Lễ hội truyền thống Bạch Đằng từ lâu đã trở thành một điểm hẹn văn hóa-lịch sử quan trọng của vùng đất Quảng Ninh, nơi hội tụ ký ức hào hùng của dân tộc qua những chiến công lẫy lừng trên dòng sông lịch sử.
Năm 2026, lễ hội tiếp tục được tổ chức với quy mô lớn, sự chuẩn bị công phu và nhiều điểm nhấn mới, hứa hẹn mang đến cho người dân và du khách một không gian văn hóa đậm đà bản sắc, giàu cảm xúc và ý nghĩa.
Lễ hội Bạch Đằng năm 2026: Chuẩn bị kỹ lưỡng, sẵn sàng cho ngày hội lớn
Diễn ra từ ngày 22 đến 25/4/2026 (tức mùng 6-9/3 Âm lịch), Lễ hội truyền thống Bạch Đằng năm nay được tổ chức tại quần thể Khu di tích Chiến thắng Bạch Đằng, thị xã Quảng Yên. Đây không chỉ là một sự kiện văn hóa thường niên mà còn là dịp đặc biệt để tôn vinh giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đã được ghi nhận.
Ngay từ những ngày đầu tháng 4, không khí chuẩn bị cho lễ hội đã trở nên khẩn trương. Tại khu vực đền thờ Trần Hưng Đạo và miếu Vua Bà, sân khấu trung tâm đang được hoàn thiện với tốc độ nhanh chóng, đảm bảo cho lễ khai hội diễn ra đúng kế hoạch vào tối 22/4. Các tuyến đường chính dẫn vào khu di tích cũng được trang hoàng rực rỡ với cờ hoa, băng rôn, tạo nên diện mạo tươi mới, trang nghiêm.
Điểm đáng chú ý của mùa lễ hội năm nay là việc tổ chức theo mô hình mới, do Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long-Yên Tử chủ trì, phối hợp cùng các địa phương. Sự thay đổi này được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, đồng thời tạo nên một lễ hội chuyên nghiệp, bài bản hơn.
Công tác chuẩn bị không chỉ dừng lại ở cơ sở vật chất mà còn được triển khai đồng bộ trong nội dung chương trình. Các nghi lễ truyền thống như lễ tế, lễ rước được rà soát, phục dựng kỹ lưỡng nhằm đảm bảo tính chuẩn mực, trang nghiêm, đúng với giá trị lịch sử. Song song đó, phần hội cũng được làm mới, kết hợp hài hòa giữa yếu tố truyền thống và hiện đại để tăng sức hấp dẫn đối với công chúng.
Lễ hội truyền thống Bạch Đằng 2026 không chỉ là một sự kiện văn hóa của riêng Quảng Ninh mà còn là điểm hẹn của những người yêu lịch sử, yêu văn hóa dân tộc. Đây là dịp để mỗi người “chạm” vào quá khứ, cảm nhận hào khí ngàn năm vẫn còn vang vọng trên dòng sông lịch sử.
Nguồn gốc lễ hội Bạch Đằng
Không chỉ đơn thuần là một lễ hội truyền thống, Lễ hội Bạch Đằng còn là biểu tượng sống động của lịch sử dân tộc, gắn liền với ba chiến thắng vang dội trên sông Bạch Đằng vào các năm 938, 981 và 1288. Đây là những mốc son chói lọi, khẳng định ý chí độc lập, tinh thần quật cường của dân tộc Việt Nam trước các thế lực xâm lược.
Chiến thắng năm 938 dưới sự lãnh đạo của Ngô Quyền đã chấm dứt hơn một nghìn năm Bắc thuộc, mở ra kỷ nguyên độc lập lâu dài. Năm 981, Lê Đại Hành tiếp tục khẳng định sức mạnh dân tộc khi đánh bại quân Tống xâm lược. Và đỉnh cao là chiến thắng năm 1288, khi Trần Hưng Đạo cùng quân dân nhà Trần tiêu diệt đoàn thủy binh hùng mạnh của quân Nguyên Mông, ghi dấu một trong những chiến công hiển hách nhất trong lịch sử chống ngoại xâm.
Chính những chiến thắng ấy đã làm nên linh hồn của lễ hội. Người dân Quảng Yên tổ chức lễ hội hàng năm như một cách tri ân các bậc tiền nhân, đồng thời nhắc nhở thế hệ hôm nay về truyền thống yêu nước, ý chí tự cường và tinh thần đoàn kết dân tộc.
Lễ hội còn được gọi là “lễ hội Giỗ Trận,” mang ý nghĩa tưởng niệm những người đã ngã xuống vì độc lập tự do của đất nước. Không gian lễ hội trải dài trên các di tích như đền Trần Hưng Đạo, đình Yên Giang, đền Trung Cốc, miếu Vua Bà…, tạo nên một quần thể văn hóa-lịch sử giàu giá trị.
Việc lễ hội được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia không chỉ là sự ghi nhận về mặt pháp lý mà còn là minh chứng cho giá trị bền vững của lễ hội trong đời sống tinh thần của cộng đồng. Đây cũng là cơ sở để địa phương tiếp tục bảo tồn, phát huy và quảng bá lễ hội đến với bạn bè trong và ngoài nước.
Giao hòa giữa truyền thống và hiện đại
Trong ngày diễn ra lễ hội, hàng loạt hoạt động văn hóa, tín ngưỡng và vui chơi giải trí được tổ chức, tạo nên không khí sôi động, hấp dẫn.
Phần lễ được tiến hành trang nghiêm với các nghi thức như lễ tế Yết, tế Chính hội, tế Giã hội và đặc biệt là lễ rước tượng Đức Thánh Trần. Đây là một trong những điểm nhấn quan trọng, thu hút sự tham gia của hơn 40 đoàn rước với hàng trăm người dân. Mỗi đoàn đều chuẩn bị kỹ lưỡng từ lễ vật, trang phục đến đội hình, thể hiện lòng thành kính đối với các bậc tiền nhân.
Hình ảnh đoàn rước dài, cờ quạt rực rỡ, tiếng trống chiêng vang vọng tạo nên một không gian linh thiêng, xúc động. Đối với người dân địa phương, việc tham gia đoàn rước không chỉ là niềm vinh dự mà còn là trách nhiệm gìn giữ truyền thống.
Một nét đẹp độc đáo trong lễ hội là tục lệ để trẻ em chui qua kiệu rước, với mong muốn được phù hộ khỏe mạnh, học hành giỏi giang. Đây là chi tiết nhỏ nhưng thể hiện rõ niềm tin tâm linh và tính nhân văn sâu sắc của lễ hội.
Bên cạnh phần lễ, phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động hấp dẫn như đua thuyền, kéo co, vật truyền thống, cờ người, đánh đu, chọi gà… Những trò chơi dân gian này không chỉ mang tính giải trí mà còn tái hiện phần nào không khí hào hùng của những trận chiến năm xưa.
Đặc biệt, hoạt động đua thuyền trên sông Bạch Đằng luôn thu hút đông đảo người xem. Tiếng hò reo, tiếng mái chèo khua nước vang lên rộn rã, tạo nên bức tranh sống động về tinh thần đoàn kết và sức mạnh cộng đồng.
Ngoài ra, các chương trình nghệ thuật như hát chèo, quan họ, biểu diễn văn nghệ quần chúng cũng góp phần làm phong phú thêm nội dung lễ hội. Sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại giúp lễ hội không chỉ giữ được bản sắc mà còn trở nên gần gũi hơn với giới trẻ.
Thông qua lễ hội, những giá trị văn hóa được lan tỏa mạnh mẽ, góp phần thúc đẩy du lịch văn hóa- tâm linh, đồng thời khẳng định vai trò của địa phương trong việc gìn giữ và phát huy di sản. Quan trọng hơn, lễ hội tiếp tục nuôi dưỡng niềm tự hào dân tộc, hun đúc tinh thần yêu nước cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Giữa nhịp sống hiện đại, Lễ hội Bạch Đằng vẫn giữ được vẻ đẹp riêng - một không gian nơi quá khứ và hiện tại giao hòa, nơi lịch sử không chỉ được nhắc lại mà còn được sống lại trong từng nghi lễ, từng hoạt động và trong chính lòng người.
Với những giá trị lịch sử, văn hóa quý báu đó, công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị của di tích, lễ hội Bạch Đằng luôn được tỉnh Quảng Ninh quan tâm đặc biệt, đầu tư bảo tồn và phát huy giá trị.
Một trong những định hướng trọng tâm được Quảng Ninh tích cực triển khai là phát triển du lịch gắn với giá trị di tích Bạch Đằng, kết nối các tuyến, điểm du lịch trong và ngoài tỉnh, kết nối di tích Bạch Đằng với Khu di tích Nhà Trần, di tích danh thắng Yên Tử, cùng với đó là việc bảo tồn, phục hồi và phát huy các giá trị văn hóa phi vật thể trên địa bàn thị xã, đưa quần thể Khu di tích quốc gia đặc biệt Bạch Đằng trở thành điểm tham quan du lịch hấp dẫn của tỉnh Quảng Ninh./.
Ấn tượng với Triển lãm "Từ chiến thắng Bạch Đằng đến đại thắng 30/4/1975"
Triển lãm trưng bày các tác phẩm, mô hình phản ánh cuộc chiến chống quân xâm lược của dân tộc Việt Nam, từ chiến thắng Bạch Đằng đến đại thắng mùa Xuân 1975, thu hút du khách trong và ngoài nước.
