Thành phố Đà Nẵng đang có nhiều cơ hội trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Đặc biệt là khi việc mở rộng không gian sau hợp nhất tạo thêm dư địa về đất đai, dân số và nguồn lực; mở ra điều kiện để tái cấu trúc mô hình phát triển trên quy mô lớn hơn, với tư duy và tầm nhìn mới.
Để đạt được điều này, thành phố đang đẩy mạnh thu hút đầu tư và sử dụng hiệu quả các nguồn lực xã hội cho các mô hình phát triển mới.
Hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực thể chế
Theo Tiến sỹ Eduard Muller (nguyên Bộ trưởng Bộ Tài chính Áo), Việt Nam đang là một trong những nền kinh tế năng động bậc nhất tại châu Á. Còn thành phố Đà Nẵng đang hướng đến những thay đổi lớn, với nhiều mô hình ấn tượng như: xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế; khu thương mại tự do; đẩy mạnh lĩnh vực tài chính xanh, tài sản số, trí tuệ nhân tạo và xây dựng hạ tầng đô thị hiện đại… Việc xây dựng trình tự chính sách và năng lực thể chế sẽ quyết định sự khả thi của mô hình tăng trưởng mới này.
Trong số đó, năng lực thể chế là khả năng quyết định, thực hiện, giám sát, học hỏi và điều chỉnh. Về năng lực hành chính cần quy trình chuyên nghiệp, nhanh chóng và ứng dụng công nghệ, kỹ thuật cao.
Đồng thời, các cơ quan quản lý, chính quyền thành phố cần nâng cao năng lực phối hợp, liên kết với khu vực tư nhân. Đối với mô hình thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), cần xác định tiêu chí rõ ràng, minh bạch, qua đó bảo vệ nhà đầu tư, có cơ chế phòng chống rửa tiền và đảm bảo an ninh dữ liệu…
Kinh nghiệm từ châu Âu là cần phân biệt chính sách đổi mới tài chính đối với các sandbox trung tâm đổi mới, sandbox pháp lý và sandbox chuyên đề. Sandbox không phải là “vùng đất” không có luật pháp, mà là môi trường học hỏi có cấu trúc, có giới hạn thời gian và được giám sát nghiêm ngặt.
Tiến sỹ Urs Lustenberger (Chủ tịch SwissCham Asia) nhận định Việt Nam có năng lực thể chế rất tốt, hoàn toàn có thể đạt được những mục tiêu, mô hình đang hướng đến.
Tuy nhiên Việt Nam cần phải xác định mục tiêu tốt nhất để điều chỉnh một số vấn đề còn tồn tại. Cụ thể, cần tránh sự cạnh tranh nội bộ giữa các tỉnh thành. Thực tế hiện nay địa phương nào cũng muốn phát triển sân bay, cảng biển, trung tâm tài chính, khu công nghệ cao… nên sẽ tạo sự đầu tư dàn trải và cạnh tranh nội bộ.
Bên cạnh đó, để thu hút các nguồn tài chính quốc tế thì chính quyền cần phải đổi mới tư duy theo hướng công bằng, minh bạch, không phân biệt giữa doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp nhà nước.
Ngoài ra, để phát triển thành một Trung tâm tài chính thành công, thành phố Đà Nẵng cần xây dựng những “vườn ươm” để giúp những người trẻ có thể khởi nghiệp ngay tại thành phố, nhất là các mô hình khởi nghiệp tài chính. Tiến sỹ tin tưởng rằng trong tương lai, thành phố Đà Nẵng sẽ thực sự trở thành một nơi đáng đến, đáng sống và đáng khởi nghiệp cho các nhân tài.
Nâng cao năng lực cạnh tranh bằng nguồn nhân lực và công nghệ
Ông Lê Quang Đạm, Tổng giám đốc Marvell Technology Việt Nam cho rằng, nguồn nhân lực là tài sản rất quan trọng của mỗi doanh nghiệp. Hiện Việt Nam có rất nhiều cơ hội trong ngành bán dẫn, với thị trường trị giá hàng triệu đôla.
Đầu tư vào Việt Nam mang lại hiệu quả về mặt chi phí, đồng thời Việt Nam có lực lượng lao động trẻ nhiều kiến thức, đam mê, tham vọng trong lĩnh vực công nghệ cao.
Hiện nay, tại công ty, số lượng kỹ sư người Việt Nam là 75 người và dự kiến sẽ tăng lên thành 100 người trong năm tới. Marvell Technology Việt Nam đã xây dựng một đội ngũ mạnh và phối hợp với các trường đại học để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về công nghệ.
Một đề xuất cho thành phố Đà Nẵng là phải tăng cường đào tạo đội ngũ nhân lực có các kỹ năng sử dụng tối ưu AI, kỹ năng mềm, kỹ năng làm việc nhóm để nâng cao năng suất công việc.
Giáo sư Paul Romer, chủ nhân Giải Nobel Kinh tế học năm 2018 cho rằng chính quyền có vai trò rất quan trọng trong xây dựng những mô hình kinh tế tốt hơn, hữu ích hơn cho người dân và đưa ra cho thế giới thấy.
Việc phát triển các đô thị hiện đại và cung cấp chỗ ở cho người dân tại đô thị là yếu tố quan trọng để phát triển kinh tế, vì các đô thị lớn sẽ phát triển kinh tế nhanh và hiệu quả hơn vùng nông thôn. Đối với thành phố Đà Nẵng, cần đảm bảo mọi người dân đều có thể tìm được công việc và nơi ở tại thành phố bằng việc phát triển hạ tầng, mở rộng không gian đô thị.
Ngoài ra, chính quyền nên khuyến khích phát triển các mô hình AI, các trường đại học cần đẩy mạnh nghiên cứu, cải thiện các AI và đưa AI đến với mọi người.
Trong nền kinh tế dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo thì việc quan trọng nhất là khả năng tiếp cận tri thức mới của người dân. Chính quyền cần đảm bảo mọi người đều được tiếp cận tri thức, khoa học, công nghệ một cách công bằng, tránh tình trạng độc quyền.
Tiên phong mở đường cho các mô hình phát triển mới
Theo Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng, thành phố đang hội tụ nhiều lợi thế hiếm có như: vị trí cửa ngõ ra biển của Hành lang kinh tế Đông-Tây; hệ thống cảng biển, sân bay quốc tế và hạ tầng kết nối vùng; các cơ chế, chính sách đặc thù; nền tảng chính quyền số, đô thị thông minh được xây dựng nhiều năm qua.
Cùng với đó là nỗ lực của chính quyền thành phố trong xây dựng môi trường đầu tư minh bạch và nâng cao năng lực hội nhập quốc tế.
Đà Nẵng hiện là địa phương tiên phong trên cả nước thử nghiệm thể chế và các mô hình phát triển mới. Việc Trung ương cho phép Đà Nẵng triển khai Trung tâm Tài chính quốc tế, Khu Thương mại tự do cùng nhiều cơ chế đặc thù sẽ tạo điều kiện để kiểm chứng các mô hình phát triển hiện đại ngay trong thực tiễn, qua đó đóng góp vào quá trình hoàn thiện thể chế quốc gia.
Trong thời gian tới, thành phố tập trung thu hút các nguồn lực phát triển chất lượng cao, ưu tiên những dự án có khả năng dẫn dắt đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và tạo sức lan tỏa đối với nền kinh tế. Đà Nẵng cũng đặt mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực, phát triển hệ sinh thái dựa trên khoa học-công nghệ, trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, trung tâm dữ liệu, công nghệ cao và kinh tế số.
Trong quá trình phát triển, thành phố Đà Nẵng tiếp tục theo đuổi mục tiêu xây dựng Đà Nẵng trở thành nơi đáng sống, đáng đến, đáng đầu tư và đáng cống hiến.
Thành phố cũng giữ vững các giá trị văn hóa truyền thống, lấy chất lượng sống của người dân làm trung tâm trong mọi chính sách phát triển. Đây cũng được xem là lợi thế cạnh tranh quan trọng để thu hút nhân tài, doanh nghiệp và các nhà đầu tư chiến lược trong phát triển kinh tế.
Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Đà Nẵng mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, đồng hành của Trung ương, các tổ chức, chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp trong nước và quốc tế để xây dựng Đà Nẵng trở thành đô thị đổi mới sáng tạo, có năng lực cạnh tranh quốc tế, chất lượng sống cao; là địa phương tiên phong mở đường cho những mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam./.
Trung tâm Tài chính Đà Nẵng: Chìa khóa nằm ở "cơ sở hạ tầng của sự tin cậy"
Tuần lễ Kinh tế, Tài chính và Công nghệ Đà Nẵng (DBFT Week 2026) chính thức khởi động, trực tiếp đặt ra hàng loạt bài toán nan giản về mô hình phát triển để vươn tầm toàn cầu.
