Theo Bộ Xây dựng, trong 9 tháng qua, hoạt động xây dựng chính là điểm sáng khi dẫn đầu tăng trưởng, là ngành tăng nhanh nhất trong 20 ngành kinh tế và đóng góp quan trọng vào tổng sản phẩm quốc nội.
Hoạt động xây dựng dẫn đầu tăng trưởng
Ngay từ những ngày đầu năm 2026, Bộ Xây dựng đã giao nhiệm vụ cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị, đề nghị các địa phương phối hợp và phát động phong trào thi đua tăng trưởng hai con số nhằm thực hiện thành công kế hoạch tăng trưởng 11,8% của ngành.
Bên cạnh đó, Nghị quyết số 180/NQ-CP ngày 6/7/2026 của Chính phủ đã cập nhật kịch bản tăng trưởng đối với ba lĩnh vực: hoạt động xây dựng 14,5%; vận tải, kho bãi 12,1%; kinh doanh bất động sản 8,2%, sát với kịch bản tăng trưởng xây dựng từ đầu năm của Bộ.
Thống kê của Bộ Xây dựng cho thấy, trong 9 tháng năm nay, giá trị tăng thêm toàn ngành xây dựng tăng 10,31%, tăng trưởng liên tục qua từng quý, quý sau cao hơn quý trước và cao hơn tốc độ tăng GDP (tổng sản phẩm quốc nội) cả nước ở cả ba quý đầu năm.
“Hoạt động xây dựng dẫn đầu tăng trưởng 9 tháng, là ngành tăng nhanh nhất trong 20 ngành kinh tế cấp I (đạt 12,22%); vận tải, kho bãi đứng thứ ba (đạt 10,78%). Toàn ngành chiếm 17,42% GDP, đóng góp 19,71% mức tăng của nền kinh tế và đóng góp 1,77 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP trong 9 tháng,” lãnh đạo Bộ Xây dựng tiết lộ.
Cùng với đó, các lĩnh vực quản lý của ngành tại các địa phương có xu hướng tăng trưởng tích cực khi - `````````````````````````````````````````28/34 địa phương có hoạt động xây dựng quý III tăng cao hơn quý I; 29/34 địa phương có vận tải, kho bãi 9 tháng đầu năm 2026 tăng từ 10% trở lên.
So với mục tiêu năm tại Nghị quyết số 169/NQ-CP ngày 27/6/2026 của Chính phủ số địa phương có tăng trưởng 9 tháng bằng hoặc cao hơn mục tiêu năm với lĩnh vực xây dựng là 6/34 địa phương và lĩnh vực vận tải, kho bãi là 15/34 địa phương.
Tính riêng thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh chiếm 28,3% giá trị xây dựng của 34 địa phương trên cả nước. Các địa phương giữ vai trò trực tiếp trong giải phóng mặt bằng, bảo đảm vật liệu, giải ngân đầu tư công, tháo gỡ dự án bất động sản và nhà ở xã hội.
Tại Nghị quyết số 312/NQ-CP ngày 5/10/2026, Chính phủ giữ nguyên mục tiêu tăng trưởng cả năm và giao Bộ Xây dựng chủ trì kịch bản quý IV đối với hoạt động xây dựng (tăng 19,2%) và kinh doanh bất động sản (tăng 15,1%; %). Bộ Xây dựng cùng Bộ Công Thương chủ trì đối với vận tải, kho bãi quý IV tăng 15,1% và Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì đối với cung cấp nước, xử lý rác thải, nước thải quý IV tăng 17,7%.
“Các mức tăng này cao hơn nhiều so với 9 tháng đã qua, đặt ra yêu cầu và áp lực rất lớn đối với ngành. Theo kịch bản của Bộ Xây dựng, toàn ngành quý IV/2026 cần tăng khoảng 15,35%,” lãnh đạo Bộ Xây dựng thông tin thêm.
Nhiều dự án chậm, nguy cơ không hoàn thành
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, trong 9 tháng của năm 2026, trên toàn quốc hoàn thành, đưa vào khai thác hoàn chỉnh 395km đường bộ cao tốc, nâng tổng chiều dài đường bộ cao tốc trên cả nước lên 3.345km, nối thông toàn tuyến cao tốc Bắc-Nam phía Đông từ Lạng Sơn-Cà Mau; xây dựng mới 362km và nâng cấp, cải tạo 68km đường quốc lộ, trên toàn quốc hiện có 24.595km đường quốc lộ, 1.701km đường ven biển.
Theo kế hoạch năm nay, Bộ Xây dựng có 5 dự án dự kiến khởi công, hiện tại có 3 dự án đã khởi công gồm: cầu Ninh Cường; cải tạo khu gian Hòa Duyệt-Thanh Luyện và hoàn thiện hầm Cù Mông.
Với 2 dự án còn lại gồm: Dự án phát triển các hành lang đường thủy và logistics khu vực phía Nam (tổng mức đầu tư 3.900 tỷ đồng, vốn vay Ngân hàng Thế giới, hoàn thành tháng 9/2030) đã hoàn thành các thủ tục chuẩn bị thực hiện dự án và ký kết Hiệp định vay vốn, hiện đang lựa chọn tư vấn giám sát và thực hiện thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở, dự kiến khởi công trong tháng 12/2026.
Dự án đầu tư 3 tuyến Quốc lộ (53, 62, Nam Sông Hậu) tại Đồng bằng sông Cửu Long (tổng mức đầu tư gần 9.300 tỷ đồng, vốn vay Ngân hàng Thế giới, hoàn thành năm 2031) hiện đang triển khai thủ tục lựa chọn nhà thầu tư vấn khảo sát, thiết kế kỹ thuật; dự kiến khởi công trong quý IV/2026.
Bên cạnh đó, năm 2026, Bộ Xây dựng có 30 dự án/dự án thành phần dự kiến hoàn thành, đang thi công 17/30 dự án/dự án thành phần (9/17 dự án tiềm ẩn nguy cơ không hoàn thành theo kế hoạch, 2/17 dự án/dự án thành phần tiến độ còn chậm so với kế hoạch).
Nguyên nhân được lãnh đạo Bộ Xây dựng chỉ ra chủ yếu là do công tác giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật tại một số vị trí còn chậm; năng lực huy động nhân lực, thiết bị của một số nhà thầu chưa đáp ứng yêu cầu.
Dẫn chứng, một số dự án tuy đã có chuyển biến về sản lượng nhưng tiến độ nói chung vẫn chậm so với kế hoạch như: cao tốc Chợ Mới-Bắc Kạn; Dự án nâng cấp Quốc lộ 14B, thành phố Đà Nẵng; Dự án mở rộng đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông đoạn Cam Lộ-La Sơn; Dự án nâng cấp mở rộng Quốc lộ 46 đoạn Vinh-Nam Đàn; Dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi-Bến Nhất, Gò Quao-Vĩnh Thuận; Dự án cải tạo, mở rộng Quốc lộ 2 đoạn Vĩnh Yên-Việt Trì (Phú Thọ).
Đưa ra giải pháp đẩy nhanh tiến độ các dự án trong những tháng còn lại của năm nay, Bộ Xây dựng tiếp tục chỉ đạo các chủ đầu tư, nhà thầu huy động tối đa nguồn lực về tài chính, nhân lực, máy móc thiết bị, vật tư, vật liệu; tổ chức thi công khoa học, linh hoạt để hoàn thành các hạng mục còn lại (đường gom, trạm dừng nghỉ, trạm thu phí, hệ thống giao thông thông minh,...) của các dự án đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía Đông; đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc thuộc lĩnh vực quản lý của ngành Xây dựng cho các dự án trong phạm vi cả nước.
Bộ Xây dựng cũng tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc về giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu xây dựng, thủ tục đầu tư, công tác tái định cư; đôn đốc các chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu tăng cường nguồn lực, bảo đảm tiến độ các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành xây dựng và giao thông vận tải./.
WB: Kinh tế Việt Nam tăng tốc nhờ xuất khẩu công nghệ cao và AI
Ngân hàng Thế giới nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2026 thêm 1,1 điểm phần trăm, nhờ xuất khẩu công nghệ cao, đầu tư và dòng vốn FDI, nhưng cũng đối mặt với nhiều rủi ro.
