Hai thập kỷ tổ chức Cuộc thi và Festival Guitar quốc tế Berlin cũng là hành trình Giáo sư, nghệ sỹ guitar Đặng Ngọc Long, Hiệu trưởng Trường Âm nhạc Berlin-Gesundbrunnen (Đức), kể những câu chuyện về văn hóa, lịch sử và con người Việt Nam đến với các nghệ sỹ trẻ quốc tế bằng ngôn ngữ âm nhạc.
Từ những tác phẩm lấy cảm hứng từ chất liệu truyền thống đến mong muốn đưa cuộc thi về Hà Nội, ông đã biến tiếng đàn guitar thành cầu nối giữa Việt Nam với thế giới.
Cuộc thi và Festival Guitar quốc tế Berlin năm nay đánh dấu chặng đường 20 năm, một dấu mốc đặc biệt đối với nghệ sỹ Đặng Ngọc Long, người Việt Nam đầu tiên đoạt Giải Đặc biệt tại Cuộc thi Guitar Quốc tế năm 1987 và nhiều năm được lựa chọn làm Chủ tịch Hội đồng Giám khảo.
Qua hai thập kỷ, cuộc thi đã trở thành nơi các nghệ sỹ guitar trẻ từ nhiều quốc gia gặp gỡ, học hỏi và tranh tài tại Berlin.
Theo phóng viên TTXVN tại Berlin, năm nay, 30 thí sinh đến từ 15 quốc gia tham dự vòng đầu. Qua các vòng sơ loại, 15 thí sinh được chọn vào vòng tiếp theo, trước khi 5 thí sinh xuất sắc nhất tranh tài tại vòng chung kết ngày 10/10 tại Ballhaus Prinzenallee ở Berlin.
Bên cạnh vòng chung kết, chương trình năm nay còn có Gala Concert, các lớp masterclass và triển lãm guitar. Đáng chú ý, Hội đồng Nghệ thuật đã chọn các tác phẩm của nghệ sỹ Đặng Ngọc Long làm bài thi bắt buộc, qua đó đưa âm nhạc Việt Nam đến với các thí sinh và khán giả quốc tế.
Chia sẻ với phóng viên TTXVN tại Đức, nghệ sỹ Đặng Ngọc Long cho biết mốc 20 năm với ông không chỉ là một con số. Điều có ý nghĩa hơn là những tác phẩm lấy cảm hứng từ chất liệu văn hóa Việt Nam như làn điệu dân ca, các tác phẩm văn học kinh điển, đặc biệt là “Truyện Kiều,” được các nghệ sỹ quốc tế học, biểu diễn và mang lên sân khấu thế giới.
Ông cho biết: “Khi các thí sinh học Tổ khúc Kiều, họ không chỉ học một bản nhạc. Họ tìm hiểu Truyện Kiều, nhân vật Kiều, số phận con người và những giá trị văn hóa phía sau. Khi tiếng đàn guitar vang lên ở Berlin, cùng với âm nhạc là một câu chuyện Việt Nam được kể với khán giả quốc tế.”
Nhìn lại chặng đường đã qua, nghệ sỹ Đặng Ngọc Long gọi đó là “20 năm xây dựng một cây cầu bằng âm nhạc” giữa các nghệ sỹ, giữa Berlin với thế giới và đặc biệt giữa Việt Nam với bạn bè quốc tế.
Ông nhấn mạnh vai trò của nghệ sỹ Việt Nam ở nước ngoài: sống giữa hai không gian văn hóa, họ mang theo ký ức, ngôn ngữ và giá trị Việt Nam, đồng thời trưởng thành trong môi trường nghệ thuật quốc tế. Sự giao thoa đó giúp các nghệ sỹ có thêm cơ hội giới thiệu văn hóa Việt Nam với thế giới và đưa những kinh nghiệm, giá trị mới về với trong nước.
Tinh thần này phù hợp với định hướng của Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó nhấn mạnh chủ động hội nhập quốc tế về văn hóa, quảng bá các giá trị Việt Nam và tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại.
Theo nghệ sỹ Đặng Ngọc Long, “ngoại giao âm nhạc” không chỉ là đưa nghệ sỹ Việt Nam ra thế giới, mà còn tạo cơ hội để bạn bè quốc tế đến Việt Nam, trực tiếp cảm nhận và kể lại những câu chuyện về đất nước, con người Việt Nam.
Hơn hai thập kỷ hoạt động nghệ thuật ở nước ngoài, nghệ sỹ Đặng Ngọc Long cho rằng sự gắn kết thường xuyên với trong nước sẽ giúp các nghệ sỹ Việt Nam ở nước ngoài kết nối những dự án, đối tác và cơ hội quốc tế với các cơ quan văn hóa, tổ chức nghệ thuật và đồng nghiệp trong nước.
Theo ông, các dự án văn hóa có yếu tố quốc tế cũng cần được tạo điều kiện thuận lợi hơn về kinh phí, đi lại, lưu trú, thị thực và bản quyền. Nhà nước, các tổ chức văn hóa, doanh nghiệp và nghệ sỹ có thể cùng tham gia thúc đẩy những hoạt động này.
Chia sẻ về kế hoạch cá nhân trong thời gian tới, nghệ sỹ Đặng Ngọc Long cho biết ông muốn dành nhiều thời gian hơn cho sáng tác, tiếp tục đưa văn học, lịch sử, thiên nhiên và con người Việt Nam vào ngôn ngữ guitar.
Ông cũng mong muốn mở thêm cơ hội để các nghệ sỹ guitar trẻ Việt Nam được giao lưu, học hỏi và làm việc cùng đồng nghiệp quốc tế.
Nghệ sỹ chia sẻ: “Âm nhạc không có biên giới.” Nếu qua một tiếng đàn, khán giả ở một đất nước xa xôi biết thêm về Việt Nam và muốn tìm hiểu hơn về đất nước, con người Việt Nam, đó là lúc âm nhạc đã phát huy giá trị của mình.
Ông vẫn đang ấp ủ kế hoạch đưa Cuộc thi và Festival Guitar quốc tế Berlin về Hà Nội. Khi đó, những câu chuyện Việt Nam sẽ không chỉ được “kể” qua tiếng đàn ở Berlin, mà còn có thể được tiếp nối ngay trên quê hương của những câu chuyện ấy./.
Tiếp nối giá trị Việt trong môi trường đa văn hóa ở Đức
Chương trình Tết Trung Thu thu hút đông đảo các gia đình người Việt tại Dresden và các khu vực lân cận, với nhiều hoạt động dành cho trẻ em và các tiết mục mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.
