Khi cả nước rộn ràng đón Xuân mới Bính Ngọ 2026, câu chuyện về tự chủ công nghệ lại được nhắc đến với một tinh thần khác - khẩn trương và quyết liệt hơn.
Từ những chiếc điện thoại bàn năm xưa đến chip bán dẫn, UAV vượt biển hôm nay, CT Group đang đi một hành trình hơn ba thập kỷ bền bỉ với khát vọng làm chủ công nghệ Việt. Gác lại công việc bận rộn, ông Trần Kim Chung, Chủ tịch của CT Group đã có cuộc trò chuyện cùng phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus về những khát khao và trăn trở để đất nước tiến vào Kỷ nguyên mới với ngành công nghiệp UAV hùng mạnh.
Phải tự chủ công nghệ
- Thưa ông Trần Kim Chung, nhiều người ngạc nhiên đến hoài nghi việc CT Group bất ngờ giới thiệu thiết kế Chip bán dẫn ADC đến nhiều dòng UAV tiên tiến trong khi trước đây CT Group thường hay được nhắc đến là một Tập đoàn Bất động sản?
Ông Trần Kim Chung: Ít ai biết rằng ngay từ những năm 1995, khi Việt Nam chưa có điện thoại di động và các ngành công nghệ Việt Nam còn rất sơ khai, CT Group đã bắt đầu lắp ráp các dòng điện thoại để bàn CT 1000, CT 2000, CT 3000, có tiếng là rất bền và âm thanh rõ nét… Ngày đó, CT Group cũng là đơn vị nghiên cứu sản xuất thành công lưới môi trường từ xơ dừa, là loại lưới tự hủy dùng phủ xanh các ta-luy, các vùng có nguy cơ sạt lở, trở thành một trong những doanh nghiệp xuất khẩu lưới xơ dừa lớn nhất Việt Nam ở thời điểm ấy.
Nhờ duyên lành đó mà CT Group sau này đã có sự đam mê với công nghệ xanh, công nghệ số, nhưng chúng tôi đi theo hướng phát triển phần cứng, một hướng gian nan hơn so với các công nghệ phần mềm. Có làm mới biết khổ, thị trường Việt Nam thiếu đủ thứ, từ linh kiện nhỏ đến thiết bị lớn đều phải mua của nước ngoài, hoặc phải “độ”, “chế” rất vất vả…
Hơn 3 thập kỷ kiên định với tinh thần dân tộc tự lực tự cường, tự chủ, qua nhiều năm kiên trì, bền chí thì ngày nay CT Group đã có cả hệ sinh thái về khoa học công nghệ rất độc lập, đầy sức sống. Không bận tâm đến sự ngạc nhiên, thậm chí là lời ong tiếng ve, CT Group ngày nay đã làm chủ các công nghệ tiên tiến trên Thế giới trong 12 ngành công nghệ cao: Máy bay không người lái; Kinh tế không gian cận biên (Low-Altitude Economy - LAE); Bản sao số Quốc gia 15 tầng; Nhà Robot; Công nghệ sinh học; Trung tâm đổi mới sáng tạo; Tín chỉ Carbon; Chip bán dẫn; Công nghệ vũ trụ; Công nghệ xe tự hành; Công nghệ AI; Tiền số xanh.
Đặc biệt, chúng tôi đã làm những ngành có thể coi là "khó" như chip bán dẫn, UAV, kinh tế không gian cận biên, bản sao số quốc gia, công nghệ sinh học, tín chỉ carbon… Đây là các ngành mà khách hàng không phải là số đông quần chúng và không cần các dịch vụ quảng cáo kiểu đại trà. Hơn nữa việc bảo vệ công nghệ và thông tin cũng khá nghiêm ngặt nên không nhiều người được biết.
- Ông có nhắc đến khái niệm tự chủ về công nghệ, là vấn đề nóng của mọi quốc gia ngày nay, nếu không muốn bị hoàn toàn lệ thuộc. Vậy xin ông cho biết CT Group đang thực hiện như thế nào và ý kiến của ông với thực trạng Việt Nam hiện nay?
Không chỉ dừng lại ở việc làm chủ các công nghệ lõi, muốn tồn tại được, doanh nghiệp Việt Nam phải có khả năng sáng tạo mạnh mẽ để duy trì năng lực liên tục phát triển các công nghệ mới vượt trội, chỉ cần 1 năm chậm chân trong R&D là bị loại khỏi cuộc chơi.
Ông Trần Kim Chung: Có thể lấy ví dụ ở một công ty như CT UAV (thành viên của CT Group). Hiện nay CT UAV đã đạt mức độ tự chủ công nghệ với tỷ lệ nội địa hóa trung bình 87,5% trên 6 nhóm công nghệ cốt lõi, bao gồm: Công nghệ Điện tử - Vi mạch, Công nghệ Al Technology, Công nghệ Điều khiển và Tự hành; Công nghệ Vật liệu Composite; Công nghệ Pin; Công nghệ An ninh và Viễn Thông. Trong đó, hai nhóm công nghệ quan trọng nhất là Điện tử - Vi mạch; AI và Phần mềm đều đạt mức tự chủ 95%, thể hiện qua việc phát triển thành công bộ điều khiển bay CT-Nexus sử dụng thuật toán CT-NonLinear độc quyền. Đặc biệt CT UAV làm chủ được công nghệ khó nhất và cũng là phân khúc cao cấp nhất trong ngành - là UAV chở hành khách…
Không chỉ dừng lại ở việc làm chủ các công nghệ lõi, muốn cạnh tranh được, tồn tại được, phát triển được, thì doanh nghiệp Việt Nam phải có khả năng sáng tạo mạnh mẽ để duy trì năng lực liên tục phát triển các công nghệ mới vượt trội, chỉ cần 1 năm chậm chân trong R&D là bị loại khỏi cuộc chơi.
Đối với ngành chip, chúng tôi đã triển khai các Trung tâm thiết kế chip (chip design house) tập trung vào nghiên cứu và thiết kế chip chuyển đổi số ADC, chip AI Edge, chip IoT và các chip chuyên dụng, dùng công nghệ bán dẫn CMOS hay công nghệ III-V Compound trong lĩnh vực viễn thông, an ninh, bản sao số quốc gia, UAV, Kinh tế không gian cận biên… và đang triển nhà máy ATP và nhà máy Fab.
Thế giới ngày nay đang thay đổi nhanh chóng từng ngày, những trật tự thế giới ổn định đang bị phá vỡ. Cuộc cách mạng công nghệ 4.0 tràn đến thì không một quốc gia nào có nền độc lập thực sự nếu lệ thuộc về công nghệ. Theo quan sát của tôi, đa phần các nước sẽ không chuyển giao công nghệ lõi cho chúng ta. Đặc biệt, những tập đoàn lớn đa phần đến Việt Nam để "hút chất xám" chứ không chuyển giao công nghệ lõi.
Do đó, với Việt Nam và đặc biệt là những ngành như bán dẫn, UAV, chúng ta nên chuyển giao công nghệ theo hướng thuê các đội ngũ chuyên gia quốc tế, chuyên gia giỏi là người Việt Nam ở nước ngoài để đào tạo, phát triển nguồn nhân lực trong nước tại các tập đoàn trong nước, chứ không phải dựa vào những tập đoàn đa quốc gia. Sau đó, tiến thêm một bước là tốc độ làm ra các phát minh sáng chế của người Việt cần cần được nâng cao. Hiện nay, chúng tôi đã phát triển hệ thống rất nhiều phòng thí nghiệm trong nước và quốc tế bằng tiền túi trong khi chưa được hỗ trợ gì từ Nhà nước và liên tục có đăng ký bằng phát minh sáng chế tại Cục sở hữu trí tuệ và đội ngũ luật sư bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ khá hùng hậu.
Một vấn đề khác là chỉ số về đổi mới sáng tạo GII. Một quốc gia đi sau muốn tự chủ về công nghệ thì các chỉ số về đổi mới sáng tạo phải cao hơn các quốc gia khác.
Chỉ số đổi mới sáng tạo là một loại "gia tốc" quan trọng quyết định thắng lợi Thậm chí chúng ta đang ở điểm xuất phát sau thế giới thì gia tốc phải càng lớn hơn. Do đó, chúng tôi đã chủ động xây dựng mô hình trung tâm đổi mới sáng tạo 4.0 với Sàn giao dịch ý tưởng đầu tiên trong khu vực.
Điều quan trọng hiện nay là các hướng dẫn thực thi những chính sách hỗ trợ cho những doanh nghiệp khoa học công nghệ của chúng ta đang đi vào hướng hành chính hóa khiến mọi người tốn rất nhiều thời gian vô lý. Điều đó sẽ làm chậm đi tinh thần, hiệu ứng của Nghị quyết 57.
"Thời điểm vàng" để giới trẻ trở nên vĩ đại
- Bước sang 2026, ông có thể chia sẻ mục tiêu mà CT Group hướng tới?
Ông Trần Kim Chung: Năm 2026 là một năm được chúng tôi kỳ vọng sẽ có nhiều phát triển đột phá sau một năm 2025 "chạy đà." Chúng tôi có những nhiệm vụ chính đã cam kết với Chính phủ như là cùng các tập đoàn khác, đưa Việt Nam trở thành cường quốc UAV số 1 ASEAN, xây dựng nền kinh tế không gian tầm thấp Việt Nam trở thành nước dẫn đầu ASEAN.
Cùng với đó, chúng tôi cũng thực hiện đề án về công nghệ sinh học Việt Nam 2025-2030, triển khai bản sao số quốc gia ở các tỉnh thành. Đi vào những ngành chi tiết của ngành UAV như UAV chữa cháy, nông nghiệp, công nghiệp logistic,... Với thế giới, chúng tôi cũng sẽ thực hiện những cam kết như với Chính phủ Indonesia, mở rộng thị trường Mỹ và các nước châu Âu hay giao hàng cho các đối tác Hàn Quốc...
Năm 2026 sẽ là một năm đột phá với rất nhiều các sản phẩm đúc kết từ trí tuệ, ý chí tự lực, tự cường và sự nỗ lực rất cao của đội ngũ nhà khoa học, kỹ sư - những cái bộ não và chất xám của người Việt Nam. Và chúng tôi chuyển bước vào 2026 với chiến lược mới “Go Global,” tức là những sản phẩm của Việt Nam không chỉ dừng lại để phục vụ cho người Việt mà còn phục vụ cho thế giới, đặc biệt là những thị trường rất khó tính như là châu Âu, Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản.
Trong năm 2026, chúng tôi có 5 chương trình đột phá. Thứ nhất là đột phá về doanh số bằng 12 công ty công nghệ với các mũi nhọn tiên tiến của Việt Nam. Trong kế hoạch 2026, doanh số là 57.000 tỷ đồng thì riêng về khoa học công nghệ và các ngành công nghệ tiên tiến là đạt mức cam kết đạt 37.000 tỷ đồng, chiếm 64% trong tổng toàn bộ doanh số của Tập đoàn. Như vậy có lẽ đây là một trường hợp đặc biệt của Việt Nam, khi mà doanh số của các ngành công nghệ tiên tiến đã vượt xa bất động sản. Trong 37.000 tỷ đồng này thì tỷ lệ xuất khẩu sẽ chiếm hơn 70%. Và một con số đặc biệt hơn là tỷ lệ nội địa hóa của 12 ngành này đều trên 75%.
Đột phá thứ hai là về chiến lược về nhân sự toàn cầu. Để Go Global thì Việt Nam cần nhiều thứ, trong đó thì nhân sự toàn cầu là vấn đề rất quan trọng. Chúng tôi đang tiến hành một chiến dịch về nhân sự toàn cầu với việc kết hợp nhuần nhuyễn các mô hình Ba nhà (Nhà nước, Nhà trường & Nhà doanh nghiệp).
Ngay tại Lễ Tổng kết 2025, chúng tôi đã ra mắt Liên minh Việt Nam Hùng cường với việc bắt tay giữa CT Group và các trường đại học, viện nghiên cứu, đơn vị đào tạo hàng đầu… nhằm kiến tạo hệ sinh thái cộng hưởng, cùng nhau xây dựng chiến lược HR Go-Global. Nếu mô hình ba nhà ở giai đoạn 1 là phối hợp với nhau để cùng tạo ra công nghệ và tạo ra sản phẩm thì mô hình ba nhà ở giai đoạn 2 là lúc phối hợp với nhau để đi ra thế giới, và chúng tôi đang tiến vào giai đoạn này.
Thứ ba là đột phá bằng các công nghệ tiên tiến và sản phẩm tiên tiến. Ngày 12/2 vừa qua, CT UAV và Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam (VietnamPost) đã chính thức khai trương tuyến giao hàng Cần Giờ - Vũng Tàu bằng UAV, đưa TP.HCM trở thành Thành phố đầu tiên của ASEAN giao hàng vượt biển bằng UAV. Đặc biệt, UAV của CT UAV có khả năng đáp ứng nhiều kịch bản vận hành logistics trong điều kiện thời tiết phức tạp, đặt nền móng cho việc ứng dụng UAV vào hệ thống logistics tại những khu vực đặc thù như ven biển, đảo, vùng cách trở giao thông… mở ra tiềm năng phát triển lớn cho nền kinh tế không gian cận biên.
Con đường đi lên về mặt khoa học công nghệ không hề dễ dàng, rất gian nan, vất vả và luôn đòi hỏi về mức độ hy sinh nhất định. Chúng tôi không đòi hỏi gì nhiều, chỉ mong nhận được cảm thông, chia sẻ, thấu hiểu và đồng cảm để vì một tương lai phát triển của đất nước, dân tộc trong kỷ nguyên mới.
Đột phá thứ tư là về đổi mới sáng tạo. Ngay sau Tết Nguyên đán, chúng tôi sẽ chính thức Khánh thành sàn giao dịch về ý tưởng sáng tạo. Đây là sàn giao dịch ý tưởng sáng tạo đầu tiên tại Việt Nam và ASEAN, để tạo động lực thúc đẩy, nâng cao tính thanh khoản của các ý tưởng sáng tạo.
Thứ năm là đột phá bằng sự ủng hộ của cộng đồng Việt Nam trên toàn cầu. Con đường đi lên về mặt khoa học công nghệ không hề dễ dàng, rất gian nan, vất vả, rất chông gai, luôn đòi hỏi về mức độ hy sinh nhất định. Chúng tôi không đòi hỏi gì nhiều, chỉ mong nhận được cảm thông, chia sẻ, thấu hiểu và đồng cảm để vì một tương lai phát triển của đất nước, dân tộc trong kỷ nguyên mới.
- Nhân dịp năm mới Bính Ngọ, thông điệp ông gửi tới thế hệ trẻ là gì?
Ông Trần Kim Chung: Tôi có một thông điệp duy nhất muốn nhắn nhủ với giới trẻ: Đây là "cơ hội vàng" cho các bạn. Các bạn đang đứng trước thời điểm giao thời giữa cuộc Cách mạng khoa học công nghệ 3.0 và 4.0. Ở thời điểm này, các bạn có thể trở nên rất vĩ đại hoặc là "nô lệ" cho công nghệ mới.
Bởi thế, các bạn hãy tạm gác lại những việc vô bổ trên mạng xã hội, tiết kiệm từng phút giây quý giá... hãy tập trung vào việc học tập. Cơ hội không bao giờ có lần thứ 2, mong các bạn hãy nắm lấy, vì chính các bạn và vì dân tộc Việt Nam.
- Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện đầy thú vị này!
Lần đầu tiên triển khai UAV giao hàng xuyên biển ở Việt Nam
Lần đầu tiên Vietnam Post triển khai tuyến vận chuyển bưu chính bằng thiết bị bay không người lái (UAV) của CT UAV kết nối xã Cần Giờ và phường Vũng Tàu (Thành phố Hồ Chí Minh).
Ngoài vai trò Chủ tịch CT Group, ông Trần Kim Chung còn là Lãnh sự danh dự Bồ Đào Nha, Phó Chủ tịch Hiệp hội hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản tại Thành phố Hồ Chí Minh, Thành viên Hội đồng Khoa học Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.
Ông cũng là thành viên Hội đồng tư vấn thuộc Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
CT Group hiện có 68 công ty thành viên, hoạt động ở 12 quốc gia, trong 15 lĩnh vực, gồm 12 ngành công nghệ cao và 3 ngành truyền thống.