Singapore đang đối mặt với viễn cảnh già hóa dân số nhanh chóng và thiếu hụt nguồn nhân lực trong tương lai gần.
Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng Singapore (PMO) Indranee Rajah mới đây cảnh báo số người chết đi có thể vượt quá số trẻ được sinh ra vào đầu những năm 2030 nếu xu hướng hiện tại tiếp diễn.
Điều này đồng nghĩa với việc dân số Singapore sẽ bắt đầu giảm nếu không có sự gia tăng đáng kể từ nguồn nhập cư.
Bà Indranee cho biết những đánh giá trên được đưa ra căn cứ vào những dự báo về tỷ lệ sinh, tình trạng di cư và tuổi thọ trung bình tại Singapore trong thời gian tới.
Tính riêng năm 2023, số người chết là công dân Singapore là 24.726 người, tăng 40% so với con số 17.691 của năm 2014.
Trong khi đó, tỷ lệ sinh trong năm 2023 giảm khoảng 13% khi chỉ có 28.877 trẻ em là công dân Singapore ra đời so với con số 33.193 trong năm 2014.
Tổng tỷ suất sinh (số con sinh ra trung bình của một phụ nữ trong độ tuổi sinh sản) ở Singapore giảm xuống còn 0,97 vào năm 2023, lần đầu tiên tỷ lệ này giảm xuống dưới 1.
Mặt khác, dân số Singapore đang già đi nhanh chóng. Vào năm 2010, khoảng 10% dân số Singapore ở độ tuổi 65 trở lên. Đến năm 2030, con số đó dự kiến sẽ tăng lên mức khoảng 25%.
Việc dân số già hóa và giảm sút sẽ gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho Singapore.
Lực lượng lao động sẽ thu hẹp, gây áp lực lên hệ thống an sinh xã hội và làm giảm sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Đồng thời, nhu cầu về dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi sẽ tăng cao, đòi hỏi nguồn lực đầu tư lớn.
Để giải quyết tình trạng trên, trong vòng 2 thập kỷ qua, Singapore đã đưa ra hàng loạt biện pháp để thúc đẩy tỷ lệ sinh. Trong đó, nước này đã áp dụng các chính sách tặng tiền mặt cho trẻ sơ sinh theo chương trình Baby Bonus, tăng thời gian nghỉ thai sản cho cả bố và mẹ, mở rộng tài trợ chính phủ với phụ nữ lớn tuổi sử dụng biện pháp thụ tinh ống nghiệm (IVF).
Một số chuyên gia đánh giá những dự báo về tỷ lệ sinh trên của PMO là điều đã được dự đoán từ trước.
Các quốc gia có tỷ lệ sinh thấp như Trung Quốc, Nhật Bản và Italy hiện đang ghi nhận số ca tử vong vượt số ca sinh.
Các nước này đang nỗ lực giải quyết tình trạng trên bằng nhiều biện pháp thúc đẩy tỷ lệ sinh, hoãn tuổi nghỉ hưu, tăng cường nhập cư.
Nghiên cứu, xây dựng các chính sách đón đầu xu hướng già hóa dân số
Theo Phó Thủ tướng Lê Thành Long, chính sách ngày càng rõ, tương đối đầy đủ dành cho người cao tuổi nhưng các chính sách đón đầu xu hướng già hóa dân số còn chưa kịp thời, nguồn lực còn hạn chế.
Tiến sỹ Tan Poh Lin, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Chính sách Singapore cho biết mức giảm tỷ lệ sinh hiện nay của nước này không phải là điều quá quan ngại. Điều đáng quan tâm hơn là tốc độ như thế nào bởi vì tốc độ thay đổi nhanh chóng về dân số và quy mô lực lượng lao động sẽ khiến xã hội và nền kinh tế khó điều chỉnh và thích nghi kịp.
Phó Giáo sư Walter Theseira tại Đại học Khoa học Xã hội Singapore cũng cảnh báo tình trạng dân số giảm sẽ kéo theo sự giảm sút lực lượng lao động và khiến nhiều ngành nghề phục vụ cho lĩnh vực tiêu dùng nội địa như thực phẩm, đồ uống, bán lẻ sẽ đối mặt với tình trạng trì trệ hoặc suy giảm.
Tiến sỹ Leong Chan-Hoong, người đứng đầu Chương trình nghiên cứu gắn kết xã hội tại Trường Nghiên cứu quốc tế S. Rajaratnam thuộc Đại học Công nghệ Nanyang, cho biết dân số già có thể sẽ gây gánh nặng thuế đè lên vai những người trưởng thành trong độ tuổi lao động.
Bên cạnh đó, những thách thức về nhân khẩu học sẽ ảnh hưởng đến tỷ lệ nhập cư trong thời gian tới. Tuy nhiên, điều này cũng sẽ tác động tới yếu tố bản sắc dân tộc và quốc gia cũng như sự gắn kết trong xã hội.
Theo báo cáo dân số của Singapore năm 2023, tính đến tháng 6 năm ngoái, dân số Singapore đạt mức 5,92 triệu người, tăng 5% so với mức 5,64 triệu người của năm 2022.
Từ tháng 6/2022-6/2023, số công dân Singapore tăng 1,6 % lên 3,61 triệu người; số thường trú nhân tăng 3,7% lên mức 0,54 triệu người; số người nước ngoài không phải thường trú nhân, gồm những người làm việc và học tập tại Singapore, tăng 13,1% từ 1,56 triệu người lên 1,77 triệu người./.
