Việt Nam coi hợp tác khu vực là nền tảng của chiến lược quốc tế rộng lớn hơn. Đây là nhận định của học giả Thái Lan Supalak Ganjanakhundee trong cuộc trao đổi với phóng viên TTXVN tại Bangkok nhân dịp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có chuyến thăm tới 3 quốc gia Đông Nam Á và có bài phát biểu dẫn đề quan trọng tại Đối thoại Shangri-La mới đây.
Học giả Supalak nhấn mạnh trước khi trình bày tầm nhìn của Việt Nam về hòa bình và an ninh khu vực trên một diễn đàn quốc tế lớn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tới thăm Thái Lan, một trong những thành viên chủ chốt của Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Điều này thể hiện tầm quan trọng mà Việt Nam dành cho ASEAN và quan hệ với các nước láng giềng.
Theo ông Supalak, Thái Lan chiếm một vị trí quan trọng trong tư duy chiến lược của Việt Nam. Thái Lan là một trong những nền kinh tế lớn nhất của ASEAN, một đối tác chính ở Đông Nam Á lục địa, và là một nhân tố có ảnh hưởng trong các vấn đề khu vực, từ hợp tác Mekong đến các diễn biến ở Myanmar và Campuchia. Do đó, tăng cường quan hệ với Thái Lan không chỉ góp phần vào lợi ích song phương mà còn góp phần vào sự ổn định khu vực.
Đánh giá về bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La, học giả Supalak cho biết bài phát biểu đã chỉ ra 3 cuộc khủng hoảng nền tảng đang diễn ra đồng thời và tác động lẫn nhau là khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược.
Khung phân tích này cho thấy Việt Nam nhìn nhận an ninh đương đại theo nghĩa rộng hơn, vượt ra ngoài các mối quan ngại quân sự truyền thống để bao gồm khả năng phục hồi kinh tế, quản trị công nghệ và duy trì các quy tắc quốc tế ổn định.
Điểm nổi bật của bài phát biểu, theo ông Supalak, chính là sự nhấn mạnh của Việt Nam vào ngoại giao phòng ngừa, đối thoại, hòa giải, dàn xếp và các cơ chế xây dựng lòng tin.
Ông cho rằng việc kêu gọi xây dựng các cơ chế giảm thiểu rủi ro phản ánh sự tự tin ngày càng tăng của Việt Nam với tư cách là một chủ thể khu vực, sẵn sàng đóng góp vào việc định hình môi trường khu vực.
Ông Supalak cũng chỉ ra một thông điệp quan trọng khác từ bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là sự ủng hộ mạnh mẽ của Việt Nam đối với vai trò trung tâm của ASEAN.
Theo học giả Thái Lan, cách hiểu của người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam về vai trò trung tâm của ASEAN không chỉ đơn thuần là duy trì các diễn đàn do ASEAN dẫn đầu. ASEAN cần trở nên hiệu quả hơn trong việc ngăn ngừa xung đột, quản lý căng thẳng và duy trì ổn định chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh giữa các cường quốc ngày càng gay gắt.
Theo học giả Thái Lan, ngày nay, Việt Nam không chỉ đơn thuần thích ứng với các diễn biến khu vực mà ngày càng đóng góp vào việc định hình môi trường khu vực. Điều này được phản ánh rõ trong bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La, trong đó nhấn mạnh đối thoại, ngoại giao phòng ngừa, lòng tin chiến lược, luật pháp quốc tế và vai trò trung tâm của ASEAN là những yếu tố then chốt của ổn định khu vực.
Học giả Thái Lan nhận định Việt Nam ngày càng sẵn sàng đóng góp vào sự ổn định khu vực vượt ra ngoài lợi ích quốc gia trước mắt. Việc nhấn mạnh vào hòa giải, trung gian, các biện pháp xây dựng lòng tin và ngoại giao phòng ngừa cho thấy Việt Nam coi an ninh không chỉ là sự vắng mặt của xung đột mà còn là sự hiện diện của các thể chế có khả năng quản lý căng thẳng trước khi chúng leo thang.
Do đó, ông cho rằng Việt Nam đang nổi lên là một cường quốc tầm trung ổn định: một quốc gia tìm cách củng cố các thể chế khu vực, hỗ trợ cân bằng chiến lược, thúc đẩy luật pháp quốc tế và giúp đảm bảo rằng sự cạnh tranh giữa các cường quốc không làm suy yếu hòa bình và thịnh vượng ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Cũng theo học giả Supalak, điều làm cho bài phát biểu có ý nghĩa với ASEAN là đưa ra một tầm nhìn về cách ASEAN có thể ứng phó với một môi trường chiến lược bất ổn và cạnh tranh hơn.
Thay vì chỉ tập trung vào an ninh quân sự, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nêu ra những thách thức khu vực dưới góc độ trật tự quốc tế, phát triển và lòng tin chiến lược, qua đó nhấn mạnh sự cần thiết của việc ASEAN đóng vai trò tích cực hơn trong việc quản lý rủi ro và ngăn ngừa khủng hoảng.
Học giả Thái Lan kết luận rằng ý nghĩa của bài phát biểu không nằm ở những tác động chính sách trước mắt mà ở những gì nó tiết lộ về quan điểm đang phát triển của Việt Nam đối với ASEAN.
Bài phát biểu cho thấy Việt Nam ngày càng coi ASEAN không chỉ là một diễn đàn ngoại giao mà còn là một cơ chế để duy trì ổn định khu vực trong bối cảnh bất ổn địa chính trị ngày càng gia tăng./.
Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thể hiện trách nhiệm của Việt Nam với an ninh khu vực
Giáo sư Hoàng Nhật Hàm cho rằng bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, dựa trên lợi ích chung của ASEAN, đã phản ánh tầm nhìn an ninh bền vững mà các nước trong khu vực cùng theo đuổi.
