Ngày 20/5, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã tiến hành phiên thảo luận thường niên về bảo vệ dân thường trong xung đột vũ trang, trong bối cảnh Liên hợp quốc tiếp tục ghi nhận những hệ lụy nghiêm trọng đối với dân thường, nhân viên y tế, lực lượng cứu trợ nhân đạo và nhà báo tại các điểm nóng trên thế giới.
Tại phiên họp, đại diện Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo của Liên hợp quốc (OCHA) cho biết năm 2025, trung bình cứ khoảng 14 phút lại có một thường dân thiệt mạng vì xung đột. Quan chức Liên hợp quốc bày tỏ quan ngại trước việc dân thường trở thành mục tiêu tấn công có chủ đích.
Đại diện OCHA cũng lưu ý tình trạng tấn công nhằm vào hệ thống y tế tái diễn với mức độ nghiêm trọng. Riêng trong năm 2025, Liên hợp quốc ghi nhận hơn 1.350 vụ tấn công nhằm vào lực lượng chăm sóc y tế tại 18 cuộc xung đột.
Bên cạnh đó, thực trạng mất an ninh lương thực do xung đột tiếp tục gia tăng, với khoảng 147 triệu người rơi vào tình trạng thiếu lương thực cấp tính.
Phát biểu tại phiên thảo luận, Chủ tịch Ủy ban Chữ thập Đỏ Quốc tế (ICRC) Mirjana Spoljaric Egger cho rằng việc không tuân thủ các quy tắc quốc tế sẽ nhanh chóng biến xung đột giữa các bên tham chiến thành chiến tranh nhằm vào dân thường.
Tại phiên họp, nhiều đại biểu cũng nhấn mạnh cần tăng cường thực thi luật nhân đạo quốc tế, bảo đảm trách nhiệm giải trình và chấm dứt quy chế miễn trừng phạt.
Các ý kiến cho rằng việc bảo vệ dân thường không thể dừng ở những tuyên bố chung chung, mà cần phải được chuyển hóa thành hành động cụ thể, bao gồm tăng cường giám sát, bảo đảm tuân thủ các quy định hiện hành, và bảo vệ nhân viên y tế, lực lượng cứu trợ và nhà báo trong mọi hoàn cảnh.
Một số đại biểu cũng lưu ý vai trò của công nghệ mới trong chiến tranh hiện đại, trong đó có thiết bị bay không người lái (UAV), trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống giám sát số.
Các ý kiến kêu gọi việc sử dụng các hệ thống vũ khí mới vẫn cần đặt dưới sự kiểm soát của con người và phải tuân thủ chặt chẽ luật pháp quốc tế.
Phiên thảo luận của Hội đồng Bảo an diễn ra trong khuôn khổ Tuần lễ bảo vệ dân thường lần thứ 9 của Liên hợp quốc, phản ánh sự quan tâm ngày càng lớn của cộng đồng quốc tế đối với việc giảm thiểu thương vong cho dân thường trong xung đột vũ trang.
Đại diện nhiều nước khẳng định bảo vệ dân thường là nghĩa vụ pháp lý và đạo lý cơ bản, đồng thời kêu gọi các bên liên quan đặt con người ở vị trí trung tâm trong mọi nỗ lực ứng phó xung đột./.