Ấn Độ đang đối mặt với nguy cơ bùng phát dịch virus Nipah sau khi ghi nhận các ca nhiễm mới tại bang Tây Bengal, trong bối cảnh giới chuyên gia y tế cảnh báo Kerala và Tây Bengal là hai khu vực lưu hành lâu dài của loại virus nguy hiểm này.
Sau khi xác nhận có ca nhiễm, Chính phủ Ấn Độ đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền bang Tây Bengal nhanh chóng triển khai các biện pháp y tế công cộng toàn diện theo quy trình sẵn có. Tổng cộng 196 người từng tiếp xúc với các ca nhiễm đã được xác định, theo dõi và xét nghiệm. Bộ Y tế Ấn Độ xác nhận tất cả những người này đều không có triệu chứng và cho kết quả âm tính với virus Nipah.
Các hoạt động giám sát tăng cường, xét nghiệm trong phòng thí nghiệm và điều tra thực địa được thực hiện thông qua sự phối hợp giữa các cơ quan y tế Trung ương và địa phương, nhằm bảo đảm ngăn chặn kịp thời nguy cơ lây lan. Tính đến thời điểm hiện tại, chưa ghi nhận thêm trường hợp mắc virus Nipah nào khác.
Nhà chức trách Ấn Độ khẳng định tình hình vẫn đang được theo dõi chặt chẽ và mọi biện pháp y tế công cộng cần thiết đã được triển khai.
Ngay sau có thông báo từ Ấn Độ, nhiều nước đã đưa ra cảnh báo và thực hiện biện pháp phòng ngừa virus Nipah.
Tại Việt Nam, Cục quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế) tối 27/1 đã có văn bản hỏa tốc gửi các Bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế; Y tế các Bộ, ngành; Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc chủ động phòng chống bệnh do virus Nipah.
Trước nguy cơ bệnh do virus Nipah xâm nhập vào Việt Nam, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đề nghị các cơ sở khám bệnh chữa bệnh chỉ đạo các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh, thực hiện các biện pháp phòng hộ cá nhân đối với nhân viên y tế và người tiếp xúc gần với các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, đặc biệt lưu ý các trường hợp mới đến nước đã hoặc đang có dịch trong vòng 14 ngày.
Các đơn vị có liên quan tăng cường thực hiện, kiểm tra, giám sát thực hiện kiểm soát nhiễm khuẩn tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, thực hiện cách ly nghiêm ngặt tất cả các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc virus Nipah tại cơ sở điều trị.
Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở điều trị thường xuyên theo dõi, cập nhật thông tin về tình hình dịch bệnh trên thế giới, truyền thông về tình hình dịch bệnh để người dân không hoang mang lo lắng và thực hiện tốt các biện pháp phòng bệnh; Phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh để cách ly, chẩn đoán, điều trị và kiểm soát.
Trong khi đó, Cục Kiểm soát dịch bệnh Quốc gia Trung Quốc cho biết hiện chưa ghi nhận trường hợp nhiễm nào ở trong nước, song nguy cơ xâm nhập từ bên ngoài vẫn tồn tại, do đó cần tăng cường các biện pháp phòng ngừa.
Cơ quan này cho biết đang theo dõi chặt chẽ diễn biến dịch bệnh ở nước ngoài, duy trì công tác giám sát, phát hiện, báo cáo và xử lý ca bệnh theo quy định.
Trên thực tế, Trung Quốc đã ban hành "Hướng dẫn kỹ thuật kiểm soát phòng ngừa dịch bệnh do virus Nipah" từ năm 2021, đồng thời thiết lập phương pháp xét nghiệm axit nucleic và dự trữ bộ xét nghiệm khẩn cấp với quyền sở hữu trí tuệ độc lập. Hiện các trung tâm kiểm soát dịch bệnh cấp tỉnh đã có khả năng xét nghiệm và xác nhận virus Nipah trong phòng thí nghiệm.
Sau khi xuất hiện các ca bệnh tại Ấn Độ, Trung Quốc đã tiến hành đánh giá rủi ro, tăng cường đào tạo nhân viên y tế, siết chặt giám sát, đặc biệt tại khu vực biên giới, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền khoa học nhằm hướng dẫn người dân phòng bệnh đúng cách. Nhà chức trách khuyến cáo người dân không nên hoảng sợ và cần giữ vệ sinh cá nhân, bảo đảm an toàn thực phẩm, tránh tiếp xúc với dơi, gia súc và các nguồn lây nhiễm nghi ngờ.
Nhà chức trách Thái Lan đang tăng cường công tác kiểm soát dịch bệnh tại các sân bay Suvarnabhumi, Don Mueang và Phuket nhằm sàng lọc hành khách đến từ bang Tây Bengal của Ấn Độ, nơi đã xác nhận bùng phát dịch bệnh có khả năng gây tử vong cao do virus Nipah gây ra.
Trong thông báo ngày 25/1, Cục Kiểm soát Dịch bệnh (DDC) Thái Lan cho biết lực lượng kiểm soát bệnh truyền nhiễm quốc tế tại 3 sân bay lớn đã tăng cường sàng lọc hành khách nhập cảnh, đặc biệt là những người đến từ Tây Bengal.
Tại Nhật Bản, Bộ Ngoại giao nước này ngày 27/1 phát cảnh báo chính thức đối với công dân đang sinh sống, làm việc hoặc có kế hoạch đến Ấn Độ. Theo đó, Bộ này kêu gọi công dân Nhật Bản tăng cường các biện pháp phòng ngừa như rửa tay thường xuyên, tránh tiếp xúc không cần thiết với động vật và thận trọng trong lựa chọn, chế biến thực phẩm cũng như đồ uống. Cảnh báo cũng nêu rõ người dân không nên tiêu thụ thực phẩm hoặc đồ uống nghi đã có tiếp xúc với loài dơi.
Bộ Ngoại giao Nhật Bản khuyến cáo, nếu xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau đầu, buồn nôn, chóng mặt hoặc rối loạn ý thức, người nghi nhiễm cần đến cơ sở y tế ngay lập tức để được kiểm tra và điều trị kịp thời.
Sri Lanka cũng nâng mức giám sát sau khi Ấn Độ xác nhận ca nhiễm virus Nipah ở bang Tây Bengal. Giới chức y tế nước này cho biết đang theo dõi sát diễn biến khu vực, duy trì liên lạc với các hệ thống giám sát y tế quốc tế và sẵn sàng các phương án ứng phó nếu tình hình diễn biến phức tạp.
Bộ Y tế Myanmar cũng thông báo tăng cường theo dõi dịch tễ và ban hành khuyến cáo y tế đối với người đi lại, trong bối cảnh nước này có số lượng lớn dơi ăn quả - vật chủ tự nhiên của virus Nipah - và có đường biên giới với các quốc gia từng ghi nhận dịch. Người dân được khuyến cáo hạn chế đi tới các khu vực đang có dịch, đồng thời chủ động khai báo y tế nếu xuất hiện triệu chứng trong vòng 14 ngày sau khi trở về từ vùng nguy cơ.
Sau khi có báo cáo về các trường hợp nhiễm virus Nipah ở Ấn Độ, Bộ Y tế Malaysia ra thông báo nhấn mạnh nước này đang tích cực xác minh thông tin qua các kênh chính thức, bao gồm việc liên hệ với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và thông báo cho các cơ quan chức năng có liên quan. Bên cạnh đó, mọi biện pháp y tế công cộng sẽ được triển khai, dựa trên thông tin đã được xác nhận và các nghiên cứu đánh giá rủi ro, phù hợp với các quy trình và chính sách của đất nước. Công tác kiểm soát y tế công cộng tại các điểm nhập cảnh như các sân bay quốc tế, cảng biển và cửa khẩu biên giới trên bộ, vẫn được duy trì nhất quán và tuân thủ các quy trình đã được thiết lập.
Theo Bộ Y tế Malaysia, các biện pháp đang được thực hiện bao gồm kiểm tra sức khỏe và sàng lọc du khách, trong đó đưa ra quy trình xử lý cụ thể đối với những trường hợp có triệu chứng hoặc bị nghi ngờ mắc bệnh. Đội ngũ y tế khẩn cấp về bệnh truyền nhiễm cũng luôn sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ. Ngoài ra, các biện pháp kiểm soát y tế tại biên giới luôn được duy trì và sẽ được tăng cường tương ứng trong trường hợp cập nhật dịch tễ học chính thức có thay đổi.
Nipah là một loại virus RNA thuộc họ Paramyxoviridae, gây bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người, chủ yếu lây từ lợn và dơi bị nhiễm bệnh, có thể lây qua tiếp xúc gần giữa người với người. WHO đã xếp virus Nipah vào nhóm mầm bệnh ưu tiên, do khả năng cao có thể gây ra một đợt dịch quy mô lớn./.
Yêu cầu tăng cường phòng chống dịch bệnh do virus Nipah ngay tại cửa khẩu
Bộ Y tế yêu cầu các tỉnh, thành phố tăng cường công tác giám sát và phòng chống virus Nipah nhằm ngăn dịch bệnh xâm nhập và lây lan trong cộng đồng.
