Từ đầu năm 2024 đến nay, Thành phố Hồ Chí Minh đã xóa đăng ký 1.662 tàu cá hư hỏng, không còn hoạt động hoặc không đủ điều kiện theo quy định; đồng thời cập nhật đầy đủ lên hệ thống giám sát nhằm kịp thời nhận diện, ngăn chặn nếu các tàu đã xóa đăng ký vẫn tham gia khai thác trái phép.
Thông tin được nêu tại buổi làm việc giữa Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh với Đoàn công tác Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Phùng Đức Tiến làm trưởng đoàn, kiểm tra tình hình triển khai chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) trên địa bàn thành phố chiều 25/2.
Báo cáo tại buổi làm việc, bà Phạm Thị Na, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, đến ngày 24/2, toàn thành phố có 4.455 tàu cá đã đăng ký; 100% được cập nhật trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase) và đồng bộ thông tin chủ tàu với cơ sở dữ liệu dân cư VNeID.
Thành phố đã cấp giấy phép khai thác cho 4.305 tàu đủ điều kiện; công tác đăng kiểm, đánh dấu tàu cá được rà soát thường xuyên, bảo đảm tất cả tàu hoạt động đều sơn, kẻ biển số đúng quy định.
Trong kiểm soát hoạt động trên biển, 2.204/2.227 tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS), đạt tỷ lệ 98,97%. 23 tàu chưa lắp thiết bị giám sát hành trình hiện đang neo đậu và được quản lý chặt chẽ, không cho ra khơi. Lực lượng chức năng duy trì trực giám sát 24/7, kịp thời phát hiện tàu mất kết nối để liên hệ, yêu cầu báo cáo vị trí, xác minh nguyên nhân, hạn chế tối đa nguy cơ vi phạm vùng biển nước ngoài.
Đáng chú ý, toàn thành phố hiện còn 490 tàu chưa đủ điều kiện khai thác (gồm tàu không đủ điều kiện cấp phép, hết hạn đăng kiểm, chưa lắp VMS, hết hạn an toàn thực phẩm). Tất cả đều được lập danh sách, giao địa phương và lực lượng chức năng quản lý 100%, kể cả tàu đã bán hoặc neo đậu ngoài địa bàn, nhằm bảo đảm không phát sinh vi phạm IUU.
Về truy xuất nguồn gốc, thành phố có 9 cảng cá được công bố mở, trong đó 4 cảng đủ hệ thống xác nhận nguồn gốc thủy sản từ khai thác. Từ đầu năm 2024 đến nay, các cảng cá đã kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ tàu ra, vào cảng; cấp giấy xác nhận, giấy chứng nhận phục vụ xuất khẩu hải sản.
Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT), nhật ký khai thác điện tử được triển khai đồng bộ; nhân lực, trang thiết bị tại cảng được tăng cường để kiểm soát sản lượng qua cảng, đáp ứng yêu cầu thị trường, đặc biệt là thị trường Liên minh châu Âu.
Từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng chức năng thành phố chưa phát hiện tàu cá vượt ranh giới hay mất kết nối trên 10 ngày. Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế tại cảng cá Tân Phước, Đoàn công tác chỉ ra một số tồn tại yêu cầu phía Thành phố Hồ Chí Minh cần nhanh chóng khắc phục.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, dự kiến trong tháng 3/2026 Đoàn công tác của Ủy ban châu Âu (EC) sẽ kiểm tra công tác triển khai IUU tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Trước tình hình đó, các lực lượng chức năng thành phố phải mạnh tay hơn nữa, xử lý nghiêm các tàu cá vi phạm; "làm tới tận cùng, phạt thật nặng" để tạo tính răn đe. Công tác quản lý đội tàu đang hoạt động trên biển phải được nắm chắc, siết chặt; đồng thời tổng lực hoàn thiện hồ sơ, chuẩn bị tốt nhất cho việc đón đoàn Ủy ban châu Âu trong tháng 3.
Theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, từ nay đến ngày 10/3 là giai đoạn "nước rút," đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, nhằm góp phần cùng cả nước tháo gỡ cảnh báo "thẻ vàng," xây dựng nghề cá phát triển bền vững, có trách nhiệm và hội nhập quốc tế sâu rộng.
Kiến nghị với Đoàn công tác, ông Hoàng Nguyên Dinh, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đề xuất Trung ương chỉ đạo các tỉnh, thành hỗ trợ thành phố trong quản lý tàu cá của địa phương khi neo đậu ngoài tỉnh; đồng thời chỉ đạo các đơn vị đăng kiểm cập nhật kết quả đăng kiểm lên hệ thống ngay sau khi thực hiện, tránh tình trạng chậm hoặc không cập nhật, gây khó khăn trong quản lý./.