Ngành Thuế bứt phá thu ngân sách tạo đà hoàn thành kế hoạch năm 2026

Với quyết tâm cao, ngành Thuế đã tập trung rà soát nguồn thu, đôn đốc thu nộp ngân sách Nhà nước, giúp tổng thu sáu tháng đầu năm đạt 61,6% dự toán pháp lệnh.

Khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích trong công tác thuế. (Ảnh: Vietnam+)

Với sự chuyển đổi mạnh mẽ về tư duy quản lý, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ, quản lý dựa trên nền tảng dữ liệu số và kiểm soát rủi ro hiện đại, tổng thu ngân sách Nhà nước lũy kế 6 tháng đầu năm do cơ quan Thuế quản lý ước đạt trên 1.382.330 tỷ đồng, bằng 61,6% dự toán pháp lệnh và tăng 16,6% so với cùng kỳ năm trước.

Kết quả tích cực này được công bố tại Hội nghị sơ kết công tác thuế 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 diễn ra vào ngày 3/7.

Quản lý trên dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo

Bám sát các chỉ đạo sát sao từ Chính phủ và Bộ Tài chính, ngành Thuế đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quyết liệt ngay từ những ngày đầu năm, thúc đẩy năng lực nền tài chính công khởi sắc trong bối cảnh kinh tế đan xen giữa thuận lợi và thách thức.

Số liệu báo cáo về cơ cấu nguồn thu trong sáu tháng cho thấy thu từ dầu thô đạt trên 30.970 tỷ đồng, bằng 72% dự toán, tăng 25,6% cùng kỳ. Đặc biệt, thu nội địa đạt trên 1.351.350 tỷ đồng, bằng 61,4% dự toán, tăng 16,4% so cùng kỳ. Đáng chú ý, nếu loại trừ yếu tố gia hạn, mức tăng trưởng này vẫn duy trì ở con số bền vững 14,7%. Sự ổn định của khu vực sản xuất kinh doanh tiếp tục là động lực chính khi đóng góp gần 55% tổng thu, cho thấy sức khỏe của cộng đồng doanh nghiệp đang dần được củng cố và phát triển.

Sự ổn định của khu vực sản xuất kinh doanh tiếp tục là động lực chính khi đóng góp gần 55% tổng thu, cho thấy sức khỏe của cộng đồng doanh nghiệp đang dần được củng cố và phát triển.

(Ảnh: TTTXVN)

Trong bối cảnh nền kinh tế số bùng nổ, các mô hình kinh doanh ngày càng đa dạng và phức tạp, ngành Thuế đã xác định rõ việc duy trì các phương pháp kiểm tra truyền thống sẽ không còn mang lại hiệu quả tối ưu. Trên thực tế, nếu chỉ đối chiếu sổ sách thủ công, cơ quan quản lý sẽ dễ dàng rơi vào tình trạng "đi sau" các hành vi gian lận tinh vi. Do đó, sự đổi mới phải bắt đầu từ tư duy chuyển dịch mạnh mẽ từ kiểm tra đơn lẻ sang quản lý rủi ro trên nền tảng dữ liệu lớn và kiểm soát theo chuỗi hệ sinh thái.

Thực tiễn tại Hà Nội đã khẳng định tính đúng đắn của chiến lược này. Bằng cách chủ động tích hợp dữ liệu từ nhiều nguồn (như cơ quan Hải quan, Ngân hàng Nhà nước và các sàn thương mại điện tử), Cơ quan Thuế đã xây dựng được một hệ cơ sở dữ liệu chuyên biệt. Kết quả là trong 6 tháng đầu năm, Thuế Hà Nội đã đấu tranh tăng thu trên 1.956 tỷ đồng từ lĩnh vực thương mại điện tử, đưa tổng thu từ mảng này lên con số 18.421 tỷ đồng. Điển hình cho hiệu quả của việc phân tích dữ liệu là vụ việc khởi tố Công ty thiết bị trợ thính Cát Tường với doanh thu để ngoài sổ sách hơn 577 tỷ đồng.

Hội nghị sơ kết công tác thuế 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 diễn ra vào ngày 3/7. (Ảnh: Vietnam+)

Không dừng lại ở việc truy thu, ngành Thuế còn sử dụng "chuỗi hóa đơn điện tử" để truy vết các hệ sinh thái doanh nghiệp "ma." Thay vì chỉ kiểm tra đơn vị trực tiếp thi công, cơ quan thuế đã dựng sơ đồ các doanh nghiệp vệ tinh được lập ra chỉ để xuất khống hóa đơn, theo đó những "vòi bạch tuộc" này dù hoạt động tại các địa bàn lân cận song vẫn bị nhận diện và xử lý kịp thời. Thuế Hà Nội chia sẻ trong tháng Sáu, hồ sơ của 3 doanh nghiệp cung cấp vật liệu xây dựng trên địa bàn với doanh số hóa đơn lên tới 18.000 tỷ đồng đã được chuyển sang cơ quan điều tra. Đây là những bước đi chiến lược nhằm "làm sạch" môi trường kinh doanh, bảo vệ những doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Hướng tới tương lai gần, ngành Thuế cho biết đang khẩn trương đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào vận hành để dự báo điều hành thu và "đánh giá sức khỏe" doanh nghiệp. Với sự hỗ trợ của công nghệ, khả năng chọn đúng đối tượng rủi ro sẽ được nâng cao vượt bậc, giúp cán bộ thuế tập trung nguồn lực vào những điểm nóng thực sự thay vì dàn trải như trước đây. Điều này cũng phù hợp với mục tiêu triển khai Chatbot "Trợ lý ảo tư vấn thuế" dự kiến hỗ trợ khoảng 1,4 triệu hộ kinh doanh mỗi năm đồng thời hướng tới một hệ sinh thái - “một điểm chạm số" đầy tiện ích cho người nộp thuế.

(Ảnh: Cục Thuế)

Quản trị nợ thuế theo phương thức hiện đại

Cùng với công tác kiểm tra, chống thất thu, việc quản trị nợ thuế đã được nâng tầm thành một mắt xích quan trọng trong việc bảo đảm nguồn thu cho ngân sách.

Tại đầu tàu kinh tế phía Nam, đại diện Thuế Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh trong giai đoạn mới, quy mô quản lý ngày càng mở rộng đòi hỏi phải chuyển mạnh từ tư duy "xử lý nợ" sang "quản trị nợ." Điều này có nghĩa là Cơ quan Thuế không còn bị động chờ nợ phát sinh mới xử lý mà phải chủ động dự báo, nhận diện sớm rủi ro trên nền tảng dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống."

Dù đạt được những kết quả khả quan với tổng thu ngân sách trên địa bàn Thành phố ước đạt 385.236 tỷ đồng trong nửa đầu năm, nhưng công tác quản lý nợ vẫn đối mặt với không ít rào cản. Một trong những điểm nghẽn lớn nhất là các khoản nợ liên quan đến đất đai, vốn chiếm gần 50% tổng số nợ thuế. Những vướng mắc về giá đất, diện tích và thủ tục bồi thường khiến việc thu hồi nợ gặp nhiều khó khăn vì nằm ngoài thẩm quyền giải quyết đơn phương của ngành Thuế. Bên cạnh đó, tình trạng chiếm dụng tiền thuế của các khoản nợ dưới 90 ngày cũng là một thách thức đòi hỏi cần có những chế tài đủ mạnh và sự kết nối điện tử đồng bộ với hệ thống ngân hàng thương mại.

Cơ quan Thuế không còn bị động chờ nợ phát sinh mới xử lý mà phải chủ động dự báo, nhận diện sớm rủi ro trên nền tảng dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống."

Làm chủ LLM tiếng Việt là bước đi cốt lõi để hình thành các giải pháp AI chủ quyền tại Việt Nam.

Để tháo gỡ những nút thắt này, một hệ thống hỗ trợ quản lý nợ thuế chuyên sâu đã được triển khai, cho phép cắt giảm tới 80% thời gian xử lý thủ công thông qua việc ban hành quyết định cưỡng chế hàng loạt. Hệ thống Dashboard trung tâm giám sát thông tin giúp ban lãnh đạo Thuế Thành phố Hồ Chí Minh nắm bắt “bức tranh” nợ thuế theo thời gian thực đến từng công chức quản lý. Bên cạnh đó, phương châm "phát sinh đến đâu, rà soát xử lý đến đó" được quán triệt xuyên suốt nhằm ngăn chặn tâm lý chây ỳ trong thực hiện nghĩa vụ thuế của một bộ phận người nộp thuế.

Song song với việc siết chặt kỷ luật, ngành Thuế khẳng định tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp. Cụ thể, các chính sách nộp dần tiền thuế nợ, miễn, giảm hay gia hạn thời hạn nộp thuế… được hướng dẫn tận tình, giúp doanh nghiệp có cơ hội phục hồi sản xuất kinh doanh. Điều này cho thấy một cái nhìn nhân văn và linh hoạt trong quản lý, không chỉ thu đúng, thu đủ mà còn nuôi dưỡng nguồn thu bền vững cho tương lai.

Nhìn lại nửa chặng đường 6 tháng, các kết quả đạt được của ngành Thuế là bắt nguồn từ một chiến lược bài bản và dài hơi. (Ảnh: Vietnam+)

Nhìn lại nửa chặng đường 6 tháng, các kết quả đạt được của ngành Thuế là bắt nguồn từ một chiến lược bài bản và dài hơi. Từ việc đổi mới tuyên truyền theo hướng đa kênh, đa nền tảng cho đến việc ra mắt "Sách Trắng Thuế Việt Nam 2026," mọi hoạt động đều hướng tới sự minh bạch và chuyên nghiệp. Đặc biệt, công tác quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh ghi nhận bước tiến dài với mức doanh thu không chịu thuế được điều chỉnh lên 1 tỷ đồng. Đồng thời, việc đẩy mạnh hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đã giúp hiện đại hóa khu vực kinh tế phi chính thức này.

Tuy nhiên, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm vẫn còn nhiều nặng nề khi các phương thức gian lận ngày càng tinh vi. Theo Lãnh đạo ngành Thuế, việc tiếp tục kiên trì mục tiêu hiện đại hóa, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính, chuyên nghiệp sẽ là “chìa khóa” để ngành không chỉ cán đích thành công mà còn góp phần ổn định và phát triển nền kinh tế./.

Việc đẩy mạnh hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đã giúp hiện đại hóa khu vực kinh tế phi chính thức này. (Ảnh: Vietnam+)

Thương mại điện tử ở Việt Nam còn dư địa tăng trưởng rất lớn

Tốc độ tăng trưởng kép của thương mại điện tử ở Việt Nam có thể lên tới 20% mỗi năm và được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế số của Việt Nam trong những năm tới.

(Vietnam+)