Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2/2 tuyên bố Washington sẽ thành lập một kho dự trữ chiến lược các khoáng sản quan trọng, nhằm bảo vệ các ngành công nghiệp trong nước trước nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu.
Phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump cho biết sáng kiến này mang tên “Project Vault,” với nguồn vốn ban đầu gồm 10 tỷ USD vay từ Ngân hàng Xuất nhập khẩu Mỹ (Ex-Im Bank) và khoảng 2 tỷ USD từ khu vực tư nhân.
Ông nhấn mạnh: “Chúng tôi khởi động Project Vault để đảm bảo doanh nghiệp và người lao động Mỹ không bao giờ bị tổn hại do tình trạng thiếu hụt khoáng sản.”
Mỹ hiện đã có kho dự trữ dầu mỏ chiến lược phục vụ tình huống khẩn cấp và một lượng dự trữ khoáng sản dành cho quốc phòng. Tuy nhiên, kho dự trữ mới sẽ tập trung hỗ trợ khu vực tư nhân, giúp tích trữ các khoáng sản thiết yếu cho các ngành ô tô, công nghệ và sản xuất.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Washington tăng cường nỗ lực đảm bảo nguồn cung đất hiếm và khoáng sản quan trọng, lĩnh vực mà Trung Quốc đang giữ vị thế thống trị về khai thác và chế biến.
Năm ngoái, Bắc Kinh từng áp đặt hạn chế xuất khẩu đất hiếm sang Mỹ để đáp trả các chính sách thuế cứng rắn của ông Trump, gây lo ngại sâu rộng trong giới chức và doanh nghiệp Mỹ.
Sau cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hàn Quốc vào cuối tháng 10/2025, hai bên đã giảm nhiệt căng thẳng thương mại, trong đó Bắc Kinh đồng ý tạm dừng mở rộng kiểm soát xuất khẩu đất hiếm trong vòng 1 năm.
Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Ngoại trưởng Marco Rubio sẽ chủ trì một hội nghị cấp bộ trưởng về khoáng sản quan trọng với các quốc gia cùng chí hướng, dự kiến diễn ra tại Washington trong tuần này với sự tham gia của hơn 50 quốc gia.
Hội nghị nhằm thúc đẩy nỗ lực chung trong việc đa dạng hóa và củng cố chuỗi cung ứng khoáng sản, yếu tố then chốt đối với an ninh kinh tế và quốc gia.
Sáng kiến của Mỹ được triển khai sau khi Washington cùng Nhật Bản, Hàn Quốc và các đối tác khác thành lập liên minh Pax Silica vào tháng 12/2025, tập trung vào hợp tác chuỗi cung ứng và công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực Trí tuệ Nhân tạo (AI), trong bối cảnh ảnh hưởng của Trung Quốc trên toàn cầu ngày càng gia tăng.
Trước đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng đã tổ chức cuộc họp về khoáng sản với Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) cùng Australia, Ấn Độ, Mexico và Hàn Quốc, thống nhất đẩy nhanh nỗ lực giảm phụ thuộc vào Trung Quốc trong lĩnh vực khoáng sản chiến lược./.