Phiên họp lần thứ 6 của Ủy ban Bảo vệ môi trường lưu vực hệ thống sông Đồng Nai, diễn ra ngày 15/11 tại thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, đã thảo luận, đánh giá tình hình triển khai đề án bảo vệ môi trường lưu vực hệ thống sông Đồng Nai năm 2012-2013 và kế hoạch năm 2014.
Tại phiên họp, nhiều thành viên của Ủy ban này cho rằng, để việc bảo vệ, cải thiện môi trường lưu vực hệ thống sông Đồng Nai đạt kết quả hơn nữa, cần tăng thêm các dự án xử lý ô nhiễm; đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, cấp phép và xử phạt các vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.
Đến nay, 11 tỉnh, thành phố trong lưu vực hệ thống sông Đồng Nai đã huy động, thu hút nguồn vốn ngân sách, vốn xã hội hóa, vốn ODA và vốn viện trợ từ nước ngoài đầu tư vào các chương trình, dự án xử lý ô nhiễm, cải thiện môi trường.
Thống kê sơ bộ cho thấy đã có 125 công trình, dự án đã và đang được thực hiện tại 9/11 tỉnh, thành thuộc lưu vực, gồm các chương trình, dự án xử lý nước thải, xử lý chất thải rắn, chất thải nguy hại và cải tạo, nạo vét dòng chảy.
Trong đó, nhiều dự án có ý nghĩa quan trọng đối với việc xử lý rác thải, giảm thiểu ô nhiễm, cải thiện môi trường sống cho người dân như các khu liên hiệp xử lý chất thải Đa Phước, Phước Hiệp; nhà máy xử lý nước thải Nhiêu Lộc-Thị Nghè; nhà máy xử lý nước thải Bình Hưng; nhà máy xử lý nước thải Tân Hóa-Lò Gốm; dự án đê bao ven sông Sài Gòn; dự án cải tạo kênh Ba Bò, Thành phố Hồ Chí Minh...
Ông Nguyễn Trung Hòa, Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ và môi trường thuộc Bộ Xây dựng, cho rằng các dự án đầu tư về thu gom, xử lý nước thải, chất thải rắn hiện còn ít.
Theo ông Hòa, Ủy ban Bảo vệ môi trường lưu vực hệ thống sông Đồng Nai và các địa phương nên đặt vấn đề tìm các giải pháp huy động mọi nguồn lực đầu tư cho các dự án xử lý nước thải, chất thải, xử lý ô nhiễm bởi chính các dự án nếu phát huy hiệu quả sẽ góp phần cải thiện môi trường rất nhiều. “Như kênh Nhiêu Lộc-Thị Nghè ở Thành phố Hồ Chí Minh sau khi được đầu tư cải tạo, xử lý ô nhiễm giờ đã tốt hơn rất nhiều, có cả cá bơi ở đây,” ông Hòa nêu ví dụ.
Cùng với việc đầu tư các dự án xử lý ô nhiễm, tới đây công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường cũng sẽ được tăng cường để phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, kể cả đình chỉ sản xuất hoặc đóng cửa.
Đại tá Phan Hữu Vinh, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (C49) - Bộ Công an, cho biết trong năm 2012, C49 phối hợp cùng 11 tỉnh, thành trong lưu vực đã tiến hành 1.750 vụ kiểm tra, xử phạt trên 45 tỷ đồng. Trong đó, chiếm nhiều nhất là các vụ gây ô nhiễm môi trường nước, xả nước thải với 636 vụ, vi phạm về quản lý, sử dụng chất thải nguy hại 325 vụ, 45 vụ vi phạm đưa chất thải nguy hại vào Việt Nam, 15 vụ vi phạm về rác thải y tế và 475 vụ vi phạm liên quan đến bảo vệ rừng.
Theo ông Vinh, phải tăng cường xử phạt vi phạm với mức phạt có tính chất răn đe cao hơn bởi ở nhiều nơi việc xử phạt đã như “lờn thuốc,” như vụ cơ sở Hào Dương bị phát hiện tái phạm mới đây. “Nhiều doanh nghiệp sẵn sàng chịu phạt bởi mức phạt vẫn nhẹ hơn nhiều so với kinh phí bỏ ra để xây dựng hệ thống xử lý chất thải,” ông nói.
Đại diện của cơ quan cảnh sát về môi trường cũng kiến nghị cần xem xét lại việc cấp phép cho các doanh nghiệp, chú trọng chọn lựa những ngành hạn chế ô nhiễm.
Đặc biệt, ông Phan Hữu Vinh lưu ý việc cấp phép cho các khu xử lý chất thải, rác thải bởi tình trạng rất lộn xộn trong hoạt động của các nơi này, nhiều doanh nghiệp không có năng lực xử lý lại được giao thu gom, xử lý, rồi “sang tay,” giao lại cho người khác, chưa kể nhiều nơi còn “có bàn tay của xã hội đen” tham gia vào./.
