Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, hội thảo khoa học thường niên lần thứ 7 của Mạng lưới Học thuật người Việt tại Nhật Bản (VANJ Conference 2026) đã diễn ra từ ngày 13 - 15/11 tại Đại học Hiroshima, Nhật Bản.
Với chủ đề "Nghiên cứu liên ngành và đổi mới sáng tạo," sự kiện là diễn đàn kết nối các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp và nghiên cứu sinh Việt Nam, Nhật Bản và quốc tế, hướng tới thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Sự kiện năm nay đã quy tụ sự tham gia của hơn 200 chuyên gia đến từ Nhật Bản, Việt Nam, Mỹ... cùng nhiều quốc gia khác.
Hội thảo do Mạng lưới Học thuật người Việt tại Nhật Bản (VANJ) chủ trì, phối hợp với Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Fukuoka, hội Chuyên gia Việt Nam-Nhật Bản (VJS) và Đại học Hiroshima tổ chức.
Đây là một trong những hoạt động khoa học thường niên có ý nghĩa quan trọng đối với cộng đồng trí thức Việt Nam tại Nhật Bản, góp phần tăng cường kết nối giữa các nhà khoa học đang làm việc tại các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ của Nhật Bản, đồng thời mở rộng cơ hội hợp tác với các cơ sở nghiên cứu trong nước.
Điểm nổi bật của VANJ 2026 là định hướng nghiên cứu liên ngành, kết nối những lĩnh vực đang có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển kinh tế và xã hội, như công nghệ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số, vật liệu tiên tiến, hạ tầng thông minh, năng lượng, môi trường và nông nghiệp bền vững. Chương trình bao gồm các phiên thảo luận toàn thể, chuyên đề, báo cáo nghiên cứu và trình bày poster khoa học, tạo điều kiện để các nhà nghiên cứu trẻ trao đổi trực tiếp với những chuyên gia giàu kinh nghiệm.
Trong phiên toàn thể với chủ đề "Hợp tác Việt Nam-Nhật Bản vì tương lai bền vững: Góc nhìn từ học thuật, chính sách và công nghiệp," Giáo sư Shinji Kaneko, Phó Hiệu trưởng điều hành Đại học Hiroshima, đã trình bày báo cáo về chiến lược hợp tác của Đại học Hiroshima với Việt Nam, vượt ra ngoài các hoạt động trao đổi học thuật truyền thống.
Trong khi đó, đại diện khu vực doanh nghiệp, ông Nguyễn Huy Hiếu đến từ FPT Japan, đã báo cáo về sự phát triển tiếp theo của triết lý chế tạo Monozukuri Nhật Bản, từ các sản phẩm được định nghĩa bằng phần mềm đến những sản phẩm được định nghĩa bằng AI. Hai chủ đề này phản ánh xu hướng quan trọng trong hợp tác khoa học công nghệ hiện nay: các trường đại học không chỉ đào tạo và nghiên cứu, mà cần kết nối chặt chẽ với doanh nghiệp để chuyển hóa tri thức thành sản phẩm, dịch vụ và giá trị kinh tế.
Một nội dung đáng chú ý của hội thảo là các phiên chuyên đề về công nghệ bán dẫn, vật liệu và thiết bị thế hệ mới. Các nhà khoa học đã trình bày các báo cáo tập trung vào vật liệu bán dẫn tiên tiến, công nghệ chế tạo linh kiện, ứng dụng AI trong khám phá vật liệu, thiết bị quang điện tử, vật liệu nhiệt điện và những công nghệ có tiềm năng ứng dụng trong năng lượng sạch, giao thông điện hóa và thiết bị y sinh. Đặc biệt, các báo cáo dành sự quan tâm đến đào tạo nhân lực bán dẫn, một lĩnh vực Việt Nam đang ưu tiên phát triển nhằm tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.
Bên cạnh đó, các phiên về AI, khoa học dữ liệu và chuyển đổi số đề cập đến khả năng ứng dụng những công nghệ mới trong nghiên cứu, giáo dục, công nghiệp và phát triển bền vững.
Khác với các hội thảo khoa học truyền thống chủ yếu tập trung vào công bố kết quả nghiên cứu, VANJ 2026 còn tổ chức phiên trao đổi với doanh nghiệp mang tên "Industry Voices: Technology, Careers, and Future Opportunities."
Nội dung trao đổi tập trung vào xu hướng phát triển công nghệ, những yêu cầu thực tế của doanh nghiệp, kỹ năng nghề nghiệp và cơ hội phát triển của các nhà khoa học, kỹ sư trẻ. Việc kết nối nghiên cứu với nhu cầu doanh nghiệp ngay từ giai đoạn đầu có thể góp phần rút ngắn khoảng cách giữa phòng thí nghiệm và thị trường, đồng thời nâng cao hiệu quả thương mại hóa các thành tựu khoa học.
Trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, hội thảo cũng dành một phiên chuyên đề riêng cho các giải pháp phát triển nông nghiệp bền vững, sử dụng hiệu quả tài nguyên sinh học, xử lý chất thải, kinh tế tuần hoàn và ứng dụng công nghệ sinh học.
Một trong những ý nghĩa quan trọng của VANJ 2026 là phát huy nguồn lực trí thức người Việt đang học tập, nghiên cứu và làm việc tại Nhật Bản, góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác song phương giữa hai nước.
Theo Giáo sư Trần Đăng Xuân, Đại học Hiroshima, thành viên Ban tổ chức hội thảo và Chủ tịch VJS, Nhật Bản là quốc gia có nền tảng khoa học công nghệ tiên tiến, đặc biệt trong các lĩnh vực vật liệu, cơ khí chính xác, công nghệ bán dẫn, công nghệ sinh học và công nghiệp chế tạo. Việc tăng cường kết nối đội ngũ chuyên gia Việt Nam tại Nhật Bản với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước có thể tạo ra những cơ hội hợp tác thiết thực.
Thông qua các hoạt động kết nối học thuật và hợp tác doanh nghiệp, VJS đang thúc đẩy những chương trình hợp tác trong lĩnh vực công nghệ sinh học, nông nghiệp, năng lượng, môi trường và đào tạo nhân lực công nghệ cao.
VANJ 2026 không chỉ là dịp để các nhà khoa học công bố kết quả nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm và mở rộng quan hệ chuyên môn, mà còn hướng tới mục tiêu lớn hơn: phát huy trí tuệ của cộng đồng người Việt tại Nhật Bản, góp phần thúc đẩy hợp tác khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao giữa hai quốc gia./.
Kết nối nghiên cứu, đào tạo và công nghiệp bán dẫn Việt Nam-Nhật Bản
Hội thảo VJSS-2026 tại Hà Nội kết nối nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp trong lĩnh vực bán dẫn, thúc đẩy hợp tác chiến lược giữa Việt Nam và Nhật Bản.
