Hòa cùng sắc màu đồng phục học sinh của 4 trường học thuộc 3 cấp học mầm non,tiểu học và trung học cơ sở ở xã Bản Khoang, huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai là sắcmàu trang phục đồng bào dân tộc Dao, dân tộc Mông của nhiều phụ huynh cũng vượtsuối đưa con, đưa cháu tới trường.
Khoảng lặng ngày khai giảng muộn
Các cụ già 70, 80 tuổi cũng dắt, cõng các cháu nhỏ đến chung niềm vui ngày khaigiảng. Dường như mỗi người đều gác lại nỗi đau mất mát và những khó khăn trướcmắt. Mặc dù giao thông bị chia cắt, nhiều hộ dân mất người thân, mất đất, mấtnhà và hư hỏng nhà cửa, ruộng nương, nhưng ở cả 4 trường học, tỷ lệ học sinh đếndự lễ khai giảng đều đạt 70-80%.
Trao đổi với chúng tôi, cô Nguyễn Thị Ngàn, giáo viên lớp 3, Trường Tiểu học BảnKhoang cho biết để các em có được ngày khai giảng hôm nay, mấy ngày qua gần nhưlà những đêm trắng của các thầy cô giáo tại Bản Khoang. Ban ngày, tất cả cácthầy cô dầm mưa cùng bộ đội, công an thu dọn bùn đất, lau rửa phòng học, tới sẩmtối, thầy cô lại phân công nhau đến các thôn, bản vận động các em đến trường.
Cô Ngàn cho biết: "Các em học sinh còn nhỏ nên hồn nhiên và ngây thơ lắm. Có emkhi thấy chúng tôi đến còn bảo 'con sợ con ma bên suối bắt lắm, ở nhà thôi.'”
Lễ khai giảng muộn năm nay không tổ chức riêng ở từng trường, mà cả 4 trường gồmhai trường mầm non, một trường tiểu học và một trường trung học cơ sở tổ chứcchung tại Trường Dân tộc bán trú trung học cơ sở Bản Khoang, với sự tham gia của781 học sinh và 91 thầy cô giáo.
8 giờ 30 ngày 9/9, lễ khai giảng năm học 2013-2014 bắt đầu bằng việc các vị đạibiểu, thầy và trò, phụ huynh học sinh dành một phút mặc niệm những nạn nhân, họcsinh thiệt mạng dưới dòng lũ dữ.
Trong diễn văn khai mạc, thầy giáo Trần Quang Sáng, Hiệu trưởng Trường Dân tộcbán trú trung học cơ sở Bản Khoang rưng rưng nhắc lại những con số thiệt hại đầy đau thươngvới thầy và trò cùng người dân nơi đây. Nhiều gia đình phụ huynh mất con, cònthầy cô mất 3 học trò, trong đó có một học sinh giỏi lớp 7, ngay trước ngày khaigiảng. Hiện còn 4 thầy cô giáo bị thương nặng, gồm hai phó hiệu trưởng, hai giáoviên vẫn đang phải nằm bệnh viện điều trị. Cả một khu tập thể giáo viên gồm 7 hộgiờ là đống đổ nát. Những đau thương mất mát ấy đã dần vơi bớt nhờ sự chung taygiúp sức của cả cộng đồng.
Tại lễ khai giảng, thầy và trò cùng các đại biểu đã xúc động được nghe cô PhạmThị Thúy, Hiệu trưởng Trường Mầm non Bản Khoang đọc Thư của Chủ tịch nước TrươngTấn Sang gửi các em học sinh, các thầy cô giáo và ngành giáo dục nhân ngày khaitrường. Mọi người đều xúc động khi bức thư nhắc lại lời dạy của Bác Hồ “dù khókhăn đến đâu cũng phải thi đua dạy tốt, học tốt.” Lời căn dặn của Bác càng có ýnghĩa với mỗi thầy và trò Bản Khoang hôm nay.
Chung suy nghĩ ấy, cô giáo Đoàn Thị Khanh, giáo viên lớp 9 Trường Dân tộc bántrú trung học cơ sở Bản Khoang chia sẻ sau cơn lũ, rất nhiều khó khăn, thiếuthốn đặt ra. Nhiều học sinh, gia đình còn chưa có chỗ ở, tài sản mất hết; bảnthân các em bị lũ cuốn trôi sách vở; một số lượng lớn sách vở, đồ dùng học tậpcũng bị bùn tràn vào các trường gây hư hỏng nặng. Mặc dù Bộ trưởng Bộ Giáo dụcvà Đào tạo đã kịp thời gửi tặng 200 thùng sách vở, đồ dùng học tập, nhưng số nàycũng chỉ đủ để hơn 30% các em học sinh có sách học chung nhau. Song không vì thếmà thầy và trò nản chí, vẫn phải vươn lên khắc phục khó khăn, vừa dạy, vừa học,vừa tiếp tục bổ sung, hoàn thiện cơ sở vật chất.
Ấm lòng những sẻ chia
Chứng kiến những nỗ lực của chính quyền và nhân dân cùng thầy và trò xã BảnKhoang chuẩn bị cho lễ khai giảng, ông Nguyễn Anh Ninh, Giám đốc Sở Giáo dục vàĐào tạo tỉnh Lào Cai xúc động cho biết: "Những khó khăn còn nhiều, giờ là lúctoàn ngành giáo dục Lào Cai cần đoàn kết, sẻ chia, hướng về Bản Khoang. Chúngtôi đã kịp thời chỉ đạo Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Sa Pa điều động bổ sung2 giáo viên giảng dạy thay cho các thầy cô đang nằm viện, để không bị trống giờ,trống lớp, đảm bảo việc học cho các em."
Cũng ngay trong buổi lễ, hàng trăm thùng sách vở và đồ dùng học tập của Bộ Giáodục và Đào tạo và các tổ chức, đoàn thể trong và ngoài tỉnh đã được gửi tặng cácem học sinh và các thầy, cô giáo. Bất ngờ hơn nữa là món quà tặng của cá nhân Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Vũ Luận (gồm 7 bộ máy vi tính) cũng đã kịpchuyển lên từ Hà Nội và trao cho các thầy cô giáo bị lũ cuốn trôi nhà cửa, tàisản. Trước đó, khi đến thăm Bản Khoang ngày 6/9, Bộ trưởng Phạm Vũ Luận cho biếtsẽ tặng món quà này khi các thầy cô có nhà ở công vụ mới, nhưng nay món quà đóđã được gửi đến sớm hơn, giúp các thầy cô có ngay phương tiện phục vụ công việcchuyên môn.
Khi lễ khai giảng đang diễn ra thì xe ôtô của đoàn cán bộ Trung ương và Hiệp hộiDu lịch huyện Sa Pa đã chở tới nhiều phần quà ý nghĩa động viên thầy và trò.Trường Tiểu học Lương Đình Của từ thành phố Hồ Chí Minh cũng gửi tặng 160 bộquần áo và ủng hộ riêng gia đình thầy giáo Hà Thanh Sơn 2 triệu đồng.
Đứng bên ngoài dự lễ khai giảng khi đưa hai cháu đến trường, cụ Thào Thị Do rưngrưng nước mắt nói lơ lớ tiếng phổ thông: "Nhiều đứa đến khai giảng có còn đồngphục đâu. Được tặng thêm quần áo thế này chúng nó sẽ ấm hơn."
Gần một tuần sau cơn lũ quét đi qua, sân trường đã được dọn sạch sẽ, trong phònghọc bàn ghế được kê thẳng hàng. Bản Khoang đang dần gượng dậy. Nhưng ẩn saunhững khuôn mặt trẻ thơ kia vẫn còn sự ngơ ngác bàng hoàng. Các em đã được tớitrường và đi học sau lễ khai giảng muộn trong tình thương yêu, san sẻ của cảcộng đồng, song những khó khăn vẫn còn bề bộn. Có thể thấy ngay cả ghế ngồi dựngày khai giảng cũng chưa đủ, nhiều em phải đứng dự khai giảng. Nhiều phòng họccòn ngổn ngang bùn đất, thủng trần. Các thầy cô bị lũ cuốn trôi nhà tập thể vẫnchưa có chỗ ở, hiện đang ở tạm nhà bán trú bằng gỗ của học sinh. Vẫn còn tới hơn30% học sinh chưa tới dự khai giảng; trong đó nhiều em bởi hoàn cảnh gia đìnhkhó khăn hoặc còn phải nghỉ học để giúp gia đình...
Trời đã hửng nắng trên đỉnh núi Xoàng Sí Kềm (núi Suối Đỏ) sau những ngày mưa lũdầm dề. Dòng suối nơi cơn lũ đi qua đã bớt hung dữ và một cây cầu tạm đã đượcbắc qua để các em có thể tới trường. Nhưng dọc đường đi học vẫn ngổn ngang đátảng gập ghềnh, thách thức những đôi chân nhỏ bé.../.