Từ ngày 19/4, Chính phủ Pháp sẽ chính thức triển khai gói hỗ trợ 50 triệu euro (khoảng 54 triệu USD) cho ngành vận tải đường bộ, trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng mạnh do căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gây áp lực lên các doanh nghiệp.
Gói hỗ trợ nói trên, được ban hành thông qua sắc lệnh công bố trên Công báo, áp dụng cho các doanh nghiệp có dưới 1.000 lao động hoạt động trong lĩnh vực vận tải hàng hóa, vận tải hành khách bằng xe khách và vận chuyển y tế (không bao gồm taxi).
Mức hỗ trợ dao động từ 70 đến 500 euro (khoảng 76–540 USD) mỗi phương tiện tùy loại, với trần tối đa 60.000 euro (khoảng 64.800 USD) cho mỗi doanh nghiệp.
Theo Bộ trưởng Giao thông vận tải Philippe Tabarot, mục tiêu của gói hỗ trợ là bổ sung thanh khoản cho các doanh nghiệp đang gặp khó khăn nghiêm trọng. Chính phủ cũng để ngỏ khả năng gia hạn hỗ trợ sang tháng 5 nếu giá nhiên liệu tiếp tục neo cao.
Giá dầu diesel tại Pháp – nhiên liệu chủ lực của ngành vận tải – hiện vẫn ở mức khoảng 2,273 euro/lít (tương đương 2,45 USD/lít), cao hơn hơn 0,55 euro so với cuối tháng 2, dù đã giảm nhẹ trong tuần qua. Diễn biến này gắn liền với biến động giá dầu thế giới, khi giá dầu thô từng vượt 115 USD/thùng trước khi hạ xuống dưới 90 USD trong thời gian ngắn.
Ngành vận tải đường bộ là một mắt xích quan trọng của nền kinh tế Pháp, đảm nhiệm phần lớn hoạt động lưu thông hàng hóa nội địa. Theo Viện Thống kê và Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Pháp (Insee), chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu chi phí của các doanh nghiệp vận tải, khiến lĩnh vực này đặc biệt nhạy cảm với biến động giá năng lượng.
Trong những năm gần đây, ngành vận tải Pháp liên tục chịu áp lực kép từ chi phí nhiên liệu và yêu cầu chuyển đổi xanh. Chính sách giảm phát thải carbon của Liên minh châu Âu (EU) buộc các doanh nghiệp phải đầu tư vào phương tiện ít phát thải hơn, trong khi chi phí đầu tư ban đầu cao và hạ tầng chưa hoàn thiện.
Các tổ chức nghề nghiệp, trong đó có Tổ chức Vận tải đường bộ châu Âu (OTRE), cho rằng gói hỗ trợ lần này vẫn còn hạn chế do điều kiện tiếp cận chặt chẽ, đặc biệt là việc loại trừ các doanh nghiệp vay vốn ngân hàng để đầu tư phương tiện. Đây là nhóm chiếm tỷ lệ lớn trong ngành.
Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp vận tải còn đối mặt với tình trạng thiếu tài xế, chi phí nhân công tăng và nhu cầu vận chuyển biến động do tăng trưởng kinh tế chậm lại. Theo các hiệp hội ngành nghề, nếu giá nhiên liệu tiếp tục duy trì ở mức cao, nguy cơ phá sản hoặc thu hẹp hoạt động của các doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ gia tăng.
Trong bối cảnh đó, gói hỗ trợ 50 triệu euro được xem là biện pháp ngắn hạn nhằm “giữ nhịp” cho ngành vận tải đường bộ, trong khi các giải pháp dài hạn như bình ổn thị trường năng lượng và thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện sạch vẫn là thách thức lớn đối với Chính phủ Pháp.
Chính phủ Pháp ngày 18/4 thông báo sẽ triển khai từ tháng 7 chương trình cho thuê xe điện giá ưu đãi, còn gọi là “cho thuê xe điện xã hội”, nhằm hỗ trợ những người thu nhập thấp trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng kéo dài.
Quốc vụ khanh phụ trách Năng lượng Maud Bregeon cho biết, giai đoạn đầu của chương trình hướng tới khoảng 50.000 xe dành cho người dân có thu nhập trung bình dưới 2.200 euro/tháng (tương đương khoảng 2.376 USD/tháng).
Mức chi phí người sử dụng phải tự chi trả dao động từ 100-200 euro/tháng (khoảng 108–216 USD/tháng). Trước đó, kế hoạch dự kiến triển khai từ tháng 6.
Bà Maud Bregeon cũng bác bỏ đề xuất của các nhà phân phối nhiên liệu về việc tạm dừng cơ chế chứng chỉ tiết kiệm năng lượng (CEE) trong 3 tháng nhằm hạ giá xăng dầu, nhấn mạnh sự cần thiết giảm phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch nhập khẩu.
Theo bà, việc cắt bỏ đột ngột các chính sách hỗ trợ chuyển đổi năng lượng sẽ đi ngược mục tiêu bảo đảm sức mua của người dân, đặc biệt trong việc giảm phụ thuộc khí đốt cho sưởi ấm và thúc đẩy chuyển đổi sang xe điện.
Một dự thảo nghị định nhằm kiểm soát biên lợi nhuận trong giá nhiên liệu đã vấp phải phản ứng mạnh từ các nhà phân phối. Các doanh nghiệp này đề xuất thay thế bằng việc tạm dừng cơ chế CEE – khoản đóng góp của các nhà cung cấp năng lượng theo nguyên tắc “người gây ô nhiễm phải trả tiền”, được dùng để tài trợ các hoạt động giảm phát thải khí carbon.
Quốc vụ khanh Maud Bregeon cho biết chưa có quyết định cuối cùng về việc ban hành nghị định trên, song nhấn mạnh các bên liên quan cần chia sẻ trách nhiệm.
Theo bà, giá dầu thô đã giảm nhanh từ 115 USD xuống dưới 90 USD/thùng trong vài ngày qua và xu hướng này cần được phản ánh vào giá bán lẻ nhiên liệu.
Đối với các ngành chịu tác động nặng nề từ giá nhiên liệu tăng cao, Thủ tướng Pháp trước đó đã giao xây dựng gói hỗ trợ thứ hai dự kiến bắt đầu triển khai vào tháng 5 tới.
Các lĩnh vực được nhắc tới gồm nghề cá – hiện vẫn trong tình trạng rất khó khăn – và xây dựng, nơi chi phí nhiên liệu đang trở thành gánh nặng./.
IEA: Thế giới đang trải qua cú sốc năng lượng nghiêm trọng nhất lịch sử
IEA cảnh báo về cuộc khủng hoảng năng lượng lớn nhất lịch sử, ảnh hưởng nghiêm trọng đến giá dầu và kinh tế toàn cầu do căng thẳng tại eo biển Hormuz.
