Từ đảo tiền tiêu Lý Sơn giữa Biển Đông đến ngã ba biên giới Việt Nam-Lào- Campuchia nơi cực Tây tỉnh Quảng Ngãi, những người lính Biên phòng đang cùng cấp ủy, chính quyền và nhân dân xây dựng nền quốc phòng toàn dân trong bối cảnh phát triển mới.
Không chỉ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, giữ gìn an ninh biên giới quốc gia, lực lượng Biên phòng còn là cầu nối gắn kết quân với dân, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc từ biển đảo đến biên cương.
Phóng viên TTXVN thực hiện 2 bài viết chủ đề "Vun đắp thế trận lòng dân từ biển đảo đến biên cương" nhằm khắc họa rõ nét sự phối hợp nhịp nhàng giữa quân và dân trong xây dựng thế trận bảo vệ Tổ quốc.
Từ bao đời nay, Lý Sơn không chỉ là nơi những lớp lớp hùng binh Hoàng Sa khởi hành thực thi chủ quyền của đất nước, mà còn là điểm tựa để ngư dân vươn khơi bám biển, những người lính Biên phòng ngày đêm gìn giữ chủ quyền biển, đảo.
Trên hòn đảo tiền tiêu giữa Biển Đông, nền quốc phòng toàn dân hôm nay được vun đắp từ sự gắn bó giữa quân với dân, từ những chuyến tàu vươn khơi đúng pháp luật đến niềm tin được bồi đắp mỗi ngày trong "thế trận lòng dân."
Những hạt mầm của niềm tin
Sắp bước vào năm học mới 2026-2027, mỗi tối, Thượng úy Vi Trung San, Đồn Biên phòng Lý Sơn, đều đến nhà bé Nguyễn Thị Hải Yến, học sinh lớp 4A, Trường Tiểu học số 2 An Vĩnh, để phụ đạo cho bé.
Trong căn nhà nhỏ, Yến cùng với 3 anh em khác đang sống cùng ông bà nội, Thượng úy Vi Trung San kiên nhẫn kèm từng phép tính, từng dòng chính tả cho cô học trò nhỏ.
Yến là một trong những “Con nuôi Đồn Biên phòng” do Đồn Biên phòng Lý Sơn nhận giúp đỡ thông qua chương trình "Nâng bước em tới trường - Con nuôi Đồn Biên phòng" - một trong nhiều hoạt động dân vận được đơn vị duy trì nhiều năm qua để đồng hành với người dân trên đảo.
Thượng úy San nhớ lại những ngày đầu nhận phụ đạo cho Hải Yến, anh cũng không khỏi lúng túng vì chưa từng đứng lớp. Thế nhưng, qua từng buổi học, khoảng cách giữa người lính và gia đình em dần được xóa nhòa.
"Ban đầu cũng rất bỡ ngỡ vì chưa từng dạy học. Nhưng dần dần cả gia đình xem mình như người thân, còn mình cũng coi cháu như con cháu trong nhà. Mỗi ngày nhìn cháu tiến bộ một chút, mình thấy rất vui và cứ thế cùng cháu cố gắng," Thượng úy Vi Trung San chia sẻ.
Những năm qua, ngoài phụ đạo cho học sinh, Đồn Biên phòng Lý Sơn còn hỗ trợ sửa chữa nhà ở, trao tặng giường, chăn màn, bàn học, nhu yếu phẩm và duy trì mô hình “Hũ gạo chiến sỹ” giúp gia đình em vượt qua khó khăn.
Những việc làm lặng lẽ ấy nối dài qua “Ngày hội Biên phòng toàn dân,” chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, những suất học bổng, chiếc xe đạp dành cho học sinh nghèo và lá cờ Tổ quốc trao cho ngư dân trước mỗi chuyến biển. Mỗi phần việc tuy khác nhau nhưng đều cùng bồi đắp sự gắn bó giữa người lính Biên phòng với nhân dân trên đảo.
Sự gắn bó ấy còn theo chân những người lính ra tận cầu cảng, khu vực tàu cá địa phương và phương tiện vãng lai thường xuyên làm thủ tục xuất, nhập bến.
Chủ tàu QNg96016TS Nguyễn Văn Thọ đã quá quen thuộc với hình ảnh cán bộ Biên phòng có mặt trước mỗi chuyến biển. Ngoài việc kiểm tra giấy tờ, thiết bị giám sát hành trình, các chiến sỹ còn trực tiếp tuyên truyền các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU), nhắc nhở ngư dân chấp hành đúng quy định trước khi xuất bến.
Ông Thọ nói bây giờ anh em ngư dân đều hiểu phải có đầy đủ giấy tờ, khai thác đúng vùng biển, đúng quy định để không vi phạm. Ngư dân còn được Bộ đội Biên phòng Lý Sơn tặng cờ Tổ quốc. Lá cờ được gắn lên trên cabin tàu, bay trong gió theo tàu ra khơi chính là niềm hy vọng về một chuyến biển và nhất là niềm tin về chủ quyền biển đảo của quê hương, đất nước.
Theo Thiếu tá Mai Văn Tuấn, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Lý Sơn, cùng với việc ứng dụng công nghệ trong quản lý tàu cá, cán bộ, chiến sĩ vẫn duy trì các tổ tuyên truyền trực tiếp xuống từng phương tiện, gặp từng chủ tàu để phổ biến quy định mới về chống khai thác IUU, giải thích cho ngư dân hiểu rõ trách nhiệm của mình trong việc chấp hành pháp luật.
Ngoài việc áp dụng công nghệ thông tin, đơn vị trực tiếp xuống từng tàu để tuyên truyền, hướng dẫn các quy định liên quan đến khai thác hải sản hợp pháp, góp phần nâng cao nhận thức của bà con ngư dân và cùng cả nước.
Từ truyền thống đến thế trận lòng dân
Ở Lý Sơn, tinh thần giữ biển đảo Tổ quốc không chỉ được vun đắp từ những buổi tuyên truyền pháp luật hay những chuyến tuần tra của lực lượng Biên phòng, mà còn được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác qua ký ức cộng đồng.
Gần ba thập kỷ trông coi di tích Đình làng An Hải, ông Nguyễn Thọ, thuộc lòng từng câu chuyện về đội hùng binh Hoàng Sa năm xưa. Ngôi đình không chỉ là nơi thờ các bậc tiền hiền khai khẩn đất đảo, bãi biển trước đình là nơi những dân binh của Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải lên đường làm nhiệm vụ theo lệnh các chúa Nguyễn từ đầu thế kỷ XVII.
Đối với người dân trên đảo, ký ức ấy chưa bao giờ là câu chuyện của quá khứ. Hằng năm, vào tháng Ba âm lịch, Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa vẫn được tổ chức tại Đình làng An Hải như một nghi lễ tri ân binh phu năm xưa và cầu mong bình an cho những người tiếp tục vươn khơi hôm nay.
Dù cuộc sống đổi thay, con cháu các dòng họ có người từng tham gia đội Hùng binh Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải vẫn trở về cùng nhau chuẩn bị lễ vật, thực hiện các nghi thức truyền thống. Đó không chỉ là một lễ hội văn hóa mà còn là cách người dân Lý Sơn gìn giữ ký ức về chủ quyền biển đảo và truyền lại cho thế hệ sau.
Đình làng đã đón nhiều lãnh đạo Đảng và Nhà nước đến dâng hương tưởng niệm. Và điều đáng quý nhất là việc ngôi đình vẫn luôn có người tìm về, để mỗi thế hệ người Lý Sơn hiểu rằng chủ quyền hôm nay được xây đắp từ sự hy sinh của cha ông và được gìn giữ bằng trách nhiệm của mỗi người dân đảo.
Những việc làm bình dị của cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng Lý Sơn hôm nay - từ nhận đỡ đầu học sinh, tuyên truyền pháp luật cho ngư dân đến đồng hành cùng người dân trong cuộc sống hằng ngày - không chỉ là công tác dân vận mà còn là sự tiếp nối mạch nguồn giữ biển của cha ông, góp phần bồi đắp niềm tin và trách nhiệm trong mỗi người dân trên đảo.
Trung tá Ngô Doãn Tú, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Lý Sơn, cho biết nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền biển, đảo luôn được đơn vị gắn với xây dựng nền biên phòng toàn dân.
Bên cạnh tuần tra, kiểm soát và quản lý hoạt động của người, phương tiện trên biển, đơn vị chú trọng tuyên truyền lịch sử, truyền thống bảo vệ chủ quyền, qua đó bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước và trách nhiệm giữ biển trong mỗi cán bộ, chiến sỹ và người dân.
Bên cạnh duy trì nghiêm công tác tuần tra, kiểm soát, quản lý chặt chẽ hoạt động của người và phương tiện trên biển, đơn vị đặc biệt coi trọng công tác vận động quần chúng, tuyên truyền pháp luật và xây dựng địa bàn vững mạnh.
Đặc thù của Lý Sơn là đảo tiền tiêu, có hơn 25km đường bờ biển và là địa bàn có vị trí chiến lược về quốc phòng, an ninh. Vì vậy, sức mạnh bảo vệ chủ quyền không chỉ đến từ lực lượng chuyên trách mà còn phải dựa vào sự đồng thuận, ý thức chấp hành pháp luật và tinh thần trách nhiệm của mỗi người dân trên đảo.
Đây cũng là định hướng xuyên suốt mà Đồn Biên phòng Lý Sơn kiên trì thực hiện trong nhiều năm qua. Đồn Biên phòng Lý Sơn còn phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền và các đoàn thể tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành pháp luật; tham gia phát triển kinh tế-xã hội và xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở.
Trên đảo tiền tiêu, mỗi chuyến tàu vươn khơi đúng quy định, mỗi lá cờ Tổ quốc tung bay giữa biển và mỗi người dân chủ động tham gia giữ gìn an ninh địa bàn đều góp thêm một phần sức mạnh cho nền biên phòng toàn dân.
Chủ quyền vì thế không chỉ được bảo vệ bằng những chuyến tuần tra, mà còn được gìn giữ từ niềm tin, trách nhiệm và sự đồng lòng của nhân dân./.
Mời độc giả đón đọc chùm bài tại đây:
Bài 2: Giữ ngọn lửa bình yên nơi ngã ba biên giới
