Số liệu của Bộ Tài chính Nhật Bản công bố ngày 10/2 cho thấy nợ công của nước này đã tăng lên mức kỷ lục hơn 1,342 triệu tỷ yen (khoảng 8.600 tỷ USD) tính đến cuối năm 2025.
Trong bối cảnh chính quyền Thủ tướng Sanae Takaichi vẫn kiên định chính sách mở rộng chi tiêu tài chính, điều này làm dấy lên lo ngại về “sức khỏe tài chính” của quốc gia Đông Bắc Á khi tổng nợ đã cao hơn gấp đôi quy mô nền kinh tế.
Phát biểu trước báo giới ngày 8/2, Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama cho biết Thủ tướng Takaichi vẫn kiên định lập trường tái áp thuế tiêu thụ 8% đối với thực phẩm và đồ uống sau khi kết thúc thời hạn tạm dừng 2 năm theo như đề xuất.
Theo Bộ trưởng Katayama, việc tạm ngừng thu thuế chỉ là biện pháp được áp dụng tạm thời cho đến khi thiết lập và triển khai được hệ thống tín dụng hoàn thuế.
Bộ trưởng Katayama đưa ra phát biểu trên nhằm phản hồi quan điểm cho rằng nếu kéo dài thời gian miễn thuế tiêu dùng quá 2 năm sẽ làm tăng rủi ro về nguồn thu ngân sách và sức khỏe tài khóa quốc gia.
Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền do Thủ tướng Takaichi lãnh đạo đã giành chiến thắng áp đảo trong cuộc tổng tuyển cử hôm 8/2 với các cam kết tranh cử bao gồm giảm thuế tiêu dùng 8% đối với thực phẩm và đồ uống trong 2 năm mà không cần phát hành thêm trái phiếu để bù đắp thâm hụt.
Hiện chưa rõ liệu chính phủ có tái áp mức thuế 8% sau 2 năm hay không, nhất là khi cuộc bầu cử Thượng viện dự kiến sẽ diễn ra vào năm 2028 và cử tri Nhật Bản sẽ không ủng hộ tăng thuế nếu như họ vẫn phải đối mặt với tình trạng lương thấp và lạm phát cao.
Theo giải thích của Bộ trưởng Katayama, hệ thống tín dụng hoàn thuế có thể khiến người thu nhập thấp phải chịu tỷ lệ thuế cao hơn thu nhập của mình và cao hơn tỷ lệ của người có thu nhập cao.
Theo hệ thống tính thuế mới, trợ cấp tiền mặt sẽ được chi trả cho người nộp thuế, đặc biệt là người có thu nhập thấp và trung bình, thông qua cơ chế cho phép họ nhận lại phần tín dụng thuế vượt quá nghĩa vụ thuế phải nộp.
Việc lần đầu tiên đưa hệ thống này vào áp dụng tại Nhật Bản “sẽ mang tính đột phá” và sẽ được thảo luận cùng với đề xuất giảm thuế tiêu dùng tại một hội nghị toàn quốc liên đảng diễn ra trong thời gian tới.
Tại cuộc họp báo hôm 9/2, Thủ tướng Takaichi cho biết chính phủ sẽ thúc đẩy các cuộc thảo luận xung quanh lịch trình và cách thức huy động nguồn tài chính liên quan đến việc giảm thuế tiêu dùng đối với thực phẩm và đồ uống nhằm đạt được kết luận vào mùa Hè tới./.