Israel đang đẩy mạnh đầu tư phát triển tàu mặt nước không người lái và mở rộng quy mô lực lượng hải quân sau khi các cuộc xung đột gần đây bộc lộ những điểm yếu trong việc bảo vệ cơ sở hạ tầng ngoài khơi và các tuyến hàng hải chiến lược.
Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, giới chức Israel đánh giá Hải quân cần được tăng cường sau nhiều năm nhận ít nguồn lực hơn so với không quân, lục quân và lực lượng tình báo. Bộ Quốc phòng Israel trước đó đã công bố kế hoạch mua 5 tàu tên lửa mới, trị giá khoảng 780 triệu USD, để thay thế các tàu cũ.
Một trong những trọng tâm mới là phát triển các phương tiện hàng hải tự hành. Ông Yaron Sarig, phụ trách chương trình trí tuệ nhân tạo (AI) và tự hành thuộc Cục Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng Israel, xác nhận nước này đang tăng đầu tư vào tàu không người lái trên biển.
Theo Viện Nghiên cứu Chiến lược quốc tế (IISS), Israel hiện vận hành khoảng 10 tàu mặt nước không người lái cỡ nhỏ và một phương tiện không người lái dưới nước cỡ lớn.
Sự điều chỉnh này xuất phát từ nhu cầu bảo vệ các mỏ khí đốt ngoài khơi Địa Trung Hải, duy trì an toàn hàng hải tại Biển Đỏ và ứng phó với các mối đe dọa từ Iran cùng các lực lượng đồng minh. Cường độ hoạt động của Hải quân Israel đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Tàu hộ vệ INS Independence thuộc lớp Sa'ar 6, vốn thường hoạt động khoảng 1.500 giờ/năm, đã hoạt động trên biển hơn 4.000 giờ trong năm 2024 để bảo vệ các cơ sở năng lượng và tuyến vận tải.
Các doanh nghiệp quốc phòng Israel cũng đang phát triển những giải pháp mới. Tập đoàn Elbit Systems chế tạo tàu mặt nước tự hành Seagull dài 12m, có khả năng hoạt động liên tục tới 4 ngày, thực hiện các nhiệm vụ tuần tra cơ sở hạ tầng ngoài khơi, rà phá thủy lôi, chống ngầm và trinh sát biển sâu. Những diễn biến gần đây tại eo biển Hormuz được đánh giá đang làm gia tăng nhu cầu đối với công nghệ rà phá thủy lôi.
Theo các chuyên gia, phương tiện không người lái phù hợp với Hải quân Israel do có thể mở rộng phạm vi giám sát với chi phí và nhu cầu nhân lực thấp hơn so với tàu chiến truyền thống. Tuy nhiên, những hệ thống này vẫn đối mặt các thách thức về thời gian hoạt động, duy trì liên lạc và khả năng định vị trong môi trường tác chiến điện tử hoặc khi tín hiệu GPS bị gây nhiễu.
Israel đang hướng tới mô hình hải quân kết hợp giữa tàu chiến truyền thống và phương tiện tự hành, trong bối cảnh nước này đánh giá các mối đe dọa đối với cơ sở năng lượng và tuyến vận tải biển ngày càng nhanh, chính xác và phức tạp hơn./.