dư ngân sách địa phương cũng như kết dư ngân sách Nhà nước. Để tháo gỡ vướng mắc này, Kiểm toán Nhà nước đã có văn bản đề nghị Bộ Tài chính sớm ban hành hướng dẫn chi tiết cho các tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất.
Bên cạnh hoạt động chuyên môn, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được chỉ đạo sát sao. Tính đến hết tháng 6/2026, Kiểm toán Nhà nước đã chuyển 5 vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra, cung cấp 20 hồ sơ, báo cáo kiểm toán cho các cơ quan chức năng phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra và điều tra. Cơ quan cũng đã cho ý kiến đối với 499 nhân sự theo đề nghị của Ban Tổ chức Trung ương nhằm đảm bảo tính kịp thời, trung thực, khách quan về trách nhiệm liên quan đến các kết luận kiểm toán, phục vụ công tác quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ cấp chiến lược của Đảng và Nhà nước.
Đổi mới phương thức kiểm toán
Bám sát định hướng tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị, Tổng Kiểm toán Nhà nước đã chỉ đạo rà soát, sắp xếp tinh gọn các đầu mối bên trong theo nguyên tắc rõ trách nhiệm, một đơn vị làm nhiều việc nhưng một việc chỉ giao một đơn vị chịu trách nhiệm chính. Hiện nay, Kiểm toán Nhà nước đang hoàn thiện Đề án sắp xếp bộ máy để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội phê duyệt.
Song song đó, công tác chuyển đổi số tiếp tục được thúc đẩy thông qua việc thành lập Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Kiểm toán Nhà nước. Dự án “Chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động kiểm toán” đang được triển khai, cùng với việc đẩy mạnh Cổng trao đổi thông tin để tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu điện tử giữa cơ quan kiểm toán và các đơn vị được kiểm toán.
Để hoàn thành nhiệm vụ 6 tháng cuối năm, Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa yêu cầu các đơn vị tập trung nâng cao năng lực nền tảng trên 5 phương diện: Hoàn thiện cơ chế chính sách; Nâng cao năng lực và đạo đức nghề nghiệp cán bộ; Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo; Đổi mới phương thức lãnh đạo, siết chặt kỷ luật thực thi công vụ; Sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn theo Kết luận số 100 của Bộ Chính trị.
Lãnh đạo ngành yêu cầu các đơn vị phấn đấu hoàn thành các cuộc kiểm toán trước ngày 30/10/2026 và phát hành báo cáo trước ngày 31/12/2026. Ngoài ra, cần tập trung kiểm toán các công trình, dự án đã hoàn thành đưa vào sử dụng và chủ động đồng hành với địa phương trong kiểm toán xác định giá đất theo Nghị quyết 170 và Nghị quyết 29.
Về kế hoạch dài hạn, Tổng Kiểm toán Nhà nước giao Vụ Tổng hợp chủ trì xây dựng kế hoạch kiểm toán năm 2027 và trung hạn 2027-2029 theo nguyên tắc giảm số lượng cuộc kiểm toán, tăng quy mô, lồng ghép nội dung để tránh chồng chéo. Trọng tâm hoạt động sẽ dịch chuyển sang đánh giá tính hiệu quả, hiệu lực của quản lý tài chính, tài sản công và từng bước triển khai phương pháp "kiểm toán chẩn đoán."
Theo Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa, đây là cách tiếp cận mới phù hợp với xu hướng quốc tế, giúp nhận diện các bất cập cơ chế và điểm nghẽn điều hành để kiến nghị tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực phát triển quốc gia./.