Ninh Bình đang khẩn trương hoàn tất việc sắp xếp lại thôn, tổ dân phố nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý ở cơ sở và đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Nhân dân đồng thuận
Phường Phủ Lý hiện có 63 tổ dân phố với trên 60.300 nhân khẩu; trong đó, chỉ có 2 tổ dân phố có quy mô trên 550 hộ, còn lại dưới 550 hộ, chưa bảo đảm quy mô theo yêu cầu.
Thực hiện phương án tổng thể của tỉnh và trên cơ sở rà soát thực tế, phường xây dựng đề án sắp xếp, tổ chức lại 63 tổ dân phố thành 18 tổ dân phố, đáp ứng yêu cầu về quy mô và nâng cao hiệu quả quản lý.
Để tạo sự đồng thuận, phường Phủ Lý đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức, tổ chức hội nghị lấy ý kiến cử tri và phát phiếu xin ý kiến đến từng hộ dân. Nhờ thực hiện công khai, dân chủ, đề án nhận được sự đồng thuận, thống nhất cao của cán bộ, đảng viên và nhân dân.
Ông Trần Bá An, Bí thư Chi bộ, tổ trưởng tổ dân phố 4B cho biết, sau khi sắp xếp, các tổ dân phố số 1B, 2B, 4B, 5B và một số hộ xen cư của các tổ dân phố khác thành tổ dân phố số 3, với 1.042 hộ và 4.887 nhân khẩu. Việc sắp xếp tổ dân phố trên địa bàn nhận được sự ủng hộ của người dân, với trên 98% số hộ nhất trí về đề án.
Đồng tình với chủ trương sắp xếp tổ dân phố, bà Đỗ Thị Nhàn (người dân tổ dân phố 4B) chia sẻ: “Mong rằng sau khi sắp xếp, đội ngũ cán bộ tổ dân phố sẽ là những người có trách nhiệm, gần dân, sâu sát cơ sở, lắng nghe và kịp thời giải quyết những kiến nghị, nguyện vọng chính đáng của người dân, góp phần xây dựng khu dân cư đoàn kết, văn minh.”
Để bảo đảm chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở, Ủy ban Nhân dân phường Phủ Lý lựa chọn, bố trí những người có phẩm chất, năng lực, uy tín, am hiểu địa bàn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Sau sắp xếp, mỗi tổ dân phố bố trí 3 người hoạt động không chuyên trách gồm: bí thư chi bộ, trưởng ban công tác Mặt trận và tổ trưởng tổ dân phố. Đối với 72 người hoạt động không chuyên trách dôi dư, địa phương sẽ giải quyết chế độ, chính sách theo đúng quy định.
Theo Chủ tịch Ủy ban Nhân dân phường Phủ Lý Hoàng Cao Liêm, quá trình sắp xếp, tổ chức lại tổ dân phố được phường triển khai đúng quy định, phù hợp với thực tiễn, bảo đảm ổn định tình hình và không ảnh hưởng đến các hoạt động ở cơ sở.
Sau sắp xếp, địa phương sẽ khẩn trương kiện toàn đội ngũ cán bộ, bố trí nhân sự phù hợp, khai thác hiệu quả cơ sở vật chất, góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng hoạt động ở cơ sở.
Trong quá trình triển khai đề án sắp xếp, tổ chức lại thôn, cấp ủy, chính quyền xã Thanh Liêm đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giúp người dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa của hoạt động này.
Ủy ban Nhân dân xã đã thành lập các tổ công tác trực tiếp đến từng hộ dân phát phiếu, hướng dẫn và lấy ý kiến, bảo đảm việc triển khai công khai, dân chủ, đúng quy định.
Ông Đỗ Anh Thạch, Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Nguyễn Phú (xã Thanh Liêm) cho biết: “Chúng tôi phối hợp với các đoàn thể đẩy mạnh tuyên truyền, gặp gỡ, lấy ý kiến từng hộ dân. Nhờ đó, đa số người dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa và đồng thuận cao với chủ trương sắp xếp lại thôn.”
Kết quả, hơn 99% số hộ dân của xã Thanh Liêm nhất trí với đề án sắp xếp, tổ chức lại các thôn theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Ủy ban Nhân dân xã đã hoàn thiện hồ sơ, báo cáo, tờ trình để trình Hội đồng Nhân dân xã xem xét, quyết nghị theo thẩm quyền.
Theo Bí thư Đảng ủy xã Thanh Liêm Vũ Văn Tịnh, quá trình triển khai sắp xếp lại thôn trên địa bàn được thực hiện đúng quy trình; từ việc xây dựng đề án, tổ chức tuyên truyền, lấy ý kiến nhân dân đến hoàn thiện hồ sơ đều bảo đảm công khai, dân chủ, tạo sự đồng thuận cao trong cán bộ, đảng viên và nhân dân. Sau khi sắp xếp, số lượng thôn giảm còn 10 thôn; góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời tạo điều kiện tập trung nguồn lực, đáp ứng yêu cầu phát triển của địa phương trong giai đoạn mới.
Tỉnh Ninh Bình hiện có 1.223 tổ dân phố và 3.259 thôn. Bình quân mỗi phường có 38 tổ dân phố, mỗi xã có 33 thôn. Tuy nhiên, chỉ có một tỷ lệ thấp các tổ dân phố, thôn đạt tiêu chuẩn theo quy định (117 tổ dân phố trên 550 hộ, chiếm tỷ lệ gần 9,6% và 506 thôn trên 400 hộ gia đình, chiếm tỷ lệ 15,5%).
Tinh gọn hơn 60% thôn, tổ dân phố
Theo Phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố trên địa bàn năm 2026, toàn tỉnh Ninh Bình có 4.245 thôn, tổ dân phố thuộc diện sắp xếp, 237 thôn, tổ dân phố giữ nguyên. Sau khi hoàn thành việc sắp xếp, tỉnh còn 1.753 thôn, tổ dân phố (giảm 60,89% so với hiện nay).
Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Ninh Bình Nguyễn Anh Chức nhấn mạnh, việc sắp xếp lại thôn, tổ dân phố nhằm hình thành các đơn vị có quy mô lớn, khắc phục tình trạng manh mún, phân tán; qua đó tạo động lực phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao chất lượng sinh hoạt cộng đồng và hiệu quả quản lý ở cơ sở.
Việc này góp phần tăng cường huy động nguồn lực trong nhân dân để thực hiện các mục tiêu như giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới, đô thị hóa và đô thị thông minh; đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động của thôn, tổ dân phố, chi bộ và các tổ chức chính trị-xã hội.
Sau khi sắp xếp, toàn tỉnh sẽ giảm khoảng 21.760 người hoạt động không chuyên trách và người trực tiếp tham gia tại cơ sở; qua đó tiết kiệm khoảng 780 tỷ đồng ngân sách mỗi năm. Việc sắp xếp còn giúp tinh gọn đầu mối, cơ cấu lại đội ngũ, giảm áp lực bộ máy, nâng cao hiệu quả quản trị cơ sở, thúc đẩy chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và mục tiêu tăng trưởng hai con số; đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân tại địa bàn.
Ủy ban Nhân dân tỉnh Ninh Bình chỉ đạo Ủy ban Nhân dân các xã, phường và các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức triển khai việc sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn bảo đảm đúng quy định, phù hợp yêu cầu quản lý trong điều kiện vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Theo đó, Ủy ban Nhân dân các xã, phường được yêu cầu thực hiện nghiêm việc sắp xếp thôn, tổ dân phố theo tiêu chuẩn, điều kiện quy định; bảo đảm phù hợp với đặc thù từng địa bàn về lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán, điều kiện địa lý, quốc phòng-an ninh và sự gắn kết tự nhiên của cộng đồng dân cư; gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở, thúc đẩy chuyển đổi số, đáp ứng mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.
Quá trình triển khai tại cơ sở phải giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội; chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh, không để xảy ra điểm nóng, vụ việc phức tạp ở cơ sở.
Ủy ban Nhân dân các xã, phường thực hiện việc bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan, đúng quy định; gắn với quá trình sắp xếp và thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách, bảo đảm quyền lợi, ổn định tư tưởng cho đội ngũ liên quan.
Việc lựa chọn, giới thiệu người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố do Ủy ban Nhân dân cấp xã, phường phối hợp với các tổ chức liên quan thực hiện, bảo đảm tiêu chuẩn là người có uy tín, sức khỏe, tâm huyết, trách nhiệm, có năng lực vận động nhân dân; đồng thời từng bước trẻ hóa, nâng cao trình độ ứng dụng công nghệ thông tin, kỹ năng quản trị cộng đồng.
Về việc đặt tên thôn, tổ dân phố sau sắp xếp, Ủy ban Nhân dân tỉnh yêu cầu chỉ đổi tên khi trùng tên hoặc theo nguyện vọng chính đáng của nhân dân. Tỉnh khuyến khích giữ lại tên gọi truyền thống hoặc sử dụng tên của một trong các thôn, tổ dân phố trước khi sắp xếp để hạn chế ảnh hưởng đến giấy tờ, địa chỉ của cá nhân, tổ chức; đồng thời bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa của cộng đồng dân cư./.
Bộ Nội vụ yêu cầu hoàn thành phương án sắp xếp lại thôn, tổ dân phố trước 10/6