Sự tồn tại của nhà tù Guantanamo từ lâu đã là vấn đề căng thẳng không chỉtrong quan hệ ngoại giao Cuba-Mỹ mà còn gây tranh cãi ngay trong Chính phủ Mỹ vàcũng khiến cộng đồng quốc tế lên tiếng kêu gọi chấm dứt sự hoạt động của nhà tùnày.
Ngày 1/5, Ngoại trưởng nước này Bruno Rodriguez đã một lần nữa yêu cầu Chínhphủ Mỹ phải sớm đóng cửa nhà tù tại căn cứ hải quân tại Vịnh Guantanamo và trảlại vùng đất mà họ chiếm đóng trái phép này cho Cuba.
Phát biểu với báo giới bên lề hội nghị thường niên về nhân quyền của Liên hợpquốc tại Geneva, Thụy Sĩ, Ngoại trưởng Rodriguez đã tố cáo nhà tù ở Guantanamolà nơi các hành động vi phạm nhân quyền diễn ra thường xuyên và có hệ thống,không tuân thủ theo bất cứ luật lệ quốc tế hay công ước nào của Liên hợp quốc.
Người đứng đầu ngành ngoại giao Cuba khẳng định các tù nhân ở Guantanamothường xuyên bị tra tấn bằng nhục hình, không được xét xử một cách minh bạch.
Ông Rodriguez cho biết hiệp ước mà Mỹ và chính quyền cũ ở Cuba ký kết hồi đầuthế kỷ XX là nguồn gốc để Washington chiếm giữ một cách trái phép vùng đất nàycủa Cuba, và Tổng thống Mỹ Barack Obama cần phải trao trả khu vực này cho nhândân Cuba.
Ngoại trưởng Rodriguez cũng tố cáo những thiệt hại vật chất mà cuộc bao vâycấm vận của Mỹ gây cho quốc đảo này trong suốt hơn 50 năm qua, đồng thời nhấnmạnh chính sách tàn bạo này đi ngược lại với Công ước Geneva năm 1948 về quyềncon người.
Cùng ngày, trước thông tin hiện có khoảng 100 tù nhân tại Guantanamo tuyệtthực để phản đối Chính phủ Mỹ giam giữ mà không có lý do, một nhóm chuyên gianhân quyền độc lập của Liên hợp quốc, bao gồm Ủy ban liên Mỹ, đã nhắc lại kêugọi Chính phủ Mỹ đóng cửa nhà tù gây nhiều tai tiếng trên.
Thông cáo báo chí từ Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc (OHCHR) chobiết nhóm chuyên gia trên đã kêu gọi Mỹ phải tôn trọng và bảo đảm cuộc sống, sứckhỏe và an toàn tính mạng cho những người đang bị giam giữ ở Guantanamo, đặcbiệt trong bối cảnh cuộc biểu tình tuyệt thực đang diễn ra.
Ủy ban này cũng hối thúc Chính phủ Mỹ có các biện pháp cụ thể nhằm chấm dứtviệc giam giữ không xác định các cá nhân trên; bảo đảm những người bị giam giữhoặc được thả hoặc phải được xét xử đúng luật và theo các nguyên tắc của luậtnhân quyền quốc tế, đồng thời cho phép tổ chức độc lập giám sát quá trình thựcthi.
Những chuyên gia này cho biết đã nhận được thông tin chi tiết về các tác độngtâm lý và thể xác mà những người bị giam giữ tại đây đang hứng chịu do bị giamgiữ kéo dài mà không có lý do chính đáng.
Những chuyên gia nhân quyền độc lập trên đây được Hội đồng Nhân quyền Liênhợp quốc chỉ định nhằm giám sát và báo cáo lại các vấn đề nhân quyền một cách cụthể.
Trước đó, ngày 30/4, Tổng thống Obama cho biết sẽ tái cam kết đóng cửa nhà tùGuantanamo, mục tiêu mà ông đã đề cập ít nhất 3 lần trong 4 năm qua nhưng vấpphải sự phản đối quyết liệt của Quốc hội.
Kế hoạch trên đã được ông Obama ký thông qua vào năm 2011, song quá trìnhdiễn ra khá chậm chạp.
Đầu tháng Giêng vừa qua, Bộ Ngoại giao Mỹ đã quyết định chấm dứt hoạt độngcủa Văn phòng Đặc phái viên về vấn đề đóng cửa nhà tù Guantanamo, và Đặc pháiviên chuyên trách vấn đề này, ông Daniel Fried, được chuyển sang làm điều phốiviên phụ trách các chính sách trừng phạt của Bộ Ngoại giao Mỹ.
Các nhiệm vụ của Văn phòng liên quan vấn đề đóng cửa nhà tù Guantanamo sẽ doVăn phòng Cố vấn pháp lý của bộ trên đảm nhiệm. Quyết định trên từng được nhìnnhận là càng khiến cho triển vọng đóng cửa cơ sở giam giữ nghi can khủng bố nàycàng trở nên mơ hồ.
Năm 2002, nhà tù Guantanamo được thành lập trong khuôn viên Căn cứ hải quâncủa Mỹ tại Vịnh Guantanamo, phần lãnh thổ Mỹ chiếm đóng trái phép của Cuba. Nhàtù này đã gây tranh cãi gay gắt tại Mỹ và bị dư luận thế giới lên án vì đã giamgiữ các nghi can khủng bố trong nhiều năm mà không đưa ra xét xử.
Hiện vẫn còn 166 tù nhân tại cơ sở giam giữ này./.
(TTXVN)