Thảo luận tại hội trường về dự án Luật Khiếu nại, chiều 15/11, nhiều đại biểuQuốc hội cho rằng Luật cần có các quy định pháp lý về giải quyết khiếunại đông người.
Theo các đại biểu Trần Thị Phương Hoa (Nam Định), Phan Văn Tường (Thái Nguyên),Lê Dũng (Tiền Giang), Bùi Sỹ Lợi (Thanh Hóa)... cho rằng, trên thực tế, tìnhtrạng này vẫn diễn ra ở nhiều nơi với tính chất phức tạp và thường liên quan đếnlĩnh vực đất đai, nhà ở, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư, môi trường,tức là liên quan đến quyền lợi của người dân... Đây là một thực tế không thể nétránh, đòi hỏi các cơ quan nhà nước phải xem xét. Nếu không tạo được một hànhlang pháp lý, một cơ chế giải quyết thấu đáo, kẻ xấu có thể lợi dụng, kích động,gây bùng phát tại những thời điểm nhạy cảm...
Các đại biểu đề nghị cần nghiêncứu để quy định trong Luật này việc giải quyết khiếu nại đông người, để có nhữngquy định phù hợp.
Đối với trình tự, thủ tục có thể giao Chính phủ quy định. Ðại biểu Trần ThịPhương Hoa đề nghị bổ sung thêm quy định về khiếu nại đông người và tách ra làmhai trường hợp cụ thể. Ðối với việc khiếu nại mà nhiều người cùng khiếu nại vềmột nội dung thì hướng dẫn công dân làm chung một đơn khiếu nại và cử người đạidiện tham gia trong quá trình giải quyết khiếu nại. Ðối với việc khiếu nại đôngngười nhưng mỗi người khiếu nại một nội dung thì hướng dẫn từng người làm đơnriêng và thụ lý riêng từng trường hợp để giải quyết.
Cũng trong phiên thảo luận về dự án Luật Khiếu nại, các đại biểu Quốc hộiđều tán thành quan điểm: Nguyên tắc quan trọng trong việc xây dựng Luật này lànhằm góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
Các đại biểu cơ bản nhất trí phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của dự thảoLuật (được xây dựng trên cơ sở kế thừa quy định hiện hành của Luật Khiếu nại, tốcáo), quy định khiếu nại và giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính,hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyềntrong cơ quan hành chính nhà nước.
Đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng) và một số đại biểu đề nghị cần làm rõ hơnviệc dự thảo Luật quy định “Khiếu nại, giải quyết khiếu nại của đơn vị sự nghiệpcông lập được áp dụng theo quy định của Luật này,” vì các tổ chức sự nghiệp cônglập không phải là các cơ quan hành chính nhà nước, trong quan hệ với công dânkhông có quyết định hành chính, hành vi hành chính vì vậy cần phải làm rõ việcáp dụng Luật khiếu nại để giải quyết đối với loại khiếu nại nào?
Bên cạnh đó, một số ý kiến như của đại biểu Bùi Sĩ Lợi (Thanh Hóa) đề nghị nênmở rộng phạm vi điều chỉnh của Luật, không chỉ giới hạn việc khiếu nại và giảiquyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính để phù hợp vớiphạm vi quyền khiếu nại của công dân được quy định tại Điều 74 của Hiến pháp.
Một số đại biểu đồng tình với báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật của Quốchội, cho rằng những nội dung được sửa đổi, bổ sung của dự án Luật về cơ bảnkhông khác so với cơ chế giải quyết khiếu nại của pháp luật hiện hành; về cơ bảnchưa đáp ứng được yêu cầu. Theo đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng), dự thảochưa xây dựng được một cơ chế mới giải quyết khiếu nại, do đó, không khắc phụcđược những tồn tại. Việc giải quyết còn mang nặng tính hành chính qua nhiều thủtục, tầng nấc mà chưa đảm bảo được tính chuyên nghiệp và cũng chưa được chuyênmôn hóa.
Ðại biểu đề nghị cần đổi mới cơ chế giải quyết khiếu nại, cụ thể là theo hướngnghiên cứu thành lập cơ quan tài phán để giải quyết đem lại ít nhất 4 điểm sau:Bảo đảm tính chuyên nghiệp và hiệu quả trong việc giải quyết; giảm tải áp lựccông việc cho các thủ trưởng cơ quan hành chính; bảo đảm lợi ích của các bên doviệc giải quyết được tiến hành một cách công khai, minh bạch; bảo đảm được tínhkịp thời, nhanh chóng, khắc phục được tình trạng giải quyết bị kéo dài.
Đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy còn cho rằng, dự thảo chưa đề cập đến vấn đề phòngngừa, ngăn chặn những nguyên nhân phát sinh khiếu nại. Cần quan tâm giải quyếtthấu tình đạt lý ngay từ đầu; chú trọng hòa giải, thuyết phục người dân hơn làvội vàng áp đặt thủ tục hành chính thì có thể sớm chấm dứt tranh chấp.
Đại biểu Trần Thị Phương Hoa (Nam Định) cho rằng, về thời hạn giải quyết khiếunại, dự thảo quy định 10 ngày là không khả thi, khi số lượng khiếu nại mỗi nămtăng thêm vài chục phần trăm, nội dung khiếu nại đa dạng, đặc biệt là các khiếunại về đất đai thì việc thẩm tra, xác minh mất nhiều thời gian và hết sức phứctạp.
Liên quan đến nội dung tiếp công dân, đại biểu Trần Thị Phương Hoa đề nghịnghiên cứu, bổ sung thêm một số quy định cụ thể và chặt chẽ về quyền và nghĩa vụcủa công dân, trách nhiệm của lãnh đạo tiếp công dân, của cán bộ chuyên tráchtiếp công dân, trách nhiệm của các cõ quan trong việc thực hiện ý kiến kết luậncủa lãnh đạo sau khi tiếp công dân việc kiểm tra, đôn đốc các cơ quan đó thựchiện kết luận thông báo của lãnh đạo./.
Theo các đại biểu Trần Thị Phương Hoa (Nam Định), Phan Văn Tường (Thái Nguyên),Lê Dũng (Tiền Giang), Bùi Sỹ Lợi (Thanh Hóa)... cho rằng, trên thực tế, tìnhtrạng này vẫn diễn ra ở nhiều nơi với tính chất phức tạp và thường liên quan đếnlĩnh vực đất đai, nhà ở, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư, môi trường,tức là liên quan đến quyền lợi của người dân... Đây là một thực tế không thể nétránh, đòi hỏi các cơ quan nhà nước phải xem xét. Nếu không tạo được một hànhlang pháp lý, một cơ chế giải quyết thấu đáo, kẻ xấu có thể lợi dụng, kích động,gây bùng phát tại những thời điểm nhạy cảm...
Các đại biểu đề nghị cần nghiêncứu để quy định trong Luật này việc giải quyết khiếu nại đông người, để có nhữngquy định phù hợp.
Đối với trình tự, thủ tục có thể giao Chính phủ quy định. Ðại biểu Trần ThịPhương Hoa đề nghị bổ sung thêm quy định về khiếu nại đông người và tách ra làmhai trường hợp cụ thể. Ðối với việc khiếu nại mà nhiều người cùng khiếu nại vềmột nội dung thì hướng dẫn công dân làm chung một đơn khiếu nại và cử người đạidiện tham gia trong quá trình giải quyết khiếu nại. Ðối với việc khiếu nại đôngngười nhưng mỗi người khiếu nại một nội dung thì hướng dẫn từng người làm đơnriêng và thụ lý riêng từng trường hợp để giải quyết.
Cũng trong phiên thảo luận về dự án Luật Khiếu nại, các đại biểu Quốc hộiđều tán thành quan điểm: Nguyên tắc quan trọng trong việc xây dựng Luật này lànhằm góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
Các đại biểu cơ bản nhất trí phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của dự thảoLuật (được xây dựng trên cơ sở kế thừa quy định hiện hành của Luật Khiếu nại, tốcáo), quy định khiếu nại và giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính,hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyềntrong cơ quan hành chính nhà nước.
Đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng) và một số đại biểu đề nghị cần làm rõ hơnviệc dự thảo Luật quy định “Khiếu nại, giải quyết khiếu nại của đơn vị sự nghiệpcông lập được áp dụng theo quy định của Luật này,” vì các tổ chức sự nghiệp cônglập không phải là các cơ quan hành chính nhà nước, trong quan hệ với công dânkhông có quyết định hành chính, hành vi hành chính vì vậy cần phải làm rõ việcáp dụng Luật khiếu nại để giải quyết đối với loại khiếu nại nào?
Bên cạnh đó, một số ý kiến như của đại biểu Bùi Sĩ Lợi (Thanh Hóa) đề nghị nênmở rộng phạm vi điều chỉnh của Luật, không chỉ giới hạn việc khiếu nại và giảiquyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính để phù hợp vớiphạm vi quyền khiếu nại của công dân được quy định tại Điều 74 của Hiến pháp.
Một số đại biểu đồng tình với báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật của Quốchội, cho rằng những nội dung được sửa đổi, bổ sung của dự án Luật về cơ bảnkhông khác so với cơ chế giải quyết khiếu nại của pháp luật hiện hành; về cơ bảnchưa đáp ứng được yêu cầu. Theo đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng), dự thảochưa xây dựng được một cơ chế mới giải quyết khiếu nại, do đó, không khắc phụcđược những tồn tại. Việc giải quyết còn mang nặng tính hành chính qua nhiều thủtục, tầng nấc mà chưa đảm bảo được tính chuyên nghiệp và cũng chưa được chuyênmôn hóa.
Ðại biểu đề nghị cần đổi mới cơ chế giải quyết khiếu nại, cụ thể là theo hướngnghiên cứu thành lập cơ quan tài phán để giải quyết đem lại ít nhất 4 điểm sau:Bảo đảm tính chuyên nghiệp và hiệu quả trong việc giải quyết; giảm tải áp lựccông việc cho các thủ trưởng cơ quan hành chính; bảo đảm lợi ích của các bên doviệc giải quyết được tiến hành một cách công khai, minh bạch; bảo đảm được tínhkịp thời, nhanh chóng, khắc phục được tình trạng giải quyết bị kéo dài.
Đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy còn cho rằng, dự thảo chưa đề cập đến vấn đề phòngngừa, ngăn chặn những nguyên nhân phát sinh khiếu nại. Cần quan tâm giải quyếtthấu tình đạt lý ngay từ đầu; chú trọng hòa giải, thuyết phục người dân hơn làvội vàng áp đặt thủ tục hành chính thì có thể sớm chấm dứt tranh chấp.
Đại biểu Trần Thị Phương Hoa (Nam Định) cho rằng, về thời hạn giải quyết khiếunại, dự thảo quy định 10 ngày là không khả thi, khi số lượng khiếu nại mỗi nămtăng thêm vài chục phần trăm, nội dung khiếu nại đa dạng, đặc biệt là các khiếunại về đất đai thì việc thẩm tra, xác minh mất nhiều thời gian và hết sức phứctạp.
Liên quan đến nội dung tiếp công dân, đại biểu Trần Thị Phương Hoa đề nghịnghiên cứu, bổ sung thêm một số quy định cụ thể và chặt chẽ về quyền và nghĩa vụcủa công dân, trách nhiệm của lãnh đạo tiếp công dân, của cán bộ chuyên tráchtiếp công dân, trách nhiệm của các cõ quan trong việc thực hiện ý kiến kết luậncủa lãnh đạo sau khi tiếp công dân việc kiểm tra, đôn đốc các cơ quan đó thựchiện kết luận thông báo của lãnh đạo./.
Thanh Hòa (TTXVN/Vietnam+)
