Kinh tế Việt Nam khép lại 6 tháng đầu năm 2026 với kết quả vượt kỳ vọng, duy trì vị thế là nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất ASEAN. Đà phục hồi được thúc đẩy bởi sản xuất công nghiệp, đầu tư và dòng vốn FDI, trong khi lạm phát có dấu hiệu hạ nhiệt, tạo thêm dư địa cho điều hành chính sách tiền tệ.
Tuy nhiên, triển vọng nửa cuối năm vẫn đi kèm không ít thách thức. Chi phí năng lượng, căng thẳng địa chính trị, biến động thương mại toàn cầu và các yếu tố liên quan đến chính sách của Mỹ tiếp tục là những biến số cần theo dõi. Trong bối cảnh đó, chuyên gia UOB nâng dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2026 lên 8,5% đồng thời cho rằng Ngân hàng Nhà nước nhiều khả năng sẽ duy trì mặt bằng lãi suất hiện nay trong phần còn lại của năm.
Nửa đầu năm 2026 ghi nhận kết quả tăng trưởng vượt trội
Theo số liệu do Tổng cục Thống kê công bố ngày 3/7, GDP quý 2 tăng 8,39%, cao hơn mức 7,94% của quý I, đưa tăng trưởng 6 tháng đầu năm lên 8,18%. Đây là kết quả nổi bật trong bối cảnh môi trường quốc tế vẫn đối mặt với nhiều thách thức như xung đột tại Trung Đông, chi phí năng lượng tăng, nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng và những thay đổi trong chính sách thương mại toàn cầu.
Các chuyên gia UOB đánh giá với kết quả này, Việt Nam tiếp tục là nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất ASEAN. Trong khi đó, các nền kinh tế trong khu vực chỉ tăng trưởng khoảng 2,8%-6,0% trong quý 1/2026 và nhiều khả năng tiếp tục thấp hơn Việt Nam trong quý 2.
Khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 10,51% trong quý 2, cao hơn mức 9,01% của quý 1. Khu vực dịch vụ tăng 7,87%, còn nông nghiệp tăng 4,06%. Về phía cầu, tiêu dùng cuối cùng tăng 8,15%, đầu tư tài sản cố định tăng mạnh 15,2% nhờ đẩy nhanh giải ngân đầu tư công. Xuất khẩu hàng hóa tăng 22,8% so với cùng kỳ, trong khi nhập khẩu tăng tới 38,14%, khiến Việt Nam ghi nhận thâm hụt thương mại quý thứ hai liên tiếp với mức 11,8 tỷ USD, tăng từ 3,5 tỷ USD của quý 1. Nguyên nhân chủ yếu là chi phí nhập khẩu năng lượng tăng do căng thẳng tại Trung Đông.
Sản xuất công nghiệp tiếp tục là điểm sáng, đặc biệt ở lĩnh vực chế biến, chế tạo nhờ nhu cầu AI toàn cầu duy trì ở mức cao. Tháng 6/2026, sản xuất công nghiệp tăng 12,7% so với cùng kỳ; trong đó chế biến, chế tạo tăng 12,6% và sản xuất điện tăng 8,7%. Lũy kế 6 tháng, sản xuất công nghiệp tăng 10,8%, riêng ngành chế biến, chế tạo tăng 11,4%, đóng góp 8,9 điểm phần trăm vào tăng trưởng chung của toàn ngành.
Xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu cũng tiếp tục hỗ trợ dòng vốn FDI vào Việt Nam. Đến hết tháng 6/2026, vốn FDI thực hiện đạt 13 tỷ USD, tăng 11,2% so với cùng kỳ, cao hơn mức tăng 8% của cùng kỳ năm 2025. Vốn FDI đăng ký đạt 34,7 tỷ USD, tăng 61% so với mức 21,5 tỷ USD cùng kỳ năm trước, cho thấy triển vọng giải ngân vẫn tích cực và củng cố kỳ vọng năm 2026 có thể trở thành năm kỷ lục về thu hút FDI.
Cũng theo chuyên gia UOB, đà tăng trưởng mạnh trong nửa đầu năm đi kèm sự suy yếu của cán cân đối ngoại. Việt Nam ghi nhận thâm hụt thương mại khoảng 15 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm 2026, trái ngược mức thặng dư 7,9 tỷ USD cùng kỳ năm trước.
Nguyên nhân chủ yếu là chi phí nhập khẩu nhiên liệu tăng do tác động của xung đột tại Trung Đông. Trong 5 tháng đầu năm, kim ngạch nhập khẩu các sản phẩm dầu mỏ đạt 4,8 tỷ USD, tương đương khoảng 70% tổng giá trị nhập khẩu của cả năm 2025.
Chuyên gia UOB khuyến cáo, khu vực đối ngoại vẫn cần được theo dõi chặt chẽ do nền kinh tế Việt Nam có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào chu kỳ thương mại toàn cầu. Những yếu tố như nhu cầu AI toàn cầu, biến động giá năng lượng và thay đổi trong chính sách thương mại của Mỹ, đặc biệt các mức thuế dự kiến có hiệu lực từ cuối tháng Bảy, có thể tạo thêm áp lực đối với thương mại và tăng trưởng.
Nâng dự báo tăng trưởng lên 8,5%
Đối với lạm phát, chuyên gia UOB đánh giá, số liệu CPI tháng 6 mang lại tín hiệu tích cực khi giảm 0,39% so với tháng trước, chủ yếu nhờ giá xăng dầu giảm. CPI tăng 4,69% so với cùng kỳ, sau hai tháng liên tiếp vượt 5% (tháng 5: 5,6%; tháng 4: 5,46%). Bình quân quý 2, CPI tăng 5,25%, còn bình quân 6 tháng đầu năm tăng 4,38%. Lạm phát cơ bản tăng 4,50% trong tháng 6 và bình quân 6 tháng đạt 4,12%.
Một số biện pháp của Chính phủ như duy trì miễn, giảm thuế đối với xăng dầu và thúc đẩy sử dụng xe điện, nhiên liệu sinh học đã góp phần giảm áp lực giá cả. Khi lạm phát có dấu hiệu hạ nhiệt, Ngân hàng Nhà nước có thêm dư địa linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, diễn biến tại Trung Đông vẫn là yếu tố cần theo dõi khi Mỹ và Iran đang trong giai đoạn đàm phán hòa bình kéo dài 60 ngày.
Nhờ kết quả kinh tế vượt kỳ vọng trong nửa đầu năm, động lực từ AI tiếp tục tích cực và giá năng lượng hạ nhiệt, chuyên gia UOB nâng dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 của Việt Nam lên 8,5%, từ mức 7,0% trước đó. Dù vậy, mức này vẫn thấp hơn mục tiêu tăng trưởng 10% của Chính phủ trong bối cảnh nền kinh tế còn đối mặt với nhiều rủi ro từ bên ngoài.
Với lạm phát bình quân 6 tháng ở mức 4,38% và lạm phát cơ bản 4,12%, đều quanh ngưỡng điều hành 4,5%, áp lực lạm phát hiện không còn lớn như trước.
Theo chuyên gia UOB, Ngân hàng Nhà nước sẽ phải cân bằng giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng, kiểm soát lạm phát, ổn định cán cân đối ngoại và theo dõi diễn biến tỷ giá. Trong bối cảnh hiện nay, việc tăng lãi suất khó phát huy hiệu quả đối với lạm phát do chi phí đầu vào, trong khi việc giảm lãi suất cũng thiếu cơ sở khi lạm phát vẫn ở gần ngưỡng mục tiêu. Vì vậy, kịch bản phù hợp nhất là giữ nguyên lãi suất điều hành trong phần còn lại của năm 2026.
Trên thị trường ngoại hối, đồng VND duy trì khả năng chống chịu tốt trong tháng 6. Tỷ giá USD/VND gần như không thay đổi, dao động trong vùng 26.278-26.348 đồng/USD và duy trì quanh mức 26.300 đồng/USD. Cơ chế điều hành của Ngân hàng Nhà nước tiếp tục góp phần ổn định tỷ giá, hạn chế biến động bất thường của thị trường.
Trong trung hạn, UOB tiếp tục đánh giá đồng VND sẽ duy trì ổn định nhờ các yếu tố nền tảng tích cực và chính sách điều hành tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước. Bên cạnh đó, khả năng Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi vào tháng 9/2026 có thể tạo thêm động lực thu hút dòng vốn đầu tư gián tiếp. UOB giữ nguyên dự báo USD/VND ở mức 26.500 đồng trong quý 3/2026, quý 4/2026 đạt 26.400 đồng, quý 1/2027 đạt 26.300 đồng và quý 3/2027 đạt 26.100 đồng/USD./.