Theo AFP, Tổng thống Donald Trump ngày 11/1 (giờ địa phương) tuyên bố Mỹ sẽ giành Greenland “bằng cách này hay cách khác”, cho rằng nếu Washington không hành động thì Nga hoặc Trung Quốc sẽ “chiếm đoạt” hòn đảo này.
Ông Trump khẳng định quyền kiểm soát vùng lãnh thổ tự trị giàu khoáng sản thuộc Đan Mạch là then chốt đối với an ninh quốc gia Mỹ, trong bối cảnh Nga và Trung Quốc gia tăng hiện diện quân sự ở Bắc Cực.
Phát biểu với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One, ông chủ Nhà Trắng tuyên bố: “Nếu chúng ta không giành lấy Greenland, thì Nga hoặc Trung Quốc sẽ ra tay, và tôi sẽ không để chuyện đó xảy ra,” đồng thời bày tỏ sẵn sàng tiến tới thỏa thuận với Greenland.
Đan Mạch và các đồng minh châu Âu đã bày tỏ quan ngại trước những tuyên bố của ông Trump. Phần lớn người dân và các đảng phái tại Greenland khẳng định họ không muốn nằm dưới sự kiểm soát của Mỹ và nhấn mạnh quyền tự quyết của người dân Greenland.
Các nước châu Âu cùng Canada đang đồng loạt gia tăng sức ép ngoại giao đối với Mỹ, sau những tuyên bố cứng rắn của Tổng thống Donald Trump về khả năng kiểm soát Greenland - một hòn đảo thuộc Đan Mạch, có vị trí chiến lược ở Bắc Cực và trữ lượng tài nguyên phong phú.
Ngoại trưởng Canada Anita Anand đã điện đàm với Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen và quan chức phụ trách đối ngoại của Greenland - bà Vivian Motzfeldt, khẳng định lập trường thống nhất ủng hộ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch và Greenland.
Bộ Ngoại giao Canada nhấn mạnh “sự ủng hộ kiên định của Canada đối với chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch và Greenland” trong bối cảnh căng thẳng gia tăng với Washington. Theo kế hoạch, bà Anand sẽ tới thành phố Nuuk - thủ phủ của Greenland - trong những tuần tới để khai trương Lãnh sự quán Canada.
Trong khi đó, tại châu Âu, nhiều quốc gia thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đẩy mạnh tham vấn về khả năng triển khai lực lượng tại Greenland.
Báo The Telegraph cho biết Vương quốc Anh đã thảo luận với Pháp và Đức về phương án triển khai nhiệm vụ NATO tại hòn đảo tự trị này như một biện pháp bảo vệ trước nguy cơ Mỹ sáp nhập Greenland.
Các kịch bản được xem xét bao gồm điều động binh sỹ, tàu chiến và máy bay nhằm tăng cường hiện diện của NATO tại Bắc Cực, qua đó trấn an các đồng minh châu Âu và ngăn nguy cơ rạn nứt trong nội bộ liên minh.
Những động thái được thực hiện trong bối cảnh truyền thông Anh và Mỹ đưa tin Tổng thống Trump đã yêu cầu các chỉ huy lực lượng đặc nhiệm Mỹ xây dựng kế hoạch quân sự liên quan tới Greenland.
Trả lời tạp chí The Atlantic gần đây, ông Trump khẳng định Mỹ “chắc chắn cần Greenland” vì hòn đảo này có vị trí chiến lược then chốt trong khi Nga cùng Trung Quốc cũng đều đang gia tăng mối quan tâm và sự hiện diện tại Bắc Cực.
Phản ứng trước các tuyên bố từ Washington, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Đức Lars Klingbeil nhấn mạnh nguyên tắc luật pháp quốc tế phải được áp dụng với mọi quốc gia, bao gồm cả Mỹ.
Phát biểu trước chuyến đi tới Washington dự Hội nghị Bộ trưởng Tài chính Nhóm các nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới (G7), ông khẳng định tương lai của Greenland “chỉ có thể do Đan Mạch và Greenland quyết định,” đồng thời nhấn mạnh chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ là những nguyên tắc không thể bị xâm phạm.
Theo Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Đức, bất kỳ hành động quân sự nào của Mỹ nhằm chiếm Greenland của Đan Mạch sẽ gây chấn động NATO và khoét sâu thêm chia rẽ giữa các đối tác ở hai bờ Đại Tây Dương. Ông nhấn mạnh an ninh tại Bắc Cực cần được tăng cường “cùng nhau trong NATO, chứ không phải chống lại nhau”./.