Sáng 10/10, nhân dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” do Đài tiếng nói Việt Nam (VOV) phối hợp với Ủy ban Nhân dân phường Cửa Nam tổ chức chính thức khai mạc tại Phố Sách Hà Nội (phố 19/12, phường Cửa Nam).
Bằng công nghệ thực tế ảo (VR), khách tham quan được trải nghiệm “xuyên không” về mùa Thu năm 1945 tại Quảng trường Ba Đình, lắng nghe Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Bản Tuyên ngôn độc lập.
Đưa lịch sử đến gần công chúng
Ra mắt công chúng lần đầu tại Hà Nội nhân dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh năm 2025, “Trở về thời khắc thiêng liêng” tiếp tục hành trình đến nhiều địa phương, từ Quảng Ninh, Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên (Nghệ An) đến Dinh Độc Lập (Thành phố Hồ Chí Minh) và Đà Nẵng.
Thông qua việc ứng dụng công nghệ vào tái hiện lịch sử, chương trình mang đến cho người dân và du khách cơ hội tiếp cận những dấu mốc lịch sử theo cách thức mới mẻ.
Tại một số địa điểm tổ chức gần đây, chương trình đã đón hàng nghìn lượt người tham gia, đồng thời để lại những cảm xúc và dấu ấn đáng nhớ trong lòng công chúng.
Hòa trong không khí hứng khởi, tự hào của những ngày tháng 10 lịch sử, Đài tiếng nói Việt Nam (VOV) phối hợp với Ủy ban Nhân dân phường Cửa Nam tổ chức, báo Điện tử VTC News và Trung tâm Văn hóa-Thông tin và Thể thao thực hiện, với sự phối hợp của Công ty kính ảo Virtual Park tổ chức chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng” tại Phố Sách, Hà Nội, ngay trên địa bàn phường Cửa Nam.
Càng thêm ý nghĩa khi chương trình diễn ra đúng dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô và ngày Chuyển đổi số Quốc gia năm 2026. Giữa nhịp sống số, công nghệ hiện đại trở thành cầu nối đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ, góp phần bồi đắp niềm tự hào dân tộc, tình yêu quê hương, đất nước và ý thức trân trọng những giá trị lịch sử được các thế hệ cha ông ta vun đắp.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân phường Cửa Nam, ông Nguyễn Quốc Hoàn nhấn mạnh: “Thông qua chương trình, Phường Cửa Nam và VOV mong muốn lan tỏa thông điệp: Hiểu lịch sử để thêm yêu đất nước, yêu Hà Nội; trân trọng quá khứ để vững bước tương lai; ứng dụng công nghệ để đưa các giá trị truyền thống đến gần hơn với cuộc sống.”
Với thời gian hoạt động từ 8 giờ sáng đến 18 giờ chiều 10-11/10, chương trình tạo điều kiện để đông đảo người dân và du khách tham gia trải nghiệm. Mỗi lượt phục vụ khoảng 20 người, góp phần tăng khả năng tiếp cận công chúng và duy trì hoạt động trải nghiệm trong suốt 10 giờ mỗi ngày.
Tại đây, khách tham quan “quay ngược thời gian” trở về thời khắc Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình năm 1945. Người tham gia được hòa mình vào không khí trang nghiêm, xúc động, lắng nghe tiếng vỗ tay chân thực của hàng vạn đồng bào và tái hiện khoảnh khắc giơ tay thề bảo vệ Tổ quốc.
Toàn bộ không gian lịch sử được phục dựng tỉ mỉ bằng công nghệ thực tế ảo (VR). Qua đó, những dấu mốc thiêng liêng của dân tộc được tái hiện sống động, mang đến trải nghiệm lịch sử chân thực và giàu cảm xúc.
Khi được tận mắt chứng kiến, nghe giọng nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, không ít người giấu được những giọt nước mắt xúc động.
Ông Nguyễn Văn Vinh (69 tuổi), Cựu chiến binh cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ nghẹn ngào chia sẻ sau trải nghiệm: “Là một cựu chiến binh, khi được trở về khoảnh khắc lịch sử năm ấy với hình ảnh và âm thanh chân thật như vậy, tôi cảm thấy vô cùng xúc động và tự hào khi đất nước ngày càng phát triển.”
Công nghệ làm lịch sử “sống lại”
Theo Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó nhấn mạnh việc ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa được xác định là một trong những động lực quan trọng để đổi mới lĩnh vực văn hóa.
Với chương trình “Trở về thời khắc thiêng liêng,” công nghệ thực tế ảo (VR) được ứng dụng để phục dựng không gian Quảng trường Ba Đình năm 1945, cho phép người tham gia trực tiếp quan sát, di chuyển và tương tác trong bối cảnh lịch sử.
Cách tiếp cận này góp phần đổi mới phương thức truyền tải lịch sử, đưa những sự kiện của quá khứ đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Khác với việc xem một bộ phim tài liệu trên màn ảnh, kính thực tế ảo (VR) tạo cảm giác hiện diện trong không gian nhờ hình ảnh bao phủ tầm nhìn và thay đổi theo hướng người dùng quay đầu. Khi kết hợp với âm thanh và khả năng tương tác, công nghệ này giúp người dùng quan sát không gian từ nhiều góc độ.
Nhà báo Dương Quang Tùng, Phó Tổng biên tập Báo điện tử VTC News, cho biết: “Đây là cách giáo dục hiệu quả giúp thế hệ trẻ dễ dàng tiếp cận, thấu hiểu và tự hào hơn về lịch sử dân tộc. Thước phim được xây dựng tỉ mỉ gồm hàng loạt tư liệu, phim, ảnh, bản ghi âm và những lời được kể lại. Các chuyên gia lịch sử cùng nhóm kỹ thuật dựng từng chi tiết: từ màu sắc lá cờ, độ sáng bầu trời cho tới từng âm thanh như tiếng hô vang, tiếng vỗ tay quần chúng. Công nghệ VR 3D được sử dụng để tái tạo không gian 360 độ cho phép người xem tự do quan sát từ nhiều góc nhìn, thậm chí cảm nhận độ gần xa của xe cộ di chuyển, âm thanh. Điểm nhấn đặc biệt của trải nghiệm là người xem thực sự đứng giữa hàng vạn đồng bào, cảm nhận khí thế sục sôi của dân tộc, nghe từng lời trong bản Tuyên ngôn vang lên, cùng giơ tay trước ngực hô vang lời thề cứu quốc.”
Công nghệ VR cho phép người tham gia quan sát không gian từ nhiều góc độ. Song tính chân thực của trải nghiệm vẫn phụ thuộc vào quá trình nghiên cứu, lựa chọn và tái hiện dữ liệu lịch sử. Đây cũng là yêu cầu đặt ra với các sản phẩm ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực văn hóa: Đổi mới cách truyền tải nhưng không làm sai lệch những giá trị lịch sử vốn có.
Anh Nguyễn Việt Dũng, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Duplicate, chủ sở hữu mô hình Virtual Park nhấn mạnh: “Quan trọng nhất khi tái hiện khoảnh khắc lịch sử là làm thế nào để truyền tải toàn bộ không khí hào hùng, cũng như tái hiện được cảm giác của những người chứng kiến để người tham gia như đang sống trong khoảnh khắc đó. Hơn cả là giữ được đúng tính chân thực, chính xác của tư liệu, tránh sai lệch lịch sử.”
Đối với giới trẻ, công nghệ thực tế ảo dần mở ra cách tiếp cận lịch sử trực quan và gần gũi hơn. “Trước đây, mình chủ yếu học, tìm hiểu về lịch sử qua sách giáo khoa và những thước phim tư liệu. Nhưng khi được trực tiếp trải nghiệm không gian Quảng trường Ba Đình năm 1945 qua kính VR, mình có cảm giác như đang thực sự đứng giữa khoảnh khắc lịch sử ấy. Mình nghĩ những hình thức trải nghiệm như thế này sẽ giúp lịch sử trở nên gần gũi và hấp dẫn hơn với các bạn trẻ,” bạn Ngọc Linh, sinh viên năm 3 Học viện Báo chí và Tuyên truyền chia sẻ.
Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức qua sách vở, người trẻ có thể trực tiếp bước vào không gian lịch sử, quan sát và tương tác với những sự kiện đã diễn ra. Trải nghiệm này giúp khơi gợi trí tò mò, hứng thú tìm hiểu lịch sử của công chúng, đồng thời góp phần nuôi dưỡng lòng tự hào dân tộc, giúp những giá trị lịch sử tiếp tục được lan tỏa trong đời sống hiện đại./.
72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô: Sức sống mới qua những mùa Thu lịch sử
Từ niềm vui ngày tiếp quản Thủ đô năm 1954 đến khát vọng xây dựng thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, mỗi thế hệ đều có trách nhiệm viết tiếp câu chuyện của thành phố theo cách của riêng mình.
