Ngày vui ngắn
Cách đây một năm, khi cô cháu gái lấy chồng, gia đình bà Ngô Thị Lan (ThanhXuân, Hà Nội) vui lắm. Nhưng ngày vui ngắn chẳng tày gang. Bà day day hai bênthái dương cho dịu cơn đau đầu, giọng buồn bã: "Nó lấy chồng chục ngày mà lúcnào mắt cũng đỏ hoe. Gạn hỏi mãi mới biết, chồng nó không có khả năng sinh condo ngày nhỏ biến chứng quai bị".
Rồi giọng bà chuyển sang tức tưởi: "Nó biết mình có bệnh mà giấu, không cho phíanhà gái biết. Bây giờ, nếu ly hôn thì cháu gái tôi cũng mang tiếng một đờichồng".
Còn chị Hương (Hà Nam) thì sinh con gái đầu lòng xong mới phát hiện ra mình bịviêm gan B. Con của Hương cũng mang bệnh này. Cả hai mẹ con đều lây bệnh từchồng của Hương. Đã vậy, khi thấy vợ yếu đi và không thể đẻ được nữa, chồng chịHương liền tấp tểnh đi lấy vợ mới, kiếm cậu quý tử.
Ông Lê Anh Tuấn, Phó Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Trung ương cho biết: “Nhữngtrường hợp như trên không phải ít. Rất nhiều cặp vợ chồng lấy nhau mà không biếtđối tác có vấn đề về sức khỏe sinh sản (vô sinh, mắc bệnh lây qua đường tìnhdục) do không khám tiền hôn nhân. Chỉ khi xảy ra những hậu quả về sau họ mớithấy việc đó là cần thiết nhưng lại muộn mất rồi”...
Biết bệnh trước, được lòng sau
Ông Tuấn phân tích: “Muốn ngăn chặn sự lây truyền của các căn bệnh qua đườngtình dục, trong đó có HIV/AIDS thì việc khám sức khỏe tiền hôn nhân rất hữuích”.
Ông còn cho biết, phần đông sản phụ nhiễm HIV tại viện đều bất ngờ khi biết bệnhvà cay đắng hơn nữa, hầu như đều bị nhiễm bệnh từ bạn đời.
Họ cũng giống như nhiều người vợ khác, trước khi kết hôn không kiểm tra sức khỏecủa mình và cũng không biết rõ về thể trạng sức khỏe của chồng.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Hoàn (Bệnh viện Nhi Trung ương) lại lưu ý tới việc phát hiệnbệnh di truyền qua khám tiền sản. Bà nói: "Rất nhiều bệnh chuyển hóa của bệnhnhi bắt nguồn từ gen di truyền. Với những người mang gen này, việc khám sức khỏesớm để phát hiện bệnh sẽ giúp người trong cuộc quyết định có lấy nhau hay không,hoặc nếu lấy nhau thì sẽ chọn biện pháp mang thai thế nào cho phù hợp để tránhcó những đứa con bị dị tật bẩm sinh".
Tiến sĩ Hoàn cũng cho biết nguy hiểm nhất là do thiếu hiểu biết về kiến thức sứckhỏe sinh sản mà nhiều cặp vợ chồng dù đã sinh con dị tật vẫn hy vọng những embé sau đó sẽ bình thường.
Bà Hoàn cho rằng, cần chú ý hơn đến khám sức khỏe, nhất là sức khỏe sinh sảntrước khi cưới. Cùng với chẩn đoán trước và sau sinh, khám tiền hôn nhân sẽ giúpgiảm tỷ lệ trẻ em dị tật bẩm sinh. Tại Việt Nam, tỷ lệ trẻ dị tật bẩm sinh hiệnkhá cao, khoảng 1,5-3%.
Chính vì vậy ông Tuấn khuyến cáo, các cặp nam-nữ trước khi kết hôn nên khám vàtư vấn sức khỏe để chắc rằng cả hai sẵn sàng bước vào cuộc sống gia đình.
Về vấn đề này, Phó giáo sư - Tiến sĩ Vũ Tuấn Huy (Trưởng phòng Xã hội học Gia đình, Viện Xã hộihọc) nhận định: "Cho đến thời điểm hiện tại, người Việt Nam vẫn chưa có thóiquen khám tiền hôn nhân".
Theo ông Huy, việc không khám tiền hôn nhân không có nghĩa là xã hội Việt Namcoi thường sức khỏe trong hôn nhân: “Sức khỏe từ trước tới nay vẫn là yếu tốđược đề cao trong hôn nhân, thậm chí quan trọng ngang với môn đăng hộ đối. Dângian vẫn có quan điểm "xem tông, xem giống" khi kết hôn. Điều này bao hàm yếu tốsức khỏe”.
Ông Nguyễn Hữu Minh (Viện trưởng Viện Nghiên cứu Gia đình và giới) cũng chobiết: "Điều tra quốc gia mới nhất về hôn nhân gia đình năm 2006 cho thấy sứckhỏe luôn nằm trong những yếu tố quan trọng nhất mà cả nam lẫn nữ yêu cầu bạnđời phải có”.
Tuy nhiên, ông Huy, việc đánh giá sức khỏe lại chỉ được làm bằng mắt thường chứkhông qua thăm khám ở các cơ sở y tế. Trong khi đó, theo ông có rất nhiều bệnhnhư các bệnh truyền nhiễm, bệnh lây qua đường tình dục... không thể "xem mặt màbắt hình dong".
Phó Giáo sư - Tiến sĩ Đặng Nguyên Anh (Trưởng phòng Xã hội học Dân số, Viện Xãhội học) nói: “Ở Việt Nam, người dân còn chưa có thói quen đi khám sức khỏe địnhkỳ. Vì thế họ càng không có thói quen khám tiền hôn nhân”./.