Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các cuộc tiếp xúc gián tiếp giữa Mỹ và Iran tại Oman đã diễn ra “rất tích cực” và hai bên dự kiến sẽ tiếp tục đàm phán vào đầu tuần tới.
Tuy nhiên, ông cũng công bố các biện pháp trừng phạt mới và ký sắc lệnh đe dọa áp thêm thuế đối với các quốc gia giao thương với Tehran nhằm gia tăng sức ép kinh tế.
Phát biểu với báo giới trên chuyên cơ Không lực Một ngày 6/2, Tổng thống Trump đánh giá Washington đã có “những cuộc trao đổi rất tốt về Iran,” đồng thời cho biết hai bên sẽ “gặp lại vào đầu tuần tới.”
Nhà lãnh đạo Mỹ nhận định Tehran “rất muốn đạt được một thỏa thuận”, song cảnh báo “hậu quả sẽ rất nghiêm trọng” nếu không đạt được đồng thuận liên quan đến chương trình hạt nhân.
Các cuộc đàm phán tại Muscat, do Oman làm trung gian, diễn ra theo hình thức gián tiếp, với các phái đoàn hai bên không gặp mặt trực tiếp.
Phía Mỹ do Đặc phái viên Trung Đông Steve Witkoff dẫn đầu, cùng sự tham gia của ông Jared Kushner -con rể Tổng thống Trump, và Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ, Đô đốc Brad Cooper.
Phái đoàn Iran do Ngoại trưởng Abbas Araghchi đứng đầu.
Ngoại trưởng Araghchi cho biết các cuộc thảo luận “tập trung hoàn toàn vào vấn đề hạt nhân,” diễn ra trong “bầu không khí tích cực," đồng thời hai bên đã nhất trí tiếp tục đàm phán.
Ông bày tỏ hy vọng Mỹ sẽ tránh các biện pháp “đe dọa và gây sức ép” để tiến trình đối thoại được duy trì. Đây là cuộc tiếp xúc đầu tiên giữa quan chức Mỹ và Iran kể từ tháng Sáu năm ngoái, khi Washington tham gia chiến dịch không kích cùng Israel nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran.
Tuy nhiên, ngay sau khi vòng đàm phán kết thúc, Mỹ đã công bố các lệnh trừng phạt mới nhằm vào các thực thể vận tải biển và tàu thuyền mà nước này cho là liên quan hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Iran.
Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết động thái này nằm trong chiến dịch “gây sức ép tối đa” nhằm cắt giảm nguồn thu năng lượng của Tehran.
Cùng ngày, Tổng thống Trump ký sắc lệnh hành pháp cho phép áp thêm thuế quan đối với các quốc gia tiếp tục giao thương với Iran. Văn bản nêu khả năng áp mức thuế, ví dụ 25% đối với hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ từ bất kỳ nước nào “trực tiếp hoặc gián tiếp” mua hoặc tiếp nhận hàng hóa, dịch vụ từ Iran.
Nhà Trắng cho biết sắc lệnh tái khẳng định tình trạng “khẩn cấp quốc gia” liên quan đến Iran và có thể được điều chỉnh tùy tình hình.
Washington lâu nay cáo buộc Iran tìm cách phát triển vũ khí hạt nhân, hỗ trợ các lực lượng vũ trang trong khu vực và phát triển tên lửa đạn đạo, coi đây là các yếu tố gây bất ổn Trung Đông.
Trong khi đó, Tehran nhiều lần khẳng định chương trình hạt nhân của mình chỉ phục vụ mục đích hòa bình.
Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng, Mỹ đã điều một nhóm tác chiến hải quân do tàu sân bay USS Abraham Lincoln dẫn đầu tới Trung Đông. Ông Trump cho biết Mỹ có “một hạm đội lớn” trong khu vực, song vẫn ưu tiên giải pháp đàm phán.
Một số quốc gia trong khu vực bày tỏ hy vọng các cuộc đối thoại sẽ dẫn tới một thỏa thuận toàn diện, góp phần tăng cường an ninh và ổn định khu vực.
Hiện Iran chưa đưa ra bình luận chính thức về các lệnh trừng phạt mới và sắc lệnh thuế quan của Mỹ, song hai bên được cho là sẽ tiếp tục các cuộc thương lượng trong những ngày tới./.