Thông tin từ Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), ngày 23/10/2026, Cơ quan Phòng vệ thương mại Vương quốc Anh (Trade Remedies Authority - TRA) công bố kết luận sơ bộ (Provisional Affirmative Determination) vụ việc điều tra tự vệ đối với sản phẩm nhựa polyethylene terephthalate (PET) nhập khẩu (mã số vụ việc SG0094).
Ngày 5/8/2026, Cơ quan Phòng vệ thương mại Vương quốc Anh đã khởi xướng điều tra tự vệ đối với sản phẩm PET nhập khẩu trên cơ sở đơn đề nghị của Công ty ALPEK Polyester Limited, doanh nghiệp cho rằng lượng PET nhập khẩu gia tăng đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho các nhà sản xuất tại Anh.
Giai đoạn điều tra được xác định từ ngày 01/01/2021 đến ngày 31/12/2025. Sản phẩm thuộc phạm vi điều tra là nhựa PET nguyên sinh (virgin PET - vPET) có chỉ số độ nhớt từ 74 ml/g trở lên và nhựa PET tái chế (recycled PET - rPET) trong cùng phạm vi chỉ số độ nhớt. Các sản phẩm này hiện được phân loại theo các mã hàng hóa 3907 6100 và 3907 6900.
Theo số liệu Cơ quan Phòng vệ thương mại Vương quốc Anh sử dụng từ hải quan Anh, lượng nhập khẩu PET tăng 68% trong giai đoạn 2021-2025. Sau khi giảm trong năm 2023, nhập khẩu tiếp tục tăng trong hai năm tiếp theo, đạt mức cao nhất vào năm 2025. Trong khi đó, sản lượng của ngành sản xuất Anh giảm liên tục.
Về giá cả, Cơ quan Phòng vệ thương mại Vương quốc Anh xác định giá bán trong nước của nhà sản xuất Anh chịu áp lực giảm trong giai đoạn cuối kỳ điều tra.
Mặc dù chi phí sản xuất giảm cũng góp phần làm giảm giá bán, Cơ quan Phòng vệ thương mại Vương quốc Anh cho rằng yếu tố này không giải thích đầy đủ diễn biến giá; lượng nhập khẩu tăng và giá nhập khẩu giảm đã góp phần gây sức ép lên giá bán trong nước.
Theo Cục Phòng vệ thương mại, Cơ quan Phòng vệ thương mại Vương quốc Anh cho rằng diễn biến trên gắn với tình trạng mở rộng công suất sản xuất PET toàn cầu, đặc biệt tại châu Á, trong khi nhu cầu không tăng tương ứng.
Trung Quốc được xác định là một trong những nguồn đóng góp đáng kể vào sự gia tăng nguồn cung. Theo báo cáo, tỷ trọng của Trung Quốc trong tổng lượng PET giao dịch toàn cầu ước đạt 35-45% năm 2025, tăng so với khoảng 23% năm 2020.
Bên cạnh đó, các biện pháp phòng vệ thương mại tại một số thị trường lớn như Liên minh châu Âu, Canada và Hoa Kỳ, cùng những thay đổi về dòng chảy thương mại và khả năng tiếp cận nguyên liệu đầu vào có chi phí thấp, được Cơ quan Phòng vệ thương mại Vương quốc Anh xem là những yếu tố góp phần làm gia tăng nhập khẩu vào Anh ngoài dự kiến.
Do đó, Cơ quan Phòng vệ thương mại Vương quốc Anh sơ bộ kết luận rằng lượng nhập khẩu PET vào thị trường Anh gia tăng đáng kể và gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất trong nước và kiến nghị áp dụng biện pháp tự vệ tạm thời dưới hình thức hạn ngạch thuế quan (Tariff Rate Quota - TRQ) từ ngày 1/12/2026.
Theo cơ chế này, hàng nhập khẩu trong phạm vi hạn ngạch chỉ chịu thuế nhập khẩu thông thường (nếu có) mà không bị áp dụng thuế tự vệ. Tổng hạn ngạch tạm thời được đề xuất cho giai đoạn từ ngày 1/12/2026 đến ngày 31/5/2027 là 192.963,17 tấn.
Tổng hạn ngạch được phân bổ như sau: Liên minh châu Âu được phân bổ 77,6%; Mexico được phân bổ 5,4%; Indonesia được phân bổ 3,7%; Việt Nam được phân bổ 3,1%; phần hạn ngạch còn lại 10,2% dành cho các nguồn cung khác thuộc phạm vi biện pháp.
Đối với lượng hàng vượt hạn ngạch, Cơ quan Phòng vệ thương mại Vương quốc Anh đề xuất áp dụng mức thuế tự vệ bổ sung theo tỷ lệ 65%. Biện pháp hạn ngạch tạm thời này sẽ kéo dài tối đa 200 ngày (tính từ ngày tiếp theo sau ngày đăng thông báo) hoặc dừng lại khi biện pháp chính thức được thực thi, tùy điều kiện nào đến trước.
Theo Cơ quan Phòng vệ thương mại Vương quốc Anh, việc phân bổ hạn ngạch dựa trên mục tiêu duy trì đối tác thương mại truyền thống, bảo đảm nguồn cung cho thị trường Anh và hạn chế những xáo trộn không cần thiết đối với các doanh nghiệp sử dụng PET làm nguyên liệu đầu vào.
Cục Phòng vệ thương mại cho hay: Việt Nam là một trong những nước được phân bổ hạn ngạch riêng trong đề xuất biện pháp tự vệ tạm thời. Cụ thể, lượng hạn ngạch dành cho Việt Nam là 1.475,27 tấn trong giai đoạn 1 (từ 01/12/2026 đến 28/2/2027) và 1.508,06 tấn trong giai đoạn 2 (từ 1/3/2027 đến 31/5/2027).
Số liệu của Cơ quan Phòng vệ thương mại Vương quốc Anh cho thấy Việt Nam là một trong những nguồn cung có mức tăng nhập khẩu đáng kể tại thị trường Anh. Đồng thời, cơ quan này xác định Việt Nam không đủ điều kiện được miễn trừ biện pháp tự vệ theo cơ chế dành cho các nước đang phát triển tại Điều 9.1 Hiệp định Tự vệ của WTO do lượng nhập khẩu từ Việt Nam vượt ngưỡng thị phần 3% được áp dụng trong đánh giá.
Kết luận sơ bộ cũng cho thấy xu hướng gia tăng áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại trong bối cảnh dư thừa công suất và biến động dòng chảy thương mại toàn cầu.
Nhằm bảo vệ lợi ích tối đa của doanh nghiệp xuất khẩu và duy trì khả năng tiếp cận thị trường Anh, Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị Hiệp hội Nhựa Việt Nam (VPAS) và các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu các sản phẩm liên quan cần gửi ý kiến đối với Kết luận sơ bộ tới Cơ quan Phòng vệ thương mại Vương quốc Anh chậm nhất vào ngày 22/11/2026 để được xem xét trong Kết luận cuối cùng.
Ngoài ra, theo dõi sát tiến trình điều tra, đánh giá lượng xuất khẩu thực tế của doanh nghiệp sang Anh, cơ cấu khách hàng và khả năng điều chỉnh kế hoạch giao hàng phù hợp với hạn ngạch dự kiến.
Mặt khác, chủ động nghiên cứu kỹ phương pháp phân bổ hạn ngạch và chủ động đề xuất tham vấn trực tiếp (nếu có) với Cơ quan Phòng vệ thương mại Vương quốc Anh trước khi cơ quan này ra Kết luận cuối cùng nhằm duy trì xuất khẩu vào thị trường Anh. Đặc biệt, phối hợp với Cục Phòng vệ thương mại để rà soát các nội dung phương án đối phó với vụ việc./.