Ngành công nghiệp Singapore sở hữu thế mạnh trong nghiên cứu và phát triển, sản xuất tiên tiến, quản trị công nghệ, tài chính, mạng lưới kinh doanh quốc tế và khả năng tiếp cận các công ty bán dẫn toàn cầu.
Trong khi đó, ngành công nghiệp Việt Nam mang đến nguồn nhân lực kỹ thuật trẻ và đang phát triển, nền sản xuất điện tử quy mô lớn, các doanh nghiệp công nghệ trong nước đang phát triển và quy mô đủ lớn để hỗ trợ sự phát triển công nghiệp hơn nữa.
Bằng cách kết hợp những thế mạnh bổ sung này, hai quốc gia có thể giúp xây dựng một hành lang bán dẫn tích hợp và cạnh tranh toàn cầu hơn trong khu vực ASEAN. Đây là nhận định của ông Ang Wee Seng - Giám đốc điều hành Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Singapore (SSIA) khi trả lời phỏng vấn của phóng viên TTXVN tại Singapore.
Theo ông Ang Wee Seng, khả năng cạnh tranh của ngành bán dẫn ngày nay không còn được quyết định bởi một công ty hay một nhà máy duy nhất, mà được quyết định bằng sức mạnh, khả năng kết nối, khả năng thích ứng và độ tin cậy của toàn bộ hệ sinh thái. Tầm quan trọng của ngành bán dẫn đã được Giáo sư Vũ Minh Khương-Trường Chính sách Công Lý Quang Diệu- khẳng định.
Giáo sư chia sẻ: “Trong khai thác trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ, có 5 lĩnh vực công nghệ quan trọng. Một là công nghệ AI, công nghệ mang tính chiến lược, áp dụng toàn bộ các ngành, từ logistics đến y tế, chế tạo tiên tiến, tài chính…Ngành thứ hai cần chú ý là công nghệ sinh học bởi công nghệ này làm chất lượng cuộc sống tốt hơn. Công nghệ thứ ba là bán dẫn, lượng tử, là nền tảng cho tương lai. Thứ tư là hệ thống năng lượng tiên tiến, làm sao để có đủ nguồn năng lượng dồi dào, khả năng chống chịu cao trong mọi tình huống. Thứ năm là công nghệ robot, bổ trợ thay thế con người rất nhiều. Đây là những công nghệ chiến lược được ưu tiên trong đầu tư phát triển.”
Đánh giá về hợp tác Việt Nam-Singapore trong lĩnh vực bán dẫn, ông Ang Wee Seng cho biết các thỏa thuận được công bố trong chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Singapore hồi tháng 5/2026 đã tạo động lực quan trọng, cung cấp các cơ chế thực tiễn để chuyển hóa sự tin tưởng lẫn nhau và sự phù hợp chiến lược thành các dự án cụ thể. Kết quả bao gồm hợp tác trong các lĩnh vực: khả năng phục hồi chuỗi cung ứng, sản xuất tiên tiến, công nghệ, năng lượng, chuyển đổi số, đổi mới và phát triển nguồn nhân lực.
Những lĩnh vực này rất quan trọng đối với ngành công nghiệp bán dẫn vì không có hệ sinh thái bán dẫn nào hoạt động độc lập. Nó phụ thuộc vào nguồn năng lượng ổn định, cơ sở hạ tầng tiên tiến, chuỗi cung ứng đáng tin cậy, hợp tác công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao. SSIA kỳ vọng giai đoạn hợp tác tiếp theo sẽ mang tính thiết thực, bền vững và do ngành công nghiệp dẫn dắt.
Các lĩnh vực tiềm năng bao gồm lập bản đồ năng lực chung, phát triển nhà cung cấp, kết nối kinh doanh, trao đổi lực lượng lao động, phát triển lãnh đạo, hợp tác nghiên cứu và các dự án thí điểm liên quan đến thiết kế, đóng gói và thử nghiệm chất bán dẫn, thiết bị, vật liệu, kỹ thuật chính xác và sản xuất thông minh.
Theo ông Ang Wee Seng, Việt Nam đã đặt ra tham vọng mạnh mẽ về phát triển ngành bán dẫn. Thách thức tiếp theo là chuyển hóa tham vọng này thành năng lực tập trung, có tính thương mại và bền vững. Theo đó, ông đề xuất một số ưu tiên cho Việt Nam.
Thứ nhất là duy trì sự tập trung vào những lĩnh vực mà đất nước có tiềm năng mạnh nhất để xây dựng lợi thế cạnh tranh bền vững. Việt Nam có thể xác định những lĩnh vực có sự kết hợp mạnh nhất giữa nhu cầu trong nước, nhân tài, năng lực công nghiệp hiện có và khách hàng tiềm năng toàn cầu. Những lĩnh vực này có thể bao gồm thiết kế chip, đóng gói và kiểm thử, hệ thống nhúng, chip viễn thông, điện tử công suất, ứng dụng công nghiệp và một số bộ phận chọn lọc trong chuỗi cung ứng thiết bị, vật liệu và kỹ thuật chính xác.
Thứ hai, Việt Nam có thể phát triển nhu cầu trong nước song song với năng lực sản xuất. Các tập đoàn như Viettel, FPT và các doanh nghiệp công nghệ, công nghiệp khác của Việt Nam có thể trở thành những khách hàng ban đầu và đối tác phát triển quan trọng. Các ứng dụng trong nước trong lĩnh vực viễn thông, năng lượng, giao thông vận tải, tự động hóa công nghiệp, y tế, quốc phòng, thành phố thông minh và cơ sở hạ tầng số có thể tạo ra nhu cầu về các sản phẩm bán dẫn chuyên dụng được thiết kế phù hợp với yêu cầu riêng của Việt Nam.
Thứ ba, phát triển nhân tài phải gắn bó chặt chẽ với ngành công nghiệp. Các trường đại học và cơ sở đào tạo nên hợp tác với các công ty về chương trình giảng dạy, thực tập, tiếp cận phòng thí nghiệm, công cụ kỹ thuật và những thách thức sản xuất thực tế. Việt Nam sẽ cần không chỉ nhiều sinh viên tốt nghiệp mà còn cần những nhà lãnh đạo kỹ thuật giàu kinh nghiệm, kỹ sư quy trình, quản lý dự án và các chuyên gia am hiểu về tiêu chuẩn chất lượng quốc tế, sở hữu trí tuệ, an ninh mạng và các yêu cầu pháp lý.
Thứ tư, Việt Nam có thể tiếp tục củng cố các yếu tố cơ bản quyết định lựa chọn đầu tư. Những yếu tố này bao gồm nguồn năng lượng ổn định và cạnh tranh, nguồn nước dồi dào, logistics, bảo vệ sở hữu trí tuệ, tính nhất quán của chính sách, an ninh mạng, tuân thủ kiểm soát xuất khẩu và mạng lưới mạnh các nhà cung cấp địa phương chất lượng.
Cuối cùng, Việt Nam cần duy trì kết nối quốc tế. Bán dẫn vốn dĩ mang tính toàn cầu. Hợp tác với ngành công nghiệp Singapore và các hệ sinh thái bán dẫn lớn khác có thể giúp Việt Nam rút ngắn thời gian học hỏi, xây dựng uy tín quốc tế và kết nối các doanh nghiệp trong nước với khách hàng toàn cầu.
Thành công không chỉ nên được đo bằng số lượng nhà máy được xây dựng. Điều này cũng nên được đánh giá dựa trên số lượng kỹ sư Việt Nam phát triển tài sản trí tuệ có giá trị, số lượng nhà cung cấp trong nước được các công ty toàn cầu chứng nhận, số lượng sản phẩm do Việt Nam thiết kế thâm nhập thị trường quốc tế và giá trị được tạo ra và giữ lại trong nước.
Phát triển ngành bán dẫn là một dự án dài hạn. Theo ông Ang Wee Seng, ở cấp độ khu vực, ASEAN nên tránh xem phát triển ngành bán dẫn như một cuộc cạnh tranh mà mỗi quốc gia cố gắng xây dựng một hệ sinh thái giống hệt nhau. Singapore, Việt Nam và các ngành công nghiệp ASEAN khác sở hữu những thế mạnh khác nhau nhưng bổ sung cho nhau.
Bằng cách kết nối những thế mạnh này thông qua cơ sở hạ tầng, sự di chuyển nhân tài, quan hệ đối tác nghiên cứu, chuỗi cung ứng đáng tin cậy và phát triển ngành công nghiệp chung, ASEAN có thể trở thành một hệ sinh thái bán dẫn tích hợp, bền vững và có tầm quan trọng toàn cầu, chứ không chỉ là tập hợp các địa điểm sản xuất bán dẫn riêng lẻ./.
Nền tảng cho “quan hệ chiến lược thế hệ mới” Việt Nam-Singapore