Thành phố Đà Nẵng hiện có tổng diện tích gần 12.000 km2 với địa hình của thành phố sau sáp nhập đã vươn rộng đan xen giữa núi cao, đồng bằng và vùng ven biển. Đặc thù địa lý phức tạp này đòi hỏi các kịch bản ứng phó phải được chuyên biệt hóa cao độ.
Theo báo cáo năm 2025, đợt mưa lũ, sạt lở cuối năm 2025 là hồi chuông cảnh tỉnh khi thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp, cô lập nhiều khu dân cư và gây sạt lở nghiêm trọng. Lực lượng chức năng thời điểm đó đã huy động gần 47.000 lượt người để sơ tán khẩn cấp hơn 12.000 hộ gia đình.
Nâng cao năng lực thoát nước lõi đô thị
Mạng lưới hạ tầng trung tâm luôn là điểm nghẽn dễ tổn thương nhất trước các trận mưa lớn. Chính quyền địa phương đã dồn lực đưa các công trình thoát nước trọng điểm như tuyến cống ngầm Phùng Hưng dài 646 mét cùng trạm bơm Ông Ích Khiêm công suất 25 m3/giây vào vận hành kịp mùa mưa năm nay, góp phần tăng cường thoát nước cho các điểm "nóng" đường Lê Duẩn, Nguyễn Văn Linh, Hàm Nghi, hồ Thạc Gián,...
Thời gian qua, sở xây dựng thành phố Đà Nẵng cũng đã triển khai kiểm tra toàn bộ hạ tầng, siết chặt các biện pháp đảm bảo an toàn. Đánh giá khả năng chịu lực của toàn bộ công trình làm nơi sơ tán, lên phương án trung chuyển hành khách đường sắt khi ngập lụt chia cắt. Đặc biệt, toàn bộ các đơn vị chủ lực triển khai "3 sẵn sàng" để bảo đảm điện, nước sạch, lương thực.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng kiểm tra 7 điểm "nóng" ngập lụt đô thị mới đây vào ngày 17/9 đã chỉ đạo: "Các đơn vị phải dựa vào bản đồ ngập lụt, xây dựng phương án ứng phó cho các tình huống mưa cụ thể, nếu vượt 100 mm/giờ, 200mm/giờ thì xử lý ra sao, phải có người chịu trách nhiệm cho từng khu vực".
Ứng trực rốn lũ đồng bằng
Tại thành phố Đà Nẵng, lưu vực đồng bằng dọc sông Thu Bồn và sông Vu Gia luôn đối mặt với tình trạng ngập lụt diện rộng khi có mưa lớn và kết hợp thủy điện xả tràn. Xã Đại Lộc cùng nhiều khu vực "rốn lũ" của thành phố mỗi khi ngập diện rộng luôn xảy ra tình trạng cô lập các khu dân cư kéo dài, dòng nước thường chảy xiết càng gây khó cho công tác cứu hộ, cứu nạn.
Nhằm chủ động cho các tình huống đặc thù, chính quyền các cấp đã huy động hơn 500 người tại địa bàn này tham gia diễn tập thực địa. Các lực lượng đã phối hợp diễn tập các phương án như: điều khiển phương tiện không người lái đưa nhu yếu phẩm vào vùng cô lập; tình huống cứu hộ khẩn cấp giữa vùng nước xiết khi có người gặp nạn; phương án di dời khẩn cấp khi nước dâng cao tại các khu dân cư ven sông;...
Sự sẵn sàng của địa phương còn được các cấp thành phố phối hợp đồng bộ khi qua rà soát tình trạng hạ tầng gây vướng lòng sông, Sở xây dựng đã yêu cầu xử lý toàn bộ chướng ngại vật trên luồng tuyến thủy nội địa toàn thành phố. Hệ thống phao tiêu, biển cảnh báo cũng được khẩn cấp lắp đặt nhằm tăng tính định hướng an toàn cho các phương tiện cứu hộ di chuyển trong lũ.
Nhằm làm tốt việc cứu hộ, cứu nạn, trong đó khả năng thích ứng, kỹ năng điều khiển xuồng, ca nô,...và nâng cao kinh nghiệm cứu người, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố đã phối hợp trường Hàng hải đào tạo kỹ năng lái phương tiện thủy cho 284 dân quân là toàn bộ những người lính bám trụ tại các địa bàn nguy cơ ngập lụt, từ đó sẵn sàng cho các tình huống bất ngờ.
Anh Nguyễn Minh Đảm, nhân viên Ban Chỉ huy Quân sự xã Nam Phước chia sẻ: "Lớp tập huấn giúp tôi và các anh em chúng tôi, là lực lượng tại chỗ của địa phương hiểu và tự tin hơn trong điều khiển phương tiện trong mưa lũ, xử lý tình huống kịp thời nhằm bảo vệ an toàn cho nhân dân".
"4 tại chỗ" gỡ nút thắt chia cắt miền núi
Thành phố Đà Nẵng sau sáp nhập không chỉ có lõi đô thị hiện đại, vùng đồng bằng nông nghiệp trù phú mà còn có địa bàn biển, đảo và biên giới miền núi xa xôi cách trở. Đặc thù chuỗi chuỗi địa bàn vùng cao như xã Hùng Sơn, Tây Giang, Đông Giang đến Trà Linh, Trà My, Trà Leng luôn bị đặt trong báo động sạt lở xảy ra thường xuyên khi mùa mưa kéo dài.
Cùng với đó, Đà Nẵng có nhược điểm miền núi giao thông đi lại khó khăn, đa phần sạt lở xảy ra tại các tuyến đường độc đạo dễ đứt gãy, chia cắt hoàn toàn nhiều bản làng. Lực lượng quân sự thành phố đã quyết liệt triển khai phương châm "4 tại chỗ", chuyển trạng thái sang tự chủ hậu cần là một trong những nhiệm vụ quan trọng, sẵn sàng dữ trữ lượng lớn các nhu yếu phẩm và lên các kịch bản ứng phó với tình trạng chia cắt diện rộng của miền núi.
Hệ thống công nghệ cao cũng được huy động nhằm lấp đầy khoảng trống mà sức người không thể vươn tới. Ngân sách thành phố đã rót 28 tỷ đồng trang bị thiết bị bay không người lái (drone) mang trọng tải hơn 100kg. Thiết bị đã chứng minh tính hiệu quả để thả hàng cứu trợ. Đồng thời, mạng lưới hậu cần chiến lược tiếp tục được củng cố thông qua khoản đầu tư 21 tỷ đồng cho ba bãi tập kết vật chất quan trọng.
Cứu hộ, cứu nạn miền núi và đồng bằng luôn là những kỹ năng cần rèn giũa liên tục để thích ứng phù hợp. Mới đây, lực lượng Công an thành phố đã tổ chức thực tập thiết lập hệ thống ròng rọc vượt sông cứu hộ nạn nhân trong tình huống lũ ống.
Trung tá Lê Văn Lưu, Phó Trưởng phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ cho biết: "Tình hình mưa bão tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ. Việc thực tập nhằm nâng cao năng lực ứng phó cũng như rèn giũa kỹ năng xử lý tình huống nước chảy xiết, sông suối phức tạp là vô cùng cần thiết".
Toàn bộ cỗ máy phòng thủ dân sự, phòng chống thiên tai của thành phố Đà Nẵng hiện đã sẵn sàng. Các pháo đài dự trữ vật tư không chỉ cung ứng dài ngày mà còn mở đường cho trực thăng hạ cánh cứu thương. Toàn bộ các phương án, kế hoạch các kịch bản đều được xây dựng lên tới mức tình huống thiên tai cực đoan, qua đó giúp toàn hệ thống chính trị thành phố luôn sẵn sàng và nỗ lực lớn nhất để giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản cho nhân dân thành phố Đà Nẵng./.
