Trong chiến lược mở rộng không gian văn hóa nghệ thuật và tăng cường sự thấu hiểu lẫn nhau giữa các nước châu Á, Hàn Quốc xác định Việt Nam là một trong những đối tác trọng tâm hàng đầu.
Ở vị trí trung tâm của định hướng này là Trung tâm Văn hóa châu Á quốc gia (ACC) - cơ quan trực thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hàn Quốc.
Được thành lập tại thành phố Gwangju vào năm 2015 theo định hướng đưa nơi đây trở thành "một thủ đô văn hóa," Trung tâm Văn hóa châu Á quốc gia không chỉ đóng vai trò là một cơ quan triển lãm đơn thuần mà đang vận hành như một "trạm kết nối và sáng tạo chung" của châu Á.
Đối với Trung tâm Văn hóa châu Á quốc gia, mối quan hệ hợp tác với Việt Nam mang một ý nghĩa đặc biệt, được bồi đắp từ sự tương đồng về văn hóa và những gắn kết lịch sử sâu sắc. Đây là chia sẻ về tình cảm cũng như mối nhân duyên của Giám đốc điều hành Trung tâm Văn hóa châu Á quốc gia Kim Sang Ug với Việt Nam khi trả lời phỏng vấn phóng viên TTXVN tại Hàn Quốc.
Trong cuộc trao đổi, ông Kim Sang Ug nhắc lại những kỷ niệm trong thời gian đầu đặt nền móng cho giao lưu văn hóa Việt Nam-Hàn Quốc. Năm 2006, ông đảm nhiệm cương vị Giám đốc đầu tiên của Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tại Hà Nội, trực tiếp tham gia vận hành trung tâm và dành nhiều thời gian tìm hiểu văn hóa Việt Nam.
Ông cho biết từng tự ghi hình phỏng vấn 10 nghệ sỹ tiêu biểu của Việt Nam để lưu trữ tư liệu. Đến nay, ông vẫn khuyến khích đội ngũ nhân viên Trung tâm Văn hóa châu Á quốc gia tiếp tục nghiên cứu sâu về văn hóa, nghệ thuật Việt Nam, coi đây là cơ sở thúc đẩy các dự án hợp tác lâu dài giữa hai nước.
Nhờ nền tảng thấu hiểu đó, hợp tác văn hóa giữa Trung tâm Văn hóa châu Á quốc gia và Việt Nam thời gian qua đã vượt qua khuôn khổ của các hoạt động giao lưu bề nổi để đi sâu vào chuỗi quy trình đồng sáng tác và sản xuất các tác phẩm nghệ thuật có sức lay động.
Trung tâm Văn hóa châu Á quốc gia từng phối hợp với phía Việt Nam dàn dựng và công chiếu thành công tác phẩm sân khấu chuyển thể từ tiểu thuyết nổi tiếng "Bến không chồng," tổ chức các đợt triển lãm tranh sơn mài Việt Nam tại Hàn Quốc, cũng như đưa các tác phẩm điện ảnh Việt Nam giới thiệu đến công chúng quốc tế trong các sự kiện điện ảnh châu Á do trung tâm thực hiện.
Nhìn lại chặng đường này, Giám đốc điều hành Kim Sang Ug nhận định: "Thời gian qua, chúng ta đã có rất nhiều hoạt động giao lưu thiết thực từ triển lãm tranh sơn mài đến hợp tác dàn dựng sân khấu từ tiểu thuyết nổi tiếng của Việt Nam. Trong thời gian tới, mối quan hệ giao lưu này sẽ còn phát triển mạnh mẽ và toàn diện hơn nữa."
Hướng tới các mốc kỷ niệm ngoại giao quan trọng, Trung tâm Văn hóa châu Á quốc gia đang xây dựng một lộ trình hợp tác toàn diện với Việt Nam, hướng đến mở rộng quy mô từ cấp trung ương đến các địa phương trọng điểm và đa dạng hóa các mảng nghệ thuật.
Ông Kim Sang Ug cho biết thêm, dự kiến sang năm, khi hai nước tổ chức các sự kiện kỷ niệm quan trọng, những tác phẩm mỹ thuật do Trung tâm Văn hóa châu Á quốc gia sáng tác và sản xuất sẽ được đưa sang trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Quốc gia Việt Nam.
Theo ông, mối hợp tác tới đây sẽ không chỉ dừng lại ở Hà Nội mà sẽ thúc đẩy giao lưu văn hóa tích cực với nhiều thành phố khác như Thành phố Hồ Chí Minh hay Đà Nẵng, bao hàm cả văn hóa truyền thống lẫn hiện đại. Ông bày tỏ tin tưởng rằng, bên cạnh triển lãm và biểu diễn, Trung tâm Văn hóa châu Á quốc gia tin rằng mảng điện ảnh cũng sẽ mở ra rất nhiều không gian hợp tác tiềm năng.
Mô hình vận hành của Trung tâm Văn hóa châu Á quốc gia hiện nay mang lại cách tiếp cận mới cho hợp tác văn hóa song phương khi không coi sự thiếu hụt không gian vật lý là rào cản.
Trả lời câu hỏi về kế hoạch mở rộng không gian trưng bày dành riêng cho Việt Nam, Giám đốc điều hành Trung tâm Văn hóa châu Á quốc gia cho biết diện tích của Trung tâm hiện còn hạn chế nên chưa thể bố trí không gian cố định riêng cho từng quốc gia. Tuy nhiên, theo ông, điều quan trọng không nằm ở vị trí hay quy mô không gian, mà ở nội dung các chương trình và sự kiện hợp tác. Vì vậy, Trung tâm Văn hóa châu Á quốc gia tập trung thúc đẩy các hoạt động đồng sáng tác, đồng sản xuất và trao đổi chương trình nghệ thuật thực chất, qua đó đưa thêm nhiều thành phố và nghệ sỹ Việt Nam đến gần hơn với công chúng Hàn Quốc.
Song song với việc đẩy mạnh hợp tác với Việt Nam, Trung tâm Văn hóa châu Á quốc gia cũng áp dụng cách vận hành này trên toàn khu vực châu Á thông qua việc thiết lập mạng lưới đối tác với hơn 52 cơ quan tại 23 quốc gia, vận hành các ủy ban chuyên môn như Ủy ban Múa châu Á, Hội đồng Văn học và Ủy ban Kể chuyện, đồng thời ứng dụng công nghệ ghi hình 360 độ để số hóa các di sản và danh thắng châu Á đưa vào không gian trải nghiệm thực tế ảo.
Tất cả những nỗ lực đó đều nằm trong định hướng lớn của Hàn Quốc nhằm tái định hình vị thế của nghệ thuật khu vực. Giám đốc điều hành Kim Sang Ug nhấn mạnh: "Đã đến lúc châu Á bước lên vị trí trung tâm, khẳng định sự tồn tại riêng biệt, bản sắc độc đáo cùng sự tự tin vốn có của mình."
Ông cho biết tới năm 2030, Trung tâm Văn hóa châu Á quốc gia đặt mục tiêu mở rộng mạng lưới hợp tác lên 40 quốc gia với khoảng 100 thỏa thuận hợp tác, tiếp tục đóng vai trò nhịp cầu tin cậy thúc đẩy mối quan hệ hợp tác văn hóa giữa Hàn Quốc với Việt Nam và các quốc gia châu Á lên một tầm cao mới.
Nhằm giúp công chúng Hàn Quốc và quốc tế có cái nhìn toàn diện về tính đa dạng của văn hóa châu Á, Trung tâm Văn hóa châu Á quốc gia đang từng bước hoàn thiện hệ thống bảo tàng chuyên đề theo từng khu vực. Sau Bảo tàng Đông Nam Á và Bảo tàng Trung Á, Trung tâm Văn hóa châu Á quốc gia đang chuẩn bị cho ra mắt Bảo tàng Tây Á và hướng tới thành lập Bảo tàng Nam Á vào khoảng năm 2030.
Đáng chú ý, trung tâm không chỉ sưu tầm các cổ vật lịch sử mà chú trọng thu thập các hiện vật đời sống thường nhật như trang phục, nhạc cụ, công cụ lao động và ẩm thực đương đại để phản ánh chân thực văn hóa sống của các quốc gia./.
Khai trương Trung tâm giao lưu văn hóa Hàn-Việt tại Daegu
Sự kiện khai trương Trung tâm giao lưu văn hóa Hàn-Việt và Không gian nghệ thuật Việt-Hàn tại Daegu góp phần quảng bá văn hóa, tăng cường kết nối và mở rộng cơ hội hợp tác song phương giữa hai nước.
