Chiều 9/11, các đại biểu Quốc hội tiếp tục thảo luận ở Hội trường về dự án Luậtphòng, chống tham nhũng (sửa đổi).
Về quan điểm, nguyên tắc và phạm vi sửa đổi Luật phòng, chống tham nhũng, đa sốcác đại biểu Quốc hội cho rằng chỉ nên tập trung sửa đổi một số điều thật sự bứcxúc đang gây khó khăn, vướng mắc cho việc thi hành luật và thể chế hóa kịp thờiNghị quyết của Hội nghị lần thứ năm Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI.
Đại biểu Chu Sơn Hà (Hà Nội) cho rằng chỉ nên tập trung sửa đổi một số vấn đềvề: đối tượng, nghĩa vụ kê khai tài sản thu nhập; vấn đề công khai tài sản thunhập; vấn đề xác minh và đặc biệt là bộ máy phòng, chống tham nhũng chuyêntrách; người đứng đầu và trách nhiệm của người đứng đầu.
Tuy nhiên một số đại biểu cho rằng việc sửa đổi toàn diện Luật phòng, chống thamnhũng hiện hành là hết sức cần thiết và cấp bách; có thể làm theo quy trình rútgọn thông qua ngay tại kỳ họp thứ tư.
Các đại biểu Đỗ Văn Đương (Thành phố Hồ Chí Minh) và Võ Thị Hồng Thoại (BạcLiêu) cũng tán đồng với ý kiến trên.
Ủy ban Quốc gia về phòng, chống thamnhũng
Nhiều đại biểu tán thành với Tờ trình của Chính phủ quy định việc thành lập BanChỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng.
Đại biểu Hồ Thị Cẩm Đào (Sóc Trăng) đồng tình cho rằng việc thành lập Ban Chỉđạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng trực thuộc Bộ Chính trị do Tổng Bí thưlàm Trưởng ban là đúng với tinh thần và nội dung Nghị quyết Hội nghị lần thứ nămBan chấp hành Trung ương Đảng, bảo đảm sự thống nhất lãnh đạo, chỉ đạo của Trungương Đảng đối với toàn bộ hệ thống chính trị của Nhà nước trong công tác đấutranh phòng, chống tham nhũng.
Đại biểu Chu Sơn Hà (Hà Nội) cũng thể hiện sự đồng tình cao với chủ trương củaĐảng khẳng định trách nhiệm chính trị của Tổng Bí thư trong cuộc đấu tranhphòng, chống tham nhũng. Theo đại biểu, nên hình thành theo mô hình 2 trong 1;Tổng Bí thư, Bí thư cấp ủy sẽ là trưởng ban chỉ đạo phòng, chống tham nhũng; Phóban thường trực là trưởng ban nội chính của các cấp ủy; các phó ban trực tiếp làcác cấp phó của các cơ quan Thanh tra, Viện kiểm sát Nhân dân, Công an, Tòa ánNhân dân... phụ trách các bộ phận phòng, chống tham nhũng của mỗi đơn vị. Cơquan này được hình thành theo quyết định để xác minh từng vụ việc cụ thể củangười có thẩm quyền. Như vậy sẽ không phát sinh thêm một cơ quan hay một bộ máy.
Đại biểu Trương Trọng Nghĩa (Thành phố Hồ Chí Minh) lại cho rằng nên thành lậpcơ quan phòng, chống tham nhũng trực thuộc Quốc hội để phù hợp với xu hướng củanhiều nước trên thế giới và lấy tên là Ủy ban Quốc gia về phòng, chống thamnhũng. Ủy ban Quốc gia về phòng, chống tham nhũng là cơ quan tối cao của đấtnước trực thuộc cơ quan quyền lực cao nhất. Ủy ban có cơ chế đặc biệt, khôngtương đương hoặc giống các ủy ban khác của Quốc hội; trực thuộc và chịu tráchnhiệm trước Quốc hội; có bộ máy hoạt động riêng, có một số đơn vị trực thuộc đảmnhiệm các chức năng phòng ngừa, điều tra, giám sát, pháp chế. Ủy ban không thuộcsự chỉ đạo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhưng vẫn chịu sự giám sát, chất vấncủa Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các Ủy ban của Quốc hội và các đại biểu Quốc hộitại các kỳ họp. Quốc hội sẽ bầu các chức danh chủ chốt của Ủy ban.
Đại biểu đề nghị Quốc hội sẽ bầu Tổng Bí thư làm Chủ tịch Ủy ban. Tổng Bí thưvừa là người phụ trách cao nhất công tác phòng, chống tham nhũng của Đảng, vừacó bộ máy tham mưu của Đảng, vừa có bộ máy nhà nước để thực hiện chức năngphòng, chống tham nhũng. Như vậy sẽ chính danh và hợp pháp.
Tán thành với việc việc thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống thamnhũng nhưng đại biểu Dương Ngọc Ngưu (Điện Biên) cho rằng không nên quy định banchỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng trong dự thảo luật mà nên quy địnhtrong văn kiện của Đảng.
Đại biểu Hồ Trọng Ngũ (Vĩnh Long) lại cho rằng không nên xáo trộn hệ thống cơquan phòng, chống tham nhũng hiện nay. Đại biểu cho rằng cơ quan phòng, chốngtham nhũng sẽ do Tổng Bí thư chỉ đạo nhưng Tổng Bí thư không làm công tác điềutra mà Quốc hội phải có cơ chế lựa chọn người đứng đầu cơ quan điều tra và chophép cơ quan điều tra có những biện pháp đặc biệt để áp dụng điều tra, chứngminh tội phạm tham nhũng nhưng phải đặt thiết chế giám sát thường xuyên đối vớicơ quan này. Đồng thời, cũng cần xử lý nghiêm các hiện tượng can thiệp vào hoạtđộng điều tra cũng như những người cố tình vi phạm pháp luật trong việc điều trasai. Như vậy sẽ không xáo trộn hệ thống, không phải sửa toàn bộ hệ thống tư pháphình sự mà vẫn thực hiện đúng cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dânlàm chủ.
Tăng cường cơ chế giám sát đối với công tác phòng, chống tham nhũng
Theo đại biểu Bùi Mạnh Hùng (Bình Phước), dự án luật phòng, chống tham nhũng(sửa đổi) còn thiếu một cơ chế giám sát đủ mạnh để những quy định của luật đượcvận hành tích cực trong cuộc sống vì thiếu cơ chế giám sát thì luật có đề ranhiều quy định cũng không thể phát huy tác dụng, chỉ mang tính hình thức.
Để luật thực sự đi vào cuộc sống, đại biểu cho rằng ngoài việc tăng cường sựlãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo của Ban phòng, chống tham nhũng Trung ương cũngkhông thể thiếu một cơ chế giám sát của quần chúng, dư luận và báo chí.
Đại biểu dẫn chứng rằng thực tế cuộc sống đã chứng minh, chính quần chúng nhândân và báo chí là trợ thủ đắc lực trong việc phát hiện các hành vi tham nhũngtrong thời gian qua và chính dư luận quần chúng và báo chí là áp lực để cho việcthực thi các biện pháp phòng, chống tham nhũng được vận hành một cách tích cựcvà có kết quả cao.
Đại biểu Chu Lê Chinh (Lai Châu) cũng cho rằng thực tế hiện nay nhiều vụ việctham nhũng do nhân dân và báo chí phát hiện là chính. Vì vậy, đại biểu đề nghịbổ sung thêm cụm từ: "khảo sát, gặp gỡ, tiếp xúc cử tri, tiếp xúc báo chí" vàoquy định tại điều 76 "Phát hiện tham nhũng thông qua hoạt động giám sát." Nhưvậy, quy định về phát hiện tham nhũng thông qua hoạt động giám sát sẽ là: "Quốchội, các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, Hội đồng Nhân dân, đạibiểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng Nhân dân thông qua hoạt động giám sát, khảosát, gặp gỡ, tiếp xúc cử tri, tiếp xúc báo chí có trách nhiệm phát hiện hành vitham nhũng, yêu cầu hoặc kiến nghị việc xử lý theo quy định của pháp luật".../.
Về quan điểm, nguyên tắc và phạm vi sửa đổi Luật phòng, chống tham nhũng, đa sốcác đại biểu Quốc hội cho rằng chỉ nên tập trung sửa đổi một số điều thật sự bứcxúc đang gây khó khăn, vướng mắc cho việc thi hành luật và thể chế hóa kịp thờiNghị quyết của Hội nghị lần thứ năm Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI.
Đại biểu Chu Sơn Hà (Hà Nội) cho rằng chỉ nên tập trung sửa đổi một số vấn đềvề: đối tượng, nghĩa vụ kê khai tài sản thu nhập; vấn đề công khai tài sản thunhập; vấn đề xác minh và đặc biệt là bộ máy phòng, chống tham nhũng chuyêntrách; người đứng đầu và trách nhiệm của người đứng đầu.
Tuy nhiên một số đại biểu cho rằng việc sửa đổi toàn diện Luật phòng, chống thamnhũng hiện hành là hết sức cần thiết và cấp bách; có thể làm theo quy trình rútgọn thông qua ngay tại kỳ họp thứ tư.
Các đại biểu Đỗ Văn Đương (Thành phố Hồ Chí Minh) và Võ Thị Hồng Thoại (BạcLiêu) cũng tán đồng với ý kiến trên.
Ủy ban Quốc gia về phòng, chống thamnhũng
Nhiều đại biểu tán thành với Tờ trình của Chính phủ quy định việc thành lập BanChỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng.
Đại biểu Hồ Thị Cẩm Đào (Sóc Trăng) đồng tình cho rằng việc thành lập Ban Chỉđạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng trực thuộc Bộ Chính trị do Tổng Bí thưlàm Trưởng ban là đúng với tinh thần và nội dung Nghị quyết Hội nghị lần thứ nămBan chấp hành Trung ương Đảng, bảo đảm sự thống nhất lãnh đạo, chỉ đạo của Trungương Đảng đối với toàn bộ hệ thống chính trị của Nhà nước trong công tác đấutranh phòng, chống tham nhũng.
Đại biểu Chu Sơn Hà (Hà Nội) cũng thể hiện sự đồng tình cao với chủ trương củaĐảng khẳng định trách nhiệm chính trị của Tổng Bí thư trong cuộc đấu tranhphòng, chống tham nhũng. Theo đại biểu, nên hình thành theo mô hình 2 trong 1;Tổng Bí thư, Bí thư cấp ủy sẽ là trưởng ban chỉ đạo phòng, chống tham nhũng; Phóban thường trực là trưởng ban nội chính của các cấp ủy; các phó ban trực tiếp làcác cấp phó của các cơ quan Thanh tra, Viện kiểm sát Nhân dân, Công an, Tòa ánNhân dân... phụ trách các bộ phận phòng, chống tham nhũng của mỗi đơn vị. Cơquan này được hình thành theo quyết định để xác minh từng vụ việc cụ thể củangười có thẩm quyền. Như vậy sẽ không phát sinh thêm một cơ quan hay một bộ máy.
Đại biểu Trương Trọng Nghĩa (Thành phố Hồ Chí Minh) lại cho rằng nên thành lậpcơ quan phòng, chống tham nhũng trực thuộc Quốc hội để phù hợp với xu hướng củanhiều nước trên thế giới và lấy tên là Ủy ban Quốc gia về phòng, chống thamnhũng. Ủy ban Quốc gia về phòng, chống tham nhũng là cơ quan tối cao của đấtnước trực thuộc cơ quan quyền lực cao nhất. Ủy ban có cơ chế đặc biệt, khôngtương đương hoặc giống các ủy ban khác của Quốc hội; trực thuộc và chịu tráchnhiệm trước Quốc hội; có bộ máy hoạt động riêng, có một số đơn vị trực thuộc đảmnhiệm các chức năng phòng ngừa, điều tra, giám sát, pháp chế. Ủy ban không thuộcsự chỉ đạo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhưng vẫn chịu sự giám sát, chất vấncủa Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các Ủy ban của Quốc hội và các đại biểu Quốc hộitại các kỳ họp. Quốc hội sẽ bầu các chức danh chủ chốt của Ủy ban.
Đại biểu đề nghị Quốc hội sẽ bầu Tổng Bí thư làm Chủ tịch Ủy ban. Tổng Bí thưvừa là người phụ trách cao nhất công tác phòng, chống tham nhũng của Đảng, vừacó bộ máy tham mưu của Đảng, vừa có bộ máy nhà nước để thực hiện chức năngphòng, chống tham nhũng. Như vậy sẽ chính danh và hợp pháp.
Tán thành với việc việc thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống thamnhũng nhưng đại biểu Dương Ngọc Ngưu (Điện Biên) cho rằng không nên quy định banchỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng trong dự thảo luật mà nên quy địnhtrong văn kiện của Đảng.
Đại biểu Hồ Trọng Ngũ (Vĩnh Long) lại cho rằng không nên xáo trộn hệ thống cơquan phòng, chống tham nhũng hiện nay. Đại biểu cho rằng cơ quan phòng, chốngtham nhũng sẽ do Tổng Bí thư chỉ đạo nhưng Tổng Bí thư không làm công tác điềutra mà Quốc hội phải có cơ chế lựa chọn người đứng đầu cơ quan điều tra và chophép cơ quan điều tra có những biện pháp đặc biệt để áp dụng điều tra, chứngminh tội phạm tham nhũng nhưng phải đặt thiết chế giám sát thường xuyên đối vớicơ quan này. Đồng thời, cũng cần xử lý nghiêm các hiện tượng can thiệp vào hoạtđộng điều tra cũng như những người cố tình vi phạm pháp luật trong việc điều trasai. Như vậy sẽ không xáo trộn hệ thống, không phải sửa toàn bộ hệ thống tư pháphình sự mà vẫn thực hiện đúng cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dânlàm chủ.
Tăng cường cơ chế giám sát đối với công tác phòng, chống tham nhũng
Theo đại biểu Bùi Mạnh Hùng (Bình Phước), dự án luật phòng, chống tham nhũng(sửa đổi) còn thiếu một cơ chế giám sát đủ mạnh để những quy định của luật đượcvận hành tích cực trong cuộc sống vì thiếu cơ chế giám sát thì luật có đề ranhiều quy định cũng không thể phát huy tác dụng, chỉ mang tính hình thức.
Để luật thực sự đi vào cuộc sống, đại biểu cho rằng ngoài việc tăng cường sựlãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo của Ban phòng, chống tham nhũng Trung ương cũngkhông thể thiếu một cơ chế giám sát của quần chúng, dư luận và báo chí.
Đại biểu dẫn chứng rằng thực tế cuộc sống đã chứng minh, chính quần chúng nhândân và báo chí là trợ thủ đắc lực trong việc phát hiện các hành vi tham nhũngtrong thời gian qua và chính dư luận quần chúng và báo chí là áp lực để cho việcthực thi các biện pháp phòng, chống tham nhũng được vận hành một cách tích cựcvà có kết quả cao.
Đại biểu Chu Lê Chinh (Lai Châu) cũng cho rằng thực tế hiện nay nhiều vụ việctham nhũng do nhân dân và báo chí phát hiện là chính. Vì vậy, đại biểu đề nghịbổ sung thêm cụm từ: "khảo sát, gặp gỡ, tiếp xúc cử tri, tiếp xúc báo chí" vàoquy định tại điều 76 "Phát hiện tham nhũng thông qua hoạt động giám sát." Nhưvậy, quy định về phát hiện tham nhũng thông qua hoạt động giám sát sẽ là: "Quốchội, các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, Hội đồng Nhân dân, đạibiểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng Nhân dân thông qua hoạt động giám sát, khảosát, gặp gỡ, tiếp xúc cử tri, tiếp xúc báo chí có trách nhiệm phát hiện hành vitham nhũng, yêu cầu hoặc kiến nghị việc xử lý theo quy định của pháp luật".../.
Phúc Hằng (TTXVN)
